Energieneutraal

Het huis verduurzamen? Het is vaak goedkoper om helemaal niets te doen

Een installateur plaatst zonnepanelen op het dak van een woonhuis. Beeld ANP
Een installateur plaatst zonnepanelen op het dak van een woonhuis.Beeld ANP

Het loont lang niet altijd om te investeren in een energiezuinige woning, concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving.

Alle woningen moeten over dertig jaar van het gas af en energieneutraal zijn, zo is afgesproken in het Klimaatakkoord. Maar investeren in een duurzamer huis is lang niet altijd rendabel, blijkt uit een studie van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Een lagere energierekening weegt vaak niet op tegen de kosten voor isolatie van muren, daken en ramen of die voor zonnepanelen en een warmtepomp om zelf energie mee op te wekken.

“Het is een dubbeltje op zijn kant”, zegt onderzoeker Frans Schilder van het PBL. “Voor grootverbruikers kan het net uit, omdat de omstandigheden gunstig zijn. Grote gezinnen met een hoge energierekening kunnen de investering om hun huis te verduurzamen terugverdienen door de besparing op de energiekosten. Dan moet je wel het hele pakket uitvoeren, alleen isoleren levert niet genoeg op. En de financiering moet aantrekkelijk blijven.”

Kansrijk zijn ook huiseigenaren met een eigen vermogen, zegt Schilder. Die kunnen hun huis energieneutraal maken omwille van het milieu en een duurzame samenleving, al leggen ze er financieel op toe. Maar voor jonge starters op de woningmarkt, eenpersoonshuishoudens of ouderen met een laag inkomen lijkt het financieel aantrekkelijk om nog even niets te doen.

Zonder hulp lukt het niet

Zonder subsidies is verduurzaming van eigen huizen sowieso niet haalbaar, stellen Schilder en mede-onderzoeker Marieke van der Staak in het maandag verschenen rapport ‘Woonlastenneutraal koopwoningen verduurzamen’. Dat de transitie woonlastenneutraal moet zijn, dus zonder extra kosten voor de eigenaar-bewoner, staat in het Klimaatakkoord. Zonder een beetje hulp lukt dat niet.

Zo krijgt een huiseigenaar, dankzij de huidige salderingsregeling, voor alle zonne-energie die hij in de zomer aan het net teruglevert, dezelfde prijs als die hij in de winter betaalt om zijn warmtepomp te laten draaien. Gaat die terugleververgoeding omlaag naar een vast bedrag, zoals de overheid van plan is, dan wordt het plaatsen van zonnepanelen minder aantrekkelijk.

Subsidie is eindig

Ook de financiering van een lening voor verduurzaming luistert nauw. De overheid overweegt daarvoor een gebouwgebonden lening, waarbij de eigenaar die zijn huis verkoopt dus ook de lening voor energiemaatregelen overdraagt. Dat is aantrekkelijk op de korte termijn, maar het betekent wel dat de rente hoger zal zijn omdat er geen onderpand is en het risico voor de bank dus groter. De lening betrekken bij de hypotheek brengt een woonlastenneutrale verduurzaming dichterbij.

Daar zit ook weer een risico aan, schrijven Schilder en Van der Staak. De hypotheekschuld in Nederland is al hoog en hoge schulden vormen een systeemrisico voor de economie: in tijden van crisis houden huishoudens de hand op de knip. Anderzijds vormt ook de klimaatverandering een systeemrisico. “De overheid moet afwegen welk risico het zwaarst weegt”, concludeert het rapport.

De onderzoekers gaan uit van een investering van 35.000 euro om een tussenwoning met isolatie, zonnepanelen en warmtepomp te verbeteren van energielabel D naar energieneutraal label B. One size fits all bestaat echter niet, er zitten grote verschillen tussen woningen en hun eigenaren. “Je hoopt dat mensen een inschatting maken van hoe de situatie voor hen is”, zegt Schilder. “Als de grootverbruikers beginnen met verduurzamen en we leren van de techniek, dan komt er hopelijk een prijsdaling. Met subsidie kun je niet oneindig doorgaan.”

Een miljoen huizen met zonnepanelen

Op een miljoen Nederlandse woningen liggen inmiddels zonnepanelen. Bijna een op de acht huishoudens heeft ze op het dak liggen. Samen zijn ze goed voor ruim 5 procent van de Nederlandse stroom en hebben ze 5,3 miljoen ton CO2 bespaard, zo meldt het groene onderzoeksbureau Dutch New Energy Research. Het gebruik van zonnepanelen is snel gegroeid door de invoering van de salderingsregeling in 2004, de snelle prijsdaling en een veel hogere stroomopbrengst tussen 2008 en 2012, het Energieakkoord van 2013 en de Klimaatzaak van Urgenda in 2016. De afgelopen drie jaar is het aantal zonnepanelen verdubbeld.

Lees ook:

Huis verduurzamen? Veel woningbezitters wachten eerst op duidelijke overheidsplannen

Bijna de helft van de huiseigenaren is niet van plan de komende jaren energiebesparende maatregelen te nemen. Eerst willen zij duidelijkheid over overheidsregelingen.

Maxime Verhagen: Huizen aardgasvrij maken kan best betaalbaar

Burgers hoeven niet wakker te liggen van de kosten voor het gasvrij maken van hun huis, zegt Maxime Verhagen, voorman van Bouwend Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden