Duurzame 100Klimaatklussers

Handige heren helpen Tilburgers met isoleren

Frans Bedaux en Ad van Wereld van de Tilburgse Klimaatklussers.Beeld Judith Jockel

De Klimaatklussers isoleren oude woningen. Gratis en voor niets. Nou ja, voor het milieu en voor hun plezier.

In de Tilburgse woonkamer van Robbert van de Wouw, een goedlachse dertiger met donkere krullen en een baardje van drie dagen, staat een tweepersoonsmatras tegen de muur. De slaapkamer op de eerste verdieping is grotendeels ontruimd. Er staan alleen nog een zware kledingkast en het matrasloze bed. De rest van de ruimte wordt ingenomen door een aluminium rolsteiger. Er bovenop staan twee oudere mannen, Frans Bedaux en Ad van Wereld, 74 en 72, beiden in werkbroek en t-shirt, hun hoofden bijna tegen het plafond.

Samen proberen Bedaux en Van Wereld een groot stuk isolatiefolie tegen de betimmering van het dak te bevestigen. “Heb je ‘m zo?”, vraagt Bedaux aan Van Wereld. “Ja”, antwoordt die. “Hij zit prima. Als je maar eenmaal een begin hebt, dan hangt-ie.”

Puffend klauteren de mannen de steiger af. Het is tijd voor de schaft. Op een tuintafel op het plaatsje achter zijn huis heeft Van de Wouw een thermosfles koffie klaargezet en een schaaltje met bastognekoeken. Rond de tafel zitten nog drie mannen, van ongeveer dezelfde leeftijd als Bedaux en Van Wereld. Tezamen vormen ze de Klimaatklussers, een groepje handige heren dat inwoners van Tilburg helpt hun woning te isoleren. Ze doen dat vrijwillig en onbetaald, omdat ze als gepensioneerden tijd genoeg hebben en omdat ze het milieu een beetje willen verbeteren.

Jury-oordeel Elif Algu

‘De klimaatklussers is een briljant initiatief. Met hun aanpak gaan duurzaamheid en een inclusieve samenleving samen. Dat is nodig, om echt grote verandering teweeg te brengen.’

Behalve dat ze allemaal plezier in klussen hebben, is er nog iets dat de mannen bindt: liefde voor jazzmuziek. De kiem voor de Klimaatklussers werd dan ook gelegd in de Paradox. “Het beste jazzpodium van het Zuiden”, bezweert Huub Sibbing tussen twee slokken koffie door. “Daar kwam jij Ad tegen, toch, Frans?”

‘En zo werd het zwaan-kleef-aan’

Frans Bedaux knikt. Iedereen in Tilburg, zegt hij, weet dat Ad van Wereld ‘een superklusser’ is. “Ik zei: Ad, ik wil een clubke maken.” Van Wereld liep Sibbing weer tegen het lijf en zei: ‘Frans heeft een idee’. Bedaux: “Zo werd het zwaan-kleef-aan.”
Sibbing: “Jongens onder elkaar.”
Bedaux: “Op mijn leeftijd moet je blijven bewegen. Dan kun je een hondje aanschaffen…”
Sibbing: “Of een volkstuin nemen.”
Bedaux: “Die heb ik ook.”

Maar hij koos ervoor de decoupeerzaag en de schroefboormachine ter hand te nemen en de Klimaatklussers op te richten.

Sjoerd Rolsma (“Ik ben de jongste bediende”) mengt zich in het gesprek. “In 2045 wil Tilburg klimaatneutraal zijn. Wij willen helpen om daar een beetje in de buurt te komen.”

Met kleine ingrepen, vinden de Klimaatklussers, is al heel wat winst te halen. Zoals door oude huizen beter te isoleren, wat ze vandaag doen bij Robbert van de Wouw aan de Tilburgse Leo XIII-straat. De huizen in deze wijk, weet Rolsma, dateren uit het begin van de twintigste eeuw. “Weet je trouwens wie Leo XIII was? Een paus uit de negentiende eeuw. Hij is bekend van de encycliek Rerum Novarum en legde de basis voor de katholieke arbeidersbeweging. Je ziet, behalve klussers zijn wij ook een soort database.”

Beeld Judith Jockel

Een huis als dat van Van de Wouw werd vroeger bewoond door arbeiders van de textielfabriek, nu het Textielmuseum, er vlak achter. “In die tijd stond in de woonkamer een kolenkachel, dat was de enige verwarming in het hele huis”, weet Ad van Wereld. Geïsoleerd waren de huizen nauwelijks, omdat het ontbrak aan de kennis en de techniek, en omdat de kolen uit de mijnen en later het gas uit Groningen toch goedkoop waren. “Soms kijk je hier door de dakpannen zo naar buiten. Maar ja, zo werd er honderd jaar geleden gebouwd.”

Huub Sibbing: “En in de winter stopten ze tussen de kieren gewoon wat kranten, tegen de tocht. Dat hebben we nu al zo vaak gezien in huizen, daar schrikken wij niet meer van.”

In oude huizen wonen vaak mensen met een klein budget

Wie zijn huis wil verduurzamen, kan dus het best beginnen met het isoleren van zijn dak, zegt Frans Bedaux.
Sjoerd Rolsma: “Jij weet dat, omdat jij architect bent.”
Frans: “Dat moet je niet zo zeggen, schrijf maar op dat ik een bouwkundige achtergrond heb.”
Bedaux staat op en houdt de thermosfles omhoog. Iemand nog koffie?
“Ik pas”, zegt Ad van Wereld. “Ik heb het nog warm van die isolatiedeken.”

Voor de oude huizen geldt, zegt Piet van Breugel, de vijfde man van het gezelschap, dat er vaak mensen wonen die weinig budget beschikbaar hebben om het huis aan te pakken. Dan bieden de Klimaatklussers dus dubbel uitkomst.

Als is het niet zo dat de Kilmaatklussers mensen met wat meer budget direct weigeren, zegt Huub Sibbing. Wel worden zij gevraagd of ze een donatie, liefst een beetje royaal, willen overmaken. Ad van Wereld: “Wij werken altijd vrijwillig, alleen het materiaal brengen we in rekening.”

Onlangs kregen de Klimaatklussers voor hun duurzame inspanningen een donatie van de gemeente Tilburg. “Van de VVD-wethouder nog wel”, lacht Frans Bedaux. Ze hebben van het geld, dik 4000 euro, de rolsteiger en wat gereedschap gekocht. En ze kunnen nu een opslag huren. Voorheen gebruikten de mannen hun eigen gereedschap, maar ja, er gaat wel eens iets kapot.

Mensen worden bang gemaakt

Sjoerd Rolsma neemt een hap van zijn koekje. Mensen worden bang gemaakt, zegt hij, dat het verduurzamen van je huis heel kostbaar is. “Zo’n Planbureau voor de Leefomgeving, dat zegt dat je huis verduurzamen 35.000 euro kost…”

“Dat is ontmoedigend”, zegt Piet van Breugel. En soms, gaat Rolsma verder, wordt het onnodig duur voorgespiegeld doordat gemeenten adviesbureaus op hun burgers afsturen, die met offertes komen om de hele woning in één keer aan te pakken.

Van Breugel: “Daar kunnen mensen niks mee.”
Frans Bedaux: “Wij doen het juist in kleine stapjes die mensen kunnen terugverdienen.”
Ad van Wereld: “Wij laten zien dat het veel makkelijker en goedkoper kan. Je wilt niet dat mensen afhaken.”
Huub Sibbing: “Wij zijn minder dan een druppel op een gloeiende plaat, maar we willen een voorbeeld zijn.”
Frans Bedaux: “Hopelijk zijn er over drie jaar in dertig steden klusteams.”
“Samen klussen is heel gezellig”, zegt Huub Sibbing. “Ouwejongens krentenbrood, oude knarren onder elkaar.”
Ad van Wereld: “En zo doen we wat voor het milieu.”
Piet van Breugel: “Dat vind ik het belangrijkst.”

Alles over de Duurzame 100

De verhalen achter alle Duurzame 100-initiatieven, filmpjes, info, een podcast en Beatrijs’ Groene Manieren vindt u op trouw.nl/duurzame100.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden