Het klimaatakkoord is voer voor de verkiezingscampagne

De kolencentrale op de Maasvlakte.Beeld anp

Opluchting. Blijdschap. Zelfs tranen van vreugde. In Parc des Expositions, het reusachtige evenementencomplex even buiten Parijs, was de stemming op 12 december 2015 ongekend euforisch.

Die dag sloten 195 landen een klimaatakkoord, na lange en moeizame onderhandelingen. Staatssecretaris Sharon Dijksma (PvdA, milieu) zei na afloop dat er 'groene historie' was geschreven. "We hebben onze kinderen en kleinkinderen een grote dienst bewezen."

Na het fiasco op de klimaattop in Kopenhagen, 2009, is het akkoord van Parijs niet minder dan een doorbraak. De opdracht die de wereld zichzelf heeft meegegeven: de opwarming van de aarde beperken tot ruim onder de 2 graden en liefst 1,5 graad. Een enorme opgave.

De euforie heeft inmiddels plaatsgemaakt voor nuchterheid. De verschillende landen moeten duidelijk maken op welke wijze zij willen bijdragen aan dit akkoord. De Tweede Kamer debatteert er vanavond over.

Startpunt
D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven beseft dat het historische klimaatakkoord niet meer is dan 'een startpunt'. "Nu gaat het pas echt beginnen." Natuurlijk, Nederland kent al het in 2013 gesloten energieakkoord. En het kabinet is gehouden aan het Urgenda-vonnis, wat betekent dat de CO2-uitstoot de komende jaren fors naar beneden moet. Maar de het klimaatakkoord is groter dan dat, zegt Van Veldhoven.

Het D66-Kamerlid zal staatssecretaris Dijksma tijdens het debat niet lastigvallen met 'detailvragen', zoals over de maximum snelheid op autowegen of de mate van energiebesparing in de bebouwde omgeving. Van Veldhoven wil dat er een einde komt aan het versnipperde energiebeleid in Nederland.

Verschillende bewindslieden houden zich nu bezig met het onderwerp: milieu ligt bij Dijksma, energie bij minister Henk Kamp van economische zaken, energiebesparing in huizen en kantoren bij Stef Blok van wonen en rijksdienst. Het volgende kabinet moet een aparte minister van energie en klimaat hebben, vindt ze. Iemand die toeziet op de uitvoering van zowel het energieakkoord als het Urgenda-vonnis. Iemand die ook waakt over naleving van het klimaatakkoord van Parijs. Deze 'losse pijlers', zegt Van Veldhoven, moeten wat haar betreft samenkomen in een Deltaplan. "Dat heeft gewerkt om ons te wapenen tegen het water. Het kan ook een antwoord zijn op de klimaatverandering."

Klimaat onderwerp tijdens formatie

Eén minister voor energie en klimaat. Dat klinkt goed, zegt PvdA-Kamerlid Jan Vos. "Dat zie je meer in Europa. Dit is ook één vraagstuk. Energie en klimaat zijn zo met elkaar verweven, die kun je niet los zien van elkaar." Het wordt een onderwerp in de formatie, daar zijn de partijen in Den Haag het wel over eens. Tot die tijd vallen van dit kabinet geen ingrijpende klimaatmaatregelen meer te verwachten.

Vorige maand maakten Dijksma en VVD-minister Kamp bekend dat het kabinet twee kolencentrales uit de jaren negentig wil sluiten: de Hemwegcentrale van Nuon in Amsterdam en de Amercentrale van Essent in Geertruidenberg. Dat zou betekenen dat Nederland straks nog drie (pas geopende) kolencentrales heeft. "Over die ga ik nu niet moeilijk doen. Dat is aan een volgend kabinet", zei Vos eerder tegen Trouw. Nu vult hij aan: "de PvdA blijft voorstander van sluiting van alle centrales in 2025. Maar dit kabinet sluit er zeven van de tien. Dat is meer dan waar ik op hoopte toen ik in 2012 aantrad als Kamerlid. Voor die resterende drie hebben we echt nog wel even."

De PvdA'er neemt afstand van alle critici die zeggen dat dit kabinet te weinig heeft gedaan aan klimaat en duurzame energie. "Er heeft in de afgelopen jaren echt een omslag in denken plaatsgevonden. Dat resulteerde niet alleen in dat klimaatakkoord. In Nederland is veel gebeurd. Ik noemde al de kolencentrales. We springen in 2020 naar 14 procent duurzame energie. Zeker, nu bungelen we nog altijd onderaan het Europese lijstje. Maar als je kijkt waar we vandaan komen, 4,5 procent duurzame energie, dan maken we een reuzensprong. In de Noordzee bouwt Nederland momenteel de grootste windmolenparken ter wereld."

Volgend kabinet

Ook Vos beschouwt de uitvoering van het klimaatakkoord als een taak voor een volgend kabinet. Een Deltaplan, waar D66 voor pleit, ziet hij niet zo zitten. "Met Deltaplannen kan ik een kast vullen." Maar er moet wat de PvdA betreft wel een opvolger van het energieakkoord komen, voor de periode na 2023. Belangrijke ingrediënten, wat Vos betreft: volledig elektrisch rijden en de bouw van nog meer windparken op zee. "Op land lopen we inmiddels tegen de grenzen aan."

Eerst moet het klimaatakkoord van Parijs nog worden geratificeerd. Het verdrag treedt pas in werking als 55 landen die samen verantwoordelijk zijn voor 55 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen, dit hebben gedaan. Het kabinet kan pas ratificeren als zowel Tweede als Eerste Kamer hiermee heeft ingestemd. Dat gebeurt op zijn vroegst na de zomer. Daarna is het onderwerp voer voor de verkiezingscampagnes.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden