Regeringsbeleid

Greenpeace dreigt met rechtszaak over stikstof: ‘De natuur gaat eraan en ons geduld is op’

Boerenprotest tegen de maatregelen van de regering om de uitstoot van stikstof te verminderen. Voor Greenpeace gaan de maatregelen niet ver genoeg. De milieuorganisatie dreigt met een rechtszaak. Beeld ANP
Boerenprotest tegen de maatregelen van de regering om de uitstoot van stikstof te verminderen. Voor Greenpeace gaan de maatregelen niet ver genoeg. De milieuorganisatie dreigt met een rechtszaak.Beeld ANP

Greenpeace hoopt met juridische stappen druk te zetten op onderhandelingen over stikstof bij de formatie van een nieuw kabinet.

De nieuwe stikstofwet is nog niet eens van kracht (pas op 1 juli), maar nu al ontstaan de eerste kruitdampen over een herziening. Er dreigt een rechtszaak omdat de maatregelen van het kabinet volgens Greenpeace de uitstoot van stikstof onvoldoende terugdringen en de natuur schade blijft lijden. Daarmee staat er extra druk op de formatie waar politieke partijen onderhandelen over de vraag of het volgende kabinet nieuwe stappen moet zetten.

Wat Greenpeace betreft doet het kabinet te weinig. “Het gaat slecht met de natuur in Europa. In Nederland is de situatie dramatisch”, zegt directeur Andy Palmen. Wat het kabinet doet, vindt hij ‘gerommel in de marge’. Onder meer het Wereldnatuurfonds, Milieudefensie en Mobilisation for the Environment (MOB) steunen deze lijn.

In een brief ‘sommeert’ Greenpeace het kabinet om binnen drie maanden een plan te presenteren met extra maatregelen. Als daar niet binnen twee maanden een begin mee is gemaakt volgt een rechtszaak. Dan handelt het kabinet in strijd met de Europese Habitatrichtlijn die voorschrijft dat de natuur beschermd moet worden.

Bij de presentatie van de brief en een rapport over de gevolgen van stikstof voor de natuur had Greenpeace donderdag Kamerleden uitgenodigd, onder wie Tjeerd de Groot van D66. Zijn partij neemt vrijwel zeker deel aan een volgend kabinet. Eerder trok De Groot de aandacht met zijn plan om de stikstofcrisis te lijf te gaan door de veestapel te halveren. D66 vindt extra maatregelen ‘zeer urgent’, zei hij. “Wat dat betreft zitten we op één lijn met de milieuorganisaties.”

Verplichte krimp van de veestapel

Kritiek op de huidige aanpak van het kabinet kwam eerder al van Johan Remkes, voorzitter van de commissie die adviseerde over de stikstofcrisis. Waar het kabinet in de nieuwe stikstofwet koerst op een reductie van de uitstoot met 50 procent in 2035, adviseerde de commissie-Remkes vorig jaar al om uit te gaan van 70 procent in 2035. Dat idee van Remkes werd begin april bevestigd door een groep ecologen: om kans te maken op natuurherstel moet de stikstofuitstoot in een heel hoog tempo en met grote hoeveelheden omlaag. Een groep topambtenaren concludeerde in maart, als voorbereiding op de formatie, ook dat de maatregelen van het kabinet niet ver genoeg gaan en adviseerde verplichte krimp van de veestapel.

Het vorige stikstofbeleid van het kabinet sneuvelde in mei 2019 door een uitspraak van de Raad van State. Na een verzoek van de milieuorganisatie MOB, die ook nu weer betrokken is bij een dreigende rechtszaak, oordeelde de rechter dat het verlenen van vergunningen voor (landbouw)bedrijven en bouwprojecten op basis van de Programmatische Aanpak Stikstof (Pas) in strijd was met de Europese wet omdat de hoeveelheid stikstof in de natuur niet daalde, terwijl dat wel verplicht is en dat ook werd beloofd. De argumentatie dat er geen sprake is van geloofwaardige plannen om de stikstofuitstoot terug te dringen komt ook naar voren in de rechtszaak die Greenpeace waarschijnlijk gaat beginnen.

Lees ook:

Stikstofreductie gaat veel te langzaam: ‘Hoe langer je wacht, hoe meer natuur je verliest’

De neerslag van stikstof moet zo snel mogelijk zo veel mogelijk omlaag, zegt emeritus hoogleraar Frank Berendse, mede-opsteller van een nieuw rapport over de ecologische noodzaak van stikstofreductie. Want dan herstelt de natuur zich, zo blijkt uit zijn eigen langjarig onderzoek.

De stikstofcrisis zal ook de nieuwe regering zwaar op de maag liggen

Nederland is nog lang niet uit de stikstofcrisis. Vier rapporten drukken het nieuwe kabinet met de neus op de feiten.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden