CBS-cijfers

Groeispurt voor groene stroom, maar let op: niet te vroeg gejuicht

Zonnepanelen op een geluidscherm langs de N470.  Beeld ANP
Zonnepanelen op een geluidscherm langs de N470.Beeld ANP

Hoera, een kwart van het Nederlandse stroomgebruik is al groen. Een bredere blik bederft dat feestje iets: het totale landelijke energieverbruik bestaat vooral nog uit fossiele brandstof.

Van alle stroom uit Nederlandse stopcontacten was in 2020 ruim een kwart duurzaam geproduceerd. Dat is een toename van 40 procent ten opzichte van 2019, toen 18 procent van alle in Nederland gebruikte elektriciteit schoon was, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Goed nieuws, maar nog geen aanleiding om de Nederlandse energievoorziening plots als duurzaam te zien.

Elektriciteit is slechts een deel van het landelijke energieverbruik. Het merendeel, 60 procent, bestaat uit gebruik van olie (benzine) en aardgas. Van dat totale Nederlandse energiegebruik, dus warmte en brandstof meegerekend, is volgens de laatste CBS-cijfers (over 2019) 8,7 procent duurzaam, waarmee Nederland binnen Europa slecht scoort. Bovendien telt grootschalig (fossiel) brandstofgebruik door lucht- en scheepvaart daarin niet eens mee.

‘We zijn er nog lang niet’

“De groeispurt van groene stroom in 2020 is gunstig, maar we zijn er nog lang niet”, zegt een CBS-voorlichter. Een sterke groei van álle duurzame energieproductie – elektriciteit, warmte en vervoersbrandstof – is nodig om in 2030 49 procent minder CO2 uit te stoten en in 2050 een volledig duurzame maatschappij te bereiken, zoals beoogd in het Parijse Klimaatakkoord.

De toename van groene stroom komt deels van grote zonneparken op land en het gebruik van biomassa, bijvoorbeeld het meestoken van hout in kolencentrales. Deze energiebronnen leveren grote volumes elektriciteit aan het stroomnet. Tegelijk staan beide technieken, zowel de grootschalige verbranding van biomassa als zonneweiden, ter discussie. Hout stoken is volgens critici en milieu-experts geen duurzame oplossing, vanwege de uitstoot van broeikasgas en fijnstof. Over zonneparken is ook debat, omdat die volgens critici het landschap verstoren. Energiebedrijven en politici wijzen erop dat Nederland de klimaatdoelen zonder biomassa en zonneparken niet haalt.

Dankzij de schaal van de technieken, blijkt uit de CBS-cijfers, helpen ze Nederland versneld aan meer groene stroom. Dat is nodig om de klimaatdoelen te halen. In 2030 moet 70 procent van alle elektriciteit in Nederland uit groene bronnen komen, aldus het Klimaatakkoord. Nieuwe windparken droegen in 2020 ook fors bij aan de toename van groene stroomproductie. Vooral de ingebruikname van windmolens op zee, uit de kust bij het Zeeuwse Borssele, krikte de productie van windenergie op met 30 procent.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Offshore windparken zullen een vlucht nemen

Van alle groene stroom in Nederland komt veruit het grootste deel van windmolens. Nog altijd dragen de turbines op het land meer bij dan de windparken op zee. Volgens de klimaatplannen zullen offshore windparken de komende jaren wel een vlucht nemen. Een deel van de fossiele brandstoffen zal plaatsmaken voor groene elektriciteit, is de aanname. Olietanks moeten ingeruild worden door batterijen, cv-ketels door elektrische warmtepompen.

Om dat in goede banen te leiden moet het elektriciteitsnet snel worden verstevigd, waarschuwde onderzoeksbureau CE Delft afgelopen week. Want nu al blijkt het stroomnet in grote delen van het land te zwak om pieken van zonne- en windenergie op te vangen. Aangezien Nederland veel gaspijpen heeft, zet de energiesector ook in op de productie van groene waterstof, een gas dat groene stroom kan opslaan.

Lees ook:

Alle energie duurzaam in 2050: het kan, en als we dat willen kan het nog eerder

Alle energie kan over dertig jaar duurzaam zijn. Niet alleen de stroom voor huis en auto, maar ook de brandstof voor vliegtuigen en schepen, de hitte voor de industrie en de energie om van zout water drinkwater te maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden