null Beeld

ColumnEsther Bijlo

Het is een KLM-primeur, kunstkerosine. Maar hoe blij moeten we ermee zijn?

 “We staan opnieuw aan de vooravond van een nieuw tijdperk. We schakelen om. Niet sneller, maar duurzamer.” Minister Cora van Nieuwenhuizen kon deze week een wereldprimeur bekend maken. KLM had eind vorige maand in absolute stilte 500 ­liter synthetische kerosine in een toestel gegoten en was daarmee naar Madrid gevlogen. Iedereen leeft nog. Van Nieuwenhuizen vergeleek in een filmpje van het ministerie deze noviteit met de introductie van de luchtvaart, 100 jaar geleden. Vandaar haar ‘opnieuw’.

Het is niet dankzij de 500 liter dat de passagiers veilig zijn aan­gekomen, maar omdat de rest van de tank gevuld was met gewone kerosine. Technisch is het een doorbraak, daar heeft Van Nieuwenhuizen gelijk in. Shell heeft het spul gemaakt. Met waterstof, geproduceerd met zonne-energie, en afgevangen CO2. Bij het verbranden van synthetische kero­sine in een vliegtuigmotor komt geen kooldioxide vrij.

Een tikje omslachtig, maar wellicht een veelbelovende techniek voor de toekomst. Alleen is er wel allemachtig veel energie nodig om deze brandstof te maken. De man die het stikstofprobleem op de Nederlandse agenda zette, Johan Vollenbroek, twitterde een rekensom rond: om Schiphol van 100 procent synthetische kerosine te voorzien, zijn 6000 grote windturbines nodig ofwel 40 kerncentrales à la Borssele, stelde hij.

‘Groenwassen’

Niet zo leuk, om de pret van Van Nieuwenhuizen, de KLM en Shell meteen te bederven. Innovaties zijn tenslotte nodig om in de toekomst nog te kunnen vliegen met zo min mogelijk effect op het klimaat. Met zo’n ronkend filmpje roept Van Nieuwenhuizen dat ook wel een beetje over zichzelf af. Ze haalt er zelfs Einstein bij: “Einstein zei ooit: ‘We kunnen onze problemen niet oplossen met hetzelfde denken dat we gebruikten toen we ze creëerden’.”

We kunnen Einstein niet meer vragen of hij het vervangen van Shellkerosine door Shellsynthetischekerosine als een andere denkwijze zou bestempelen. Hij zou vast wel meteen de somme-tjes erbij leveren om te kunnen ­beoordelen wat we met deze vondst aanmoeten.

Dat doet VVD-minister Van Nieuwenhuizen niet, waardoor haar primeur eenvoudig in de hoek van ‘groenwassen’ kan worden weggezet.

Dat geldt ook voor andere brandstoffen die in een vliegtuigtank kunnen. In 2030 moet 14 procent van de getankte kerosine uit duurzame brandstoffen bestaan. Nu is dat voor KLM 0,18 procent. Gebruikt frituurvet is de belangrijkste bron van bio­kerosine. Ook in dit geval komen de rekensommen van buiten. ­Milieuorganisatie Natuur en ­Milieu zocht onlangs uit dat er in 2030 niet genoeg biobrandstof beschikbaar is voor alle plannen. Want ook scheepvaart en wegtransport moeten gaan bijmengen.

Einstein

Er is een levensgroot verdelingsprobleem, schetst Natuur en Milieu. In het Klimaatakkoord staan afspraken over de inzet van hernieuwbare energie voor wegtransport en binnenvaart. De ­prioriteit van de overheid ligt daar, omdat die bijdragen aan het halen van nationale klimaatdoelen. Gevolg is, volgens de milieuclub, dat voor luchtvaart en zeescheepvaart geen biobrandstoffen meer over zijn. Terwijl die sectoren nog niet in staat zijn om helemaal op stroom over te schakelen, wel een optie voor het wegtransport.

Stippel dus een realistische strategie uit, zegt Natuur en Milieu, en reken jezelf niet rijk. En wie is de aangewezen ­organisatie om dat te doen? Het ministerie van infrastructuur en waterstaat van Cora van Nieuwenhuizen. Hetzelfde dilemma geldt voor de inzet van groene stroom. Gaan we bakken daarvan inzetten om kunstkerosine te maken? Of waterstof voor de zware industrie? Of om data­centers te laten zoemen?

Van deze vraagstukken zijn vast ook mooie filmpjes te maken. En dan kan de minister opnieuw Einstein erbij halen. Want zonder ‘andere denkwijze’ is het halen van alle doelen tegelijk sowieso een illusie.

Efficiënter vervoeren, minder vliegen, meer treinen, deelauto’s, meer lopen en fietsen; heel ­geleerd hoef je niet te zijn om ook deze oplossingen aan te dragen.

Redacteur Duurzaamheid & Natuur Esther Bijlo schrijft elke twee weken een column. Eerdere afleveringen vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden