Plaag

‘Het jeukt de hele dag’; de eikenprocessierups maakt radeloos

De gasten op camping Liesbos bij Breda hebben last van jeuk. Beeld Merlin Daleman

Voor biologen is het een succesverhaal, maar elke andere Nederlander gruwelt bij de opkomst van de eikenprocessierups. Het aantal is dit jaar verdrievoudigd en het leed houdt nog wel even aan.

Zelfs Harrie de parkiet is niet veilig meer. Met overslaande stem komt eigenaresse Marjan Schoordijk naar buiten gerend om te vertellen dat ze zojuist een eikenprocessierups in zijn kooi vond. Buurvrouw Wendy van der Helm wordt er ook al gek van en heeft de gemeente nog maar eens gebeld. En Astrid en Joop Verhaagen? “Radeloos. We zitten hier voor ons plezier, maar dat lukt niet echt op het moment. Het is de hele dag aan het jeuken.”

Aan het achterste straatje van de Bredase camping Liesbos, zijn de rupsen het gesprek van de dag. Bewoners zitten onder de rode bultjes, dankzij de ‘bewoners’ van de eikenbomen pal aan de andere kant van het hek. Op gemeentegrond dus, waardoor de campingeigenaren Koen en Martijn Quicken voor een oplossing zijn aangewezen op de lokale overheid. Ze hebben de aandacht, zo krijgen ze regelmatig te horen. Maar ja, ze zijn niet de enigen. In heel Breda krioelt het van de beestjes.

Beeld Louman & Friso

Marie-José van den Bersselaar is boombeheerder bij de gemeente. Dat is op zijn zachtst gezegd nogal een drukke baan op het moment, een baan waarin ze ook nog eens mensen moet teleurstellen. De ingehuurde bestrijders kunnen niet overal tegelijk zijn.

“Het probleem is drie of vier keer zo groot als andere jaren. Elke dag maken we een selectie waar we aan de gang gaan. Soms zitten de bomen een dag later weer vol. Gespecialiseerde bedrijven hebben geen capaciteit meer, het is een enorm probleem. Nesten op hoogte pakken we al niet meer aan. Dat kost te veel tijd.”

Vertederend

Een paar kilometer zuidelijker maakt Floris Hoefakker een ronde door het Mastbos. De jonge boswachter stopt af en toe om de overlast van de rupsen te beoordelen. Soms kijkt hij met genoegen hoe ze zich in processie verplaatsen.

Een vertederend gezicht, vindt hij als natuurliefhebber. “Eigenlijk is dit een succesverhaal. Het beestje is op eigen kracht vanuit Zuid-Europa naar hier opgerukt, het is geen vervelende exoot. Het liefst verwijder ik de nesten niet. Aan de andere kant hebben we in dit bos een half miljoen unieke bezoekers per jaar. Dus op locaties waar veel mensen recreëren, grijpen we toch in.”

Zwembroek

Dat deden de gebroeders Quicken ook bij die enkele eik die ze op eigen terrein hebben staan. Het kostte wat moeite om een gespecialiseerd bedrijf te vinden dat de nesten kon weghalen, want in Noord-Brabant zat iedereen tot over de oren in het werk. Uiteindelijk vonden ze er een rond Utrecht.

Tot vreugde van Wil Janssen die in een caravan pal onder een behandelde boom verblijft. Maar last heeft hij nog steeds, blijkt als hij zijn armen en benen laat zien. “Het is ellende, de bultjes zitten zelfs onder mijn zwembroek. Je ziet ze niet, maar de haartjes van die rupsen zitten nog overal.”

Afgelast

Bij hockeyvereniging De Warande in Oosterhout had het zaterdag een mooie seizoensafsluiting moeten zijn: het ‘Ik hou van hockey’ toernooi voor de jeugd. Maar het onvermijdelijke is gebeurd: afgelast. “Afgelopen weekend hadden we een evenement voor de jongsten. Naderhand kregen we veel ouders aan de lijn, tientallen deelnemers hebben last van jeuk”, zegt bestuurslid Ellen Ehmen. “Het is best wel een drama. De tennis- en voetbalvereniging op ons complex vinden het ook niet meer verantwoord om activiteiten te laten doorgaan.”

Op camping Liesbos hangt een bord achter het raam van een caravan. “In onze tuin hangen we lekker onderuit”, staat er te lezen. Maar als Piet en Bets Fun al onderuit hangen, dan is het van ellende. “Ze zijn ziek naar huis gegaan”, weten de buren te melden.

Beeld Merlin Daleman

Dat gaat Astrid Verhaagen een stap te ver, al komt ze wel net terug van de drogist. “Het enige wat ze nog voor me hadden, was met aloë vera vermengde aftersun. Alle andere gels en crèmes zijn op in Breda.”

‘Problematiek loopt uit de hand’

Arnold van Vliet van het Kenniscentrum Eikenprocessierups kan er zijn vinger niet opleggen. Waarom levert het beestje nu opeens zoveel problemen op? “Het is zo massaal, op elke plek in Nederland. Er zijn gebieden waar vorig jaar ook veel rupsen waren, maar niemand klaagde over bultjes. Dit jaar loopt het uit de hand, we weten niet precies waardoor. Het weer zal wel een rol spelen, door harde wind zijn veel haartjes gaan rondzweven.”

Voorlopig duurt het probleem nog wel voort, zegt Van Vliet. “Als over enkele weken de ontpopping plaatsvindt, zijn de nesten nog niet uit de bomen. Die zitten vol brandharen en zullen op enig moment naar beneden vallen.” Ook voor de komende jaren moeten we maar wennen aan de eikenprocessierups. “Uitroeien is onmogelijk. We hebben zo veel eiken en de temperaturen worden steeds gunstiger voor het beest. Als we de bestrijding beter coördineren en er jaarrond aandacht voor hebben, kunnen we het wel beheersbaar maken. Maar dat kost veel geld.”

Lees ook:

Brummen bestrijdt de eikenprocessierups niet langer met koolmezen: het geld is op

En dat terwijl de inzet van de vogels een succes was

De eikenprocessierups heeft er een nieuwe vijand bij: de kauw

‘Ook kauwen hebben eikenprocessierupsen ontdekt’, juichte de kop op naturetoday.com. Is dat nou interessant? Jazeker, schrijft Jelle Reumer in ‘Jelle’s weekdier’, want hoe meer natuurlijke vijanden de rupsen hebben, hoe minder gif er hoeft te worden gespoten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden