Groene ClaimHappySoaps

Het Hollandse shampoozeepje van HappySoaps op duurzaamheid getest

Beeld HappySoaps

Een blokje shampoozeep vervangt drie tot vier plastic flessen shampoo, en dan zit er ook nog eens geen palmolie in. Maakt dat HappySoaps duurzaam?

Stel dat al het water uit cosmeticaproducten zou worden gelaten. Hoe zou het schap bij de drogist of supermarkt er dan uitzien? Leeg waarschijnlijk, op platte doosjes met shampoozeep en vaste conditioner na.

De producten van HappySoaps zijn daar een voorproefje van. In één shampoozeep zitten evenveel wasactieve stoffen als in drie tot vier flessen shampoo. Daarom gaat een zeep bij vergelijkbaar gebruik even lang mee, terwijl plastic en water (zo’n 80 procent per fles) worden uitgespaard. “De vele onafhankelijke productreviews op onze website bevestigen deze gebruiksclaim,” zegt content manager Fedde van Someren. “De levensduur van een shampoozeep hangt ook af van haartype, gebruik en ­waterhardheid.”

HappySoaps benadrukt het plasticvrije karakter van de zepen, wat wordt ondersteund door de Plastic Soup Foundation. De verpakking is van gerecycled karton. Om helemaal duurzaam bezig te zijn, gebruikt het bedrijf ingrediënten van kokos- in plaats van palmolie.

Een keurmerk voor natuurlijke cosmetica (zoals Natrue, COSMOS of Ecocert) voert HappySoaps dan weer niet. “Daarvoor moeten ingrediënten van biologische landbouw komen, terwijl die per hectare minder efficiënt is dan reguliere landbouw,” zegt Van Someren. “In veel gevallen vinden we landbouw geen duurzame optie, zoals bij rozenolie of vanille, waarvan we de synthetisch variant gebruiken. Bovendien willen consumenten niet altijd meer betalen voor biologisch. Wij focussen op duurzaamheid en het nut van plasticvrij.”

Paulien van der Geest van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal bevestigt dat de shampoozeep even lang mee kan gaan als drie tot vier flessen shampoo. “Merken met vergelijkbare producten, zoals Lush of Werfzeep, claimen 80 tot 100 wasbeurten, iets minder dan de 90 tot 110 wasbeurten die HappySoaps claimt. Een vloeibare shampoo kan 15 tot 50 wasbeurten meegaan, dus dan is een vervanging van drie tot vier flessen shampoo niet zo gek.”

Niet automatisch duurzaam

Ingrediënten op palmoliebasis vervangen door die op kokosoliebasis is niet automatisch duurzaam. “De opbrengst van palmolie per hectare is vier tot tien keer zo hoog als van andere plantaardige oliën,” zegt Van der Geest. “Bovendien is er voor de teelt weinig water en gif nodig. Geen andere plantaardige olie scoort zo goed op deze criteria als palmolie.”

Lotte Woittiez heeft aan de Wageningen Universiteit promotieonderzoek gedaan naar palmolie in Indonesië. “De grote pech van de oliepalm is dat hij goed gedijt in ­dezelfde omstandigheden als regenwoud, wat ontbossing in de hand werkt. Kokos­bomen groeien in datzelfde klimaat, vaak aan de kust en op eilanden. Bij kokosteelt worden dus ook inheemse dier- en plantensoorten bedreigd. Er zijn bovendien meer hectares nodig voor dezelfde ­opbrengst, al cultiveren boeren vaak wel bananen of cacao ­onder de kokosbomen, of ze ­laten er vee grazen.”

Peter Oosterveer, hoogleraar ­Milieubeleid aan de Wageningen ­Universiteit, weet dat oliepalmteelt ook op een andere manier dan ontbossing kan bijdragen aan klimaatverandering. “De oliepalmen worden ­geplant in vochtige gebieden, vaak veengrond, waar plantaardige ­resten onder ­waterlagen liggen te rotten. Om de wortels van de palmen droog te houden, moet je het waterniveau verlagen en daarbij ontsnapt methaan, een veel sterker broeikasgas dan CO2. Verder ­gebeurt ontbossing vaak met brand, met luchtvervuiling als gevolg.”

Ondanks de nadelen van palmolie vinden Woittiez en Oosterveer stoppen niet per se de beste optie. “Europese landen hebben een relatief kleine afname van palmolie maar wel een grote stem in de ontwikkeling van duurzamere teelt,” zegt Woittiez. “Hoe erg de massale ontbossing ook is, stoppen met palmolie betekent die stem opgeven.”

Agressieve schoonmaakstof

Zo’n 10 tot 15 procent van de palmolie heeft het RSPO-certificaat voor duurzame palmolie, weet Oosterveer. “Natuurlijk kunnen de eisen strenger, maar het is beter om China en India mee te krijgen dan de producten voor de EU nog strenger te willen certificeren.”

In HappySoaps zit dus geen plastic en geen palmolie en ze sparen drie tot vier lege flessen uit. Op zich een goede duurzaamheidsscore, al zitten er wel wat discutabele ingrediënten in de shampoozeep. Zo ­gebruikt het bedrijf schoonmaakstof ­sodium coco sulfaat, nauw verwant aan het inmiddels beruchte sodium lauryl sulfaat (SLS), dat ook in afwasmiddel en allesreiniger zit. Verder zit de agressieve schoonmaakstof cocamidopropylbetaïne in de shampoozeep.

Beide stoffen zijn volgens Van Someren milder dan SLS. “Ze zorgen voor het schuim en ontvetten. Zonder deze eigenschappen ervaren klanten het niet als een goed ­product. Onze shampoozepen zijn hetzelfde als gewone shampoo, maar dan zonder water.”

Geloofwaardiger

Verder zitten er geur- en kleurstoffen in de shampoozepen die volgens de ingrediëntendatabase van de Amerikaanse Environmental Working Group als gematigd tot zeer gevaarlijk worden beoordeeld vanwege hun persistente en hormoonverstorende ­eigenschappen. Van Someren vindt dat ze bijdragen aan de kwaliteit en het onderscheidende vermogen van de producten. “De gebruikte concentraties zijn zeer laag en voldoen aan de strengste wetgeving van de wereld, die wij geloofwaardiger vinden dan actiegroepen.”

Ten slotte lijken de HappySoaps in kleur en geur sterk op die van concurrent Lush, die al decennia bestaan. De varianten van HappySoaps zijn wel iets goedkoper en ­worden met de hand gemaakt in Nederland.

In de serie Groene Claim worden als duurzaam aangeprezen producten kritisch bekeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden