AnalyseStikstofcrisis

Het boerenbelang staat zelfs niet meer voorop in Brabant

Boeren bieden Harry Mens streekproducten aan bij Hotel van Oranje tijdens een protest. Ze willen onder meer zendtijd eisen in de opname van het televisieprogramma Business Class. Beeld ANP

De provincie is het nieuwe strijdtoneel van boze boeren. Met wisselend succes. Zelfs Brabant, waar varkens, kippen en koeien tot het nationaal erfgoed behoren, kiest niet meer automatisch voor het boerenbelang.

Hij glunderde. “Natuurlijk zijn de boeren welkom. Dat is goed voor de kijkcijfers”, zei Harry Mens, makelaar en tv-presentator, toen zaterdagmorgen de trekkers voor zijn neus stonden, vlak voor de opname van zijn tv-programma Business Class. De boeren eisten zendtijd, om ‘het eerlijke verhaal’ te vertellen over het stikstofbeleid van de overheid. Een eis waar Mens graag gehoor aan gaf, want ‘ik ben zoon van een bollenboer en sta helemaal achter ze.’

Maar met de steun van de presentator van een marginaal bekeken RTL7-programma schieten boze boeren per saldo niks op. Voor de toekomst van hun bedrijf zijn ze immers afhankelijk van natuurvergunningen. Die krijg je niet op de tv. Daarvoor moet je aankloppen bij de provincie.

Een paar succesjes

Daar hebben de boeren met hun trekkers, vaak onder leiding van vooral de militante Farmers Defence Force, wel wat succesjes geboekt. Alleen is de vraag voor hoe lang. Friesland, Drenthe Overijssel zien voorlopig af van de strengere stikstofregels voor natuurvergunningen dan de minister voorstaat, Groningen houdt de poot stijf. Het is nu voor de boeren vooral belangrijk wat het overleg tussen provincies en landbouwminister Schouten oplevert. Schouten en de provincies hebben zich tot 1 december de tijd om samen de stikstofknoop te ontwarren. En een warme sanering van de veehouderij voor te bereiden.

Dat het daarop kan uitdraaien, voelen de boeren ook aan. Inkrimping van de veestapel is na het fiasco van het Programma Aanpassing Stikstof (PAS) eigenlijk juridisch gezien de meest zekere methode om de uitstoot van ammoniak door de veehouderij te beperken en dus de kwetsbare natuurgebieden te beschermen. Technische oplossingen, zoals luchtwassers of nieuwe staltypen, liggen dan minder voor de hand. De opbrengst daarvan is vaak minder dan wordt beloofd door de fabrikant.

Boeren in Brabant hebben er nog een onzekerheid bij. Het provinciebestuur besloot twee jaar geleden het mes te zetten in de intensieve veehouderij om aan ‘duurzame toekomst’ te werken. Het verbrak daarmee een in 2009 gemaakte afspraak met ZLTO, de zuidelijke afdeling van LTO. Verouderde stallen moeten in Brabant niet in 2028 maar in 2022 zijn vervangen door ‘emissiearme’ exemplaren, om stankoverlast, stikstofuitstoot te beperken en gezondheidsrisico’s te beperken. Een eenzijdig genomen besluit, dat ZLTO bij de rechter aanvecht, maar vrijdag in het debat in Provinciale Staten wel politiek overeind bleef – ondanks de belegering van het provinciehuis door tweeduizend boeren met 1500 trekkers. Brabantse boeren moeten nu voor 1 april volgend jaar een vergunning aanvragen om aan de verscherpte milieueisen te kunnen voldoen.

In feite betekent dat nu de vraag ‘stoppen of doorgaan’ beantwoord zal moeten worden aan menig Brabantse boerenkeukentafel. Want de nieuwe vergunning betekent ook een afroming, zodat doorboeren niet voor iedere ondernemer economisch rendabel blijft. Het antwoord zal ook sterk afhangen van de uitkoopregeling die de provincie heeft toegezegd, en natuurlijk van de regeling waarop minister Schouten broedt.

Lees ook: 

Boeren blokkeren provinciehuis Brabant

Honderden jonge boeren hebben vrijdagavond voor een grimmige sfeer gezorgd bij het provinciehuis in Den Bosch.

Schouten: ‘Mijn wil is wet’, of de provincies dat nu willen of niet

Over de oplossing van het teveel aan stikstofuitstoot ruziën de provincies met minister Carola Schouten van landbouw, natuur en voedselkwaliteit. Mijn wil wordt wet, zegt de minister.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden