Heeft de sterfte van zeekoeten op de Noordzee te maken met de gezonken containers?

Een zieke zeekoet die op Terschelling is aangespoeld, krijgt bij vogelasiel De Fûgelhelling in Moddergat voedsel via een maagsonde. Beeld Sjaak Verboom

In de winter hebben zeekoeten het nooit makkelijk, maar dat er nu tientallen op de Wadden aanspoelen is niet normaal. Is er een verband met de gezonken containers?

Wageningen Marine Research wil onderzoek doen naar sterfte onder zeekoeten in de Noordzee. De afgelopen dagen zijn er opvallend veel van deze zeevogels dood of doodziek aangespoeld op de Waddeneilanden. Het onderzoeksinstituut in Den Helder wil nagaan of de sterfte te maken kan hebben met de bijna driehonderd zeecontainers die begin dit jaar in de Noordzee vielen van het schip MSC Zoe.

“We weten het niet. Maar we willen het graag onderzoeken. Het wachten is op toestemming van Rijkswaterstaat, die de berging en onderzoek van de zeecontainers coördineert”, zegt Mardik Leopold, sinds 1991 zeevogel-expert bij Wageningen Marine Research.

Flink gewaaid

Sterfte onder zeekoeten is in de winter vrij normaal. Het is algemeen voorkomende zeevogel, op de Noordzee leven er minstens twee miljoen. “Dat er een paar doodgaan is op zich niet verontrustend. Het heeft flink gewaaid. Het is normaal dat jonge dieren in de winter sterven. Maar er liggen er nu vele tientallen op de stranden van Ameland en Terschelling, ongeveer één per kilometer”, aldus Leopold. “En dat is nou net de plek vlakbij die containerramp, dus dan is het logisch dat alarmbellen gaan rinkelen. Het kan nog steeds toeval zijn, maar de geografische overlap is wel treffend.”

Zeekoeten in Dierenopvang De Fûgelhelling. Beeld Sjaak Verboom

Zeekoeten blijven, behalve tijdens de broedtijd, hun hele leven op zee. Ook voedsel, sprotjes en zandspieringen, zoeken ze vanaf het water. Ze kunnen goed duiken, tot 180 meter diep. Onder water zwemmen ze, net als pinguïns, met behulp van hun vleugels. De veren op de vleugels zijn kort en sterk.

De zeekoeten die worden gevonden op de Waddeneilanden zijn vaak dood, soms amper nog in leven. Bij de vogelopvang van Terschelling zijn er meer dan vijftig binnengebracht. Nog levende vogels herstellen weer na een tijdje. Volgens boswachter Joeri Lamers van Staatsbosbeheer op Terschelling zijn er ook in de jachthaven van het eiland meerdere dode zeekoeten aangetroffen. “En ook op het strand. Het komt vaker voor, hoor. Maar het zijn er nu wel meer dan normaal.”

Van zijn collega’s op Vlieland hoort Lamers dat de jonge zeekoeten die er aanspoelen vaak erg mager zijn. “Ze hebben bijna geen vlees, ze zijn in slechte conditie. Maar dat kan ook door de winterse omstandigheden komen.”

Onderzoeker Leopold heeft Rijkswaterstaat eerder gevraagd of bij onverhoedse vogelsterfte na de containerramp wetenschappelijk onderzoek naar de oorzaak in gang kan worden gezet. Leopold: “Wij hebben nu toestemming om in ieder geval de vogels vast te verzamelen. Toestemming voor het onderzoek hebben we nog niet van Rijkswaterstaat. Dat is nog in onderhandeling. Voorlopig leggen we er zoveel mogelijk in de vriezer.”

Paraffine

Op Terschelling is ook paraffine aangespoeld, een restproduct van olie dat soms vanaf schepen op zee wordt geloosd. “Als dat de oorzaak is, vinden we het, want dan moet er paraffine in de maag zitten van die beesten”, aldus Leopold. Ook vogelkustasiel De Fûgelpits in het Noord-Friese Moddergat kreeg veel zeekoeten binnen. De hulpverleners daar denken aan paraffine als oorzaak.

Lees ook:

Vervuiling aangespoelde containers ‘ramp voor de natuur’, leger helpt opruimen

Defensie treft voorbereidingen om te helpen met het opruimen van aangespoelde containers en de inhoud daarvan op de Waddeneilanden. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden