Reportage Droogte in de Achterhoek

Het is droog in de Achterhoek, maar dit pontje vaart nog

Ponteigenaar Bruno Kievits stuurt zijn pont over de Rijn. Beeld Herman Engbers

De Achterhoek zucht onder de aanhoudende droogte. Trouw wandelt een week met experts langs het Pieterpad door het droogste stukje Nederland, van Vorden naar Millingen aan de Rijn. Slotaflevering 6: op pad met schipper Bruno Kievits.

Het gras wil maar niet dood. Bed-and-breakfastgastvrouw Hilde Evers in Elten wacht er al weken op, want ze heeft een hekel aan maaien. In haar tuin leggen allerlei planten het loodje door de droogte, vertelt ze, maar het gras blijft moedig weerstand bieden. “Dat verbaast me wel.”

In de laatste etappe brengt het Pieterpad ons vandaag vanuit het Duitse plaatsje Elten naar Millingen aan de Rijn. Volgens Evers trekt de regen altijd nét langs haar woonplaats vanwege de Eltense berg. Bewijzen kan ze het niet, maar die berg splijt volgens haar de wolken uiteen en brengt ze pas na het dorp weer samen.

Vanuit Elten lopen we over de winderige Spijksedijk terug Nederland in, waar de Rijn aan de linkerzijde donker en machtig opdoemt achter de bomen. Dit is overigens officieel geen Achterhoek meer, maar de Liemers. De rivier had vooral vorig jaar een extreem lage waterstand door de droogte, maar is ook nu nog lang niet terug op haar oude peil, vertelt Bruno Kievits. Hij runt al zeventien jaar een kleine veerdienst voor fietsers en voetgangers van de Bijland naar Millingen aan de Rijn, beter bekend als het Pieterpadpontje.

Terwijl hij het pontje behendig over het water loodst, wijst Kievits – roze polo, grijze stekeltjes – naar een drooggevallen eilandje met vogels langs de oever. “Kijk, dat zag je een paar jaar geleden helemaal niet. Het water staat nu zeker een meter lager dan normaal.”

Beeld Sander Soewargana

Dat Kievits nu nog kan varen, is vooral te danken aan de maatregelen die de schipper vorige zomer en dit voorjaar heeft getroffen. Rond zijn aanlegpunt bij Millingen heeft hij 1500 kuub zand afgevoerd om de vaargeul open te houden. Dat kostte meer dan 10.000 euro, wat hij allemaal uit eigen zak betaald heeft. “Rijkswaterstaat houdt wél de vaarroutes in het midden van de Rijn open voor de beroepsvaart. Maar ik word behandeld als particulier. Dat vind ik niet eerlijk, want ik moet hier ook van leven.”

Zijn grootste boot, de Rhenus Vahalis (een verwijzing naar de Rijn en Waal die hier splitsen), ligt inmiddels vijf meter verder van de kant. Het water stond vorig jaar zo laag, dat het vaartuig anders schade op zou kunnen lopen, legt Kievits uit. Dat wilde hij nu voorkomen.

“Vorig jaar hebben we er middenin de zomer drie weken uitgelegen door de droogte”, zegt hij. “Dat voel je in je portemonnee.” Hij wijst naar de drommen fietsers en voetgangers die bepakt en bezakt op de kade staan te wachten. Voor anderhalve euro mogen ze de oversteek maken, voor 1,80 met fiets. “Dit is een belangrijk knooppunt van fiets- en wandelroutes, dus als we niet varen, is dat ook voor de horeca en andere partijen vervelend.”

Door tijdig ingrijpen heeft hij steeds door kunnen varen. Maar de droogte is wel een ‘grote dreiging’, zegt Kievits. “We moeten ons gaan wapenen. In de deltaplannen voor 2050 wordt er ook rekening mee gehouden.”

De Rijn is een zeer drukke vaarroute, vertelt Kievits, dus hij hoopt dat Rijkswaterstaat werk maakt van het uitdiepen van uiterwaarden en het maken van grote opvangbekkens, zodat ze er water bij kunnen laten lopen als de nood hoog is. “De waterstand is vandaag 8,30 boven NAP, die is normaal gesproken rond de 9 meter. Hier varen grote monsters, dus het is belangrijk dat deze route goed bevaarbaar blijft. Ik hoop dat dit doordringt tot de minister.”

Lees ook de eerdere delen van deze serie over droogte in de Achterhoek

Deel 1: De Baakse Beek bij Vorden is helemaal drooggevallen. Tot verdriet van Hein Pieper, dijkgraaf van het droogste stukje Nederland: ‘Dit draai je niet zomaar terug.’

Deel 2: Door de droogte nemen plaagsoorten explosief toe, vertelt Udo Hassefras van Natuurmonumenten op het landgoed van Kasteel Slangenburg. Andere dieren dreigen juist te verdwijnen.

Deel 3: Zelfs de Zumpe, een kwetsbaar natuurgebied dat normaliter een groot deel van het jaar onder water staat, is drooggevallen.  

Deel 4: Nu haar maïs verpietert, overweegt boerin Suzanne Ruesink over te stappen op andere gewassen. “Drie jaar geleden liep alles hier nog onder water in juni. 
Nu lijkt het wel Zuid-Frankrijk.”

Deel 5: Niemand zal wakker liggen van het risico op een natuurbrand, zegt brandweerman Klaas Noorland met een mengeling van pret en verwijt in zijn stem. “Maar toen het in juli 40 graden was, was iedereen die bij het bos woont zich heel bewust van de risico’s”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden