Vervuiling

Grondwater in elf gebieden nog te vies voor drinkwaterwinning

Dronefoto van een waterzuiveringsinstallatie van BrabantWater in Eindhoven. Beeld ANP

Minister Schouten van landbouw overweegt verplichte maatregelen in te stellen om de hoeveelheid nitraat te verminderen in elf grondwaterbeschermingsgebieden.

Het glas is half vol of half leeg, het is maar van welke kant je ernaar kijkt. In 34 kwetsbare grondwaterbeschermingsgebieden neemt de uitspoeling van nitraat uit mest af als gevolg van vrijwillige maatregelen van boeren, schreef minister Carola Schouten van landbouw, natuur en voedselveiligheid vorige maand in een brief aan de Tweede Kamer. Maar in 23 van die 34 gebieden is dat nog niet genoeg. In elf gebieden is onrealistisch dat de doelstelling – minder dan 50 milligram nitraat per liter grondwater – binnen vijf jaar wordt gehaald. De minister overweegt dan ook maatregelen te verplichten.

De Nederlandse waterwinbedrijven sloegen vier jaar geleden alarm over de hoeveelheid nitraat in het grondwater. Het was voor hen steeds moeilijker, en duurder, om grondwater te zuiveren zodat het geschikt is als drinkwater. Bij 89 van de ruim tweehonderd waterputten waren tussen 2000 en 2015 hogere doses meststoffen gemeten dan wettelijk is toegestaan. De vereniging van waterbedrijven Vewin sloot daarom een overeenkomst met de ministeries van landbouw en infrastructuur, landbouworganisatie LTO Nederland en de provincies om de uitspoeling van nitraat in 34 gebieden in het oosten en zuiden van het land terug te dringen.

‘Niet vrijblijvend’

Boeren doen vrijwillig mee. Ze gebruiken minder mest, telen andere gewassen of zaaien na de oogst van bijvoorbeeld maïs een ‘vanggewas’ (vaak gras of graan) dat de achtergebleven meststoffen in de bodem opneemt. “Deze aanpak is vrijwillig, maar zeker niet vrijblijvend”, legt Vewin-directeur Hans de Groene uit.

In elf gebieden in Drenthe, Overijssel, Gelderland en Noord-Brabant is de aanpak zo succesvol dat de doelstelling voor 2025 in zicht is. “Een resultaat om trots op te zijn”, schrijft de minister in haar kamerbrief. In twaalf andere gebieden zijn aanvullende vrijwillige maatregelen of meer deelnemers nodig, maar dan is ook daar het doel van 50 mg nitraat per liter haalbaar.

Voor elf andere gebieden in Drenthe, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg geldt echter code rood en lijken verplichte maatregelen nodig . Eind september moeten de plannen van aanpak zijn geactualiseerd. “Er is voortgang, maar er moeten nog effectievere maatregelen worden getroffen en meer agrariërs aansluiten”, zegt De Groene. “We moeten het gevoel van urgentie vergroten zonder dat we de boeren verliezen die zich nu al inzetten.”

Lees ook:

Waterbedrijven slaan alarm: mest bedreigt drinkwaterwinning

Meststoffen verontreinigen het grondwater. Zuivering wordt steeds duurder en complexer. De Nederlandse waterbedrijven zijn bezorgd en pleiten voor maatregelen.

Meer nodig voor veilig drinkwater in Nederland

Betere bescherming van drinkwaterbronnen vraagt harde afspraken, betoogt Hans de Groene, directeur van Vereniging van waterbedrijven in Nederland (Vewin).

Nederlands oppervlaktewater scoort een dikke onvoldoende

De kwaliteit van het oppervlaktewater in Nederland lijkt goed, maar schijnt bedriegt. Sloten, beken, vijvers, grachten en kleine plassen zijn vervuild en goed toezicht is er niet, aldus Natuur & Milieu.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden