Beeld Trouw

ColumnVincent Wil Zon

Help! Ik kan op mooie dagen mijn zonnestroom niet meer kwijt!

Wat ik vreesde is waarheid geworden: ik kan op mooie dagen mijn stroom niet meer kwijt. Het elektriciteitsnet in mijn wijk is overvol, met dank aan alle goedwillende buren die na mij ook zonnepanelen op hun dak hebben gelegd. Werk voor netbeheerder Liander. Maar die heeft het druk, heel druk.

In mijn vorige blog meldde ik dat mijn omvormer weer geregeld uitviel omdat de spanning op het net,  op fase 1 in ieder geval, dan boven de 253 Volt uitkwam. Twee jaar geleden was dat al het geval bij fase 2, waarna ik overschakelde naar fase 1. Dus restte mij begin van deze maand nog slechts fase 3 als laatste toevluchtsoord. Zodra die ook volloopt, kan ik nergens meer heen, schreef ik al.

Negentien storingen op één dag

Dat bleken profetische woorden. Fase 3 blijkt zelfs nog ‘voller’ te zijn dan fase 1. Ik kreeg onmiddellijk last van een uitvallende omvormer. En dat niet vier of vijf keer per dag, maar vijftien tot negentien keer. Het begon al vroeg, rond tien uur 's ochtends, en hield ook langer aan. De hoogste spanning was ook geen 255 V,  zoals op fase 1, maar 258,9 . Kortom: na tien dagen meten en vergelijken is mijn omvormer nu toch weer aangesloten op fase 1. Met ‘slechts’ vier tot vijf haperingen per dag...

De omvormer overzetten op fase 3 was een grote miskleun. Zo schakelde het systeem op 11 mei liefst 14 keer uit en liep ik op een zonnige dag veel stroom mis.Beeld Vincent Dekker/Omnik

Idealiter is de spanning op het net 230 Volt. Maar als er veel stroom wordt gebruikt, zakt de spanning, en als zonnepanelen veel stroom leveren, stijgt het voltage. Officieel is een marge van 10 procent toegestaan.  Als de spanning van 230 naar 207 terugvalt, moet uw tv het nog steeds doen, net als uw oven, lamp en computer. Hetzelfde geldt bij 253 V, tien procent meer dan de gewenste 230 V.  Maar 258,9 V is dus echt te veel. Dan mogen of moeten uit veiligheidsoverwegingen apparaten uitschakelen. En dat doet mijn omvormer dus braaf.

Nu is er gelukkig een simpele oplossing voor dit probleem. In een wijk staan een of meer transformatorhuisjes en daarin kan de spanning worden aangepast. Dat moet de netbeheerder doen, in mijn geval Liander. Die kan de basisspanning verlagen,  waardoor de stroom die uit al onze zonnepanelen komt, de spanning op het net niet meer boven de 253 V kan jagen. 

Kostbaar onderzoek

Dus heb ik Liander gebeld en gevraagd of ze dat even willen regelen. Maar ja, zo simpel is die oplossing toch ook weer niet. Allereerst moet worden onderzocht of de spanning wel echt boven de 253 V uitkomt, of dat er iets bij mij thuis aan de hand is waardoor de omvormer uitschakelt. Het laatste sluit ik, gesteund door mijn installateur, eerlijk gezegd uit. Maar mocht dat toch zo zijn, dan draai ik op voor de onderzoekskosten. En die kunnen oplopen tot 400 euro...

Het enige wat mee kan spelen, is dat mijn omvormer een verkeerde spanning meet. Twee  jaar geleden bleek dat mijn omvormer 4 V meer aan spanning meldt dan de apparatuur van mijn installateur. 255 V zou dan in feite 251 V zijn, en dat zou dus onder de 253 V zijn: Liander hoeft niets te doen en ik mag betalen. Maar dit jaar heeft mijn omvormer dus al 258,9 V gemeten, en dan kom je na aftrek van die 4 V-foutmarge nog op 254,9 V: Liander moet ingrijpen en ik hoef niet te betalen. Het luister al met al nauw.

TV valt uit

Maar zelfs als Liander ook 254,9 V of meer meet, is een verlaging van de spanning in het trafohuisje nog niet gegarandeerd. Want in de avond, als de zonnepanelen geen stroom leveren, mag de spanning ook weer niet te ver zakken. Bij minder dan 207 V kunnen lampen gaan knipperen, en kunnen tv's en andere apparaten uitvallen.  Daar doe ik mijn buren en mijzelf ook geen plezier mee. Ook dat moet dus worden onderzocht.

Die onderzoeken zijn niet heel moeilijk. Maar ze kosten wel wat tijd en tijd is schaars bij de netbeheerder. Heel Nederland installeert namelijk zonnepanelen en op heel veel plaatsen wordt het elektriciteitsnet daardoor zwaar belast. Liander heeft het druk, heel druk. Liander heeft beloofd langs te komen, maar heeft ook beloofd dat dit nog wel een maandje kan duren.

Kleed als oplossing

Ondertussen kan ik volgens de voorlichter ook zelf een paar dingen doen die enige soelaas kunnen bieden. Dat zijn soms verrassend eenvoudige maatregelen. “Leg als de zon hoog staat een doek over een deel van je panelen”, aldus de zegsman. “Dan produceren ze wat minder stroom en dat kan de spanning net genoeg verlagen om uitval van je hele systeem te voorkomen.” Maar ja, ik zie mezelf niet dagelijks het dak opgaan om een doek uit te spreiden en weer weg te halen. 

Terug naar fase 1 is een hele verbetering, al valt het systeem ook nu nog ettelijke keren per dag uit.Beeld Vincent Dekker/Omnik

Mogelijkheid twee is twee van de twaalf panelen midden op de dag tijdelijk uitschakelen. “Maak een schakelaar in huis waarmee je dat kunt  regelen.” Ook dat is niet zo simpel. Dan moet je dus een dubbele kabel hebben: een waarop twaalf en een waarop tien panelen zijn aangesloten. Mogelijkheid drie, en verreweg de beste: “Verdeel de stroom die van je omvormer naar het net gaat over alle drie de fases. Dat lost écht alles op,” belooft de Liander-man. Maar ja, dan moet je wel een moderne omvormer hebben die dat kan. Mijn omvormer is niet prehistorisch, maar wel uit 2012.

Elektrische auto

Dus rest mij voor de korte termijn slechts optie nummer vier: laad je elektrische auto midden op de dag op. Dan wordt de stroom uit de zonnepanelen in de buurt ook meteen in de buurt opgenomen en loopt de spanning op het net niet op. Ik heb zelf weliswaar nog geen elektrisch mobiel, maar veel buren hebben die al wel. Als testje heb ik midden op de dag de wasmachine aangezet en daarna de wasdroger. Op het moment dat die hun verwarmingselementen aanzetten, gebruik je kortstondig veel stroom. Voor wat het waard is: op die momenten viel mijn omvormer niet uit. Maar dat helpt maar enkele tientallen minuten. En ik was niet elke dag. 

Toch hoop ik samen met de buren het probleem een beetje kleiner te kunnen maken. Ik zal in de straat bij degenen met zonnepanelen een briefje in de bus doen om ze te waarschuwen dat hun panelen op mooie dagen wellicht ook uitvallen.  Ik gok er op dat niemand daar nog bij stilstaat. En wie een elektrische auto heeft, zal ik vragen die indien mogelijk tussen elf uur 's morgens en vier uur 's middags op te laden.  De EV-bezitters hebben vaak ook panelen op hun dak, dus dan is slim laden ook in hun eigen belang.

We leven in een moderne tijd met moderne problemen... Zoals ik vorige keer ook al schreef, hoop ik dat de batterijen van Equigy bij mij thuis ook kunnen bijdragen aan de oplossing. Maar ja, dat lijkt zo langzamerhand hopen tegen beter weten in: Equigy meldt zich nog altijd niet.

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon.

Lees ook: 

Mijn zonnepanelen doen het weer, maar het oude stroomdraadje heeft ‘t moeilijk

Mijn zonnepanelen draaien weer als een tierelier en de omvormer doet als vanouds zijn best. Maar achter de horizon nadert een kostbaar onheil: de ouderwetse, dunne stroomdraadjes van het net houden het amper nog vol.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden