Rijnministersconferentie

Grote zorgen om gevolgen Rijn-vervuiling voor het drinkwater

Beeld Sander Soewargana

De verontreiniging van de Rijn met chemische stoffen moeten binnen 20 jaar met een derde zijn teruggedrongen. “Het behoud van vertrouwen in kraanwater is van groot belang.”

Vooral de vervuiling met medicijnresten en bestrijdingsmiddelen van de landbouw is een zorg voor de landen waar de rivier doorheen stroomt. Daardoor krijgen met name drinkwaterbedrijven problemen met vervuild rivierwater.

Dertig procent reductie van de chemische vervuiling: het s één van de uitkomsten van de zestiende Rijnministersconferentie die gisteren in Amsterdam is gehouden. De laatste conferentie was in 2013 in Basel. Volgens minister Cora van Nieuwenhuizen (infrastructuur en waterstaat), die de vergadering leidde, is de waterkwaliteit van de Rijn de afgelopen decennia sterk verbeterd, maar ‘er zijn nog wel zorgen’.

Door toenemend medicijngebruik, mede door de vergrijzing van de Europese bevolking, worden in het Rijnwater veel farmaceutische stoffen aangetroffen, die bij rioolwaterzuiveringen niet of onvoldoende uit het afvalwater worden gefilterd. Ook door grootschalig gebruik van bestrijdingsmiddelen verslechtert de waterkwaliteit.

IAWR, het internationale verband van drinkwaterbedrijven, is niet tevreden over de kwaliteit van het Rijnwater. In het Rijnstroomgebied zijn 61 miljoen mensen mede afhankelijk van water uit de Rijn voor de productie van drinkwater. Ook Nederland produceert voor miljoenen inwoners leidingwater uit de Rijn.

In het Waterlaboratorium werd onderzoek gedaan naar de waterkwaliteit uit de Rijn en de Maas.Beeld Olaf Kraak

De wetgeving moet anders 

Voorzitter Matthias Maier van de IAWR hield de ‘Rijnministers’ gisteren in Amsterdam voor dat er nog veel onbekende en dus gecontroleerde stoffen in de Rijn richting Noordzee spoelen. “De grootste uitdaging is de toenemende chemische verontreiniging. We moeten echt in actie komen om te vermijden dat we een punt bereiken dat we de vervuiling niet meer kunnen aanpakken.”

Volgens Maier kunnen met nieuwe meettechnieken veel meer stoffen worden aangetoond in de rivier. “Wij meten sommige toxische stoffen in hoge concentraties.” Hij wees erop dat in Nederland een enkele keer – vooral bij laag water – de inname van Rijnwater door de waterleidingbedrijven tijdelijk moest worden gestaakt mede door hogere concentratries van verontreinigingen.

‘De EU moet actiever ingrijpen’

Maier pleitte in Amsterdam voor ingrijpen bij de bron. “Wij zitten aan het eind van pijp. Daar zit niet de oplossing. Wij moeten de wetgeving aanpassen, zodat emissies aan de bron kunnen worden aangepakt. We hebben nog steeds het principe dat de vervuiler betaalt. De producenten van chemische stoffen zijn verantwoordelijk. Het behoud van het vertrouwen in kraanwater is van groot belang. Wij hebben de plicht om ook voor volgende generaties veilig drinkwater te kunnen leveren.”

De voorzitter van de drinkwatersector meldde dat met verbeterde analyse-technieken in het Rijnwater naar 390 chemische stoffen is gezocht. “Van die 390 hebben we er 380 in het Rijnwater aangetoond. Dat is 0,2 procent van het totaal aan chemische stoffen die in de EU worden gebruikt. Er zijn tienduizenden chemische bestanddelen op de markt.” 

Volgens Maier moeten overheden bij het toelaten van chemische stoffen op de markt voorwaarden opnemen om residuen te vermijden in het oppervlaktewater. Volgens hem is er een dringende behoefte aan concrete, kwalitatieve doelen om de waterkwaliteit in de Rijn te verbeteren. “Overheden hebben geen grip meer op de chemische stoffen die worden toegelaten. De Europese Unie moet hierin veel actiever gaan optreden.”

De Rijnministersconferentie sprak gisteren ook over de hoog- en laagwaterrisico’s van de Rijn. De ministers hebben afgesproken dat ze in de komende jaren de overstromingsrisico’s willen terugbrengen door infrastructurele maatregelen, zoals het maken van ruimte voor de rivier – een aanpak die in Nederland al in de praktijk is gebracht.

Ook zullen er extra maatregelen worden ingevoerd om lage waterstanden beter te controleren. En verder willen de landen voortgaan met het opheffen van knelpunten om de migratie van vissoorten te verbeteren.

Lees ook:

Medicijnen in Rijnwater zeggen iets over omwonenden

“Bejaarden en jongeren gebruiken heel andere medicijnen. Dat verschil is zo groot dat we verwachten dat de stoffen in het rivierwater ons kunnen vertellen welke mensen in een gebied wonen”, denkt onderzoeker Rolf Hut van de TU Delft.

De milieurisico’s van medicijnresten in het water zijn zwaar onderschat

De milieurisico’s van medicijnresten in oppervlaktewater zijn veel groter dan tot dusver gedacht. Dit blijkt uit een grote wetenschappelijke studie van milieukundigen van de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Het oppervlaktewater in Nederland is veel smeriger dan gedacht

De waterkwaliteit krijgt in Nederland een dikke onvoldoende, blijkt uit onderzoek. Ook de drinkwatervoorziening loopt gevaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden