Groene claim Goede glitters

Glitters kunnen best zonder microplastics

Voor wie zich vanavond verantwoord mooi wil maken: cosmeticamerk Beauty Kitchen maakt 'glitter without litter’.

Oliebollen, champagne en vuurwerk staan hoog op de checklist voor een geslaagd Oudjaar. Voor veel vrouwelijke feestgangers komt daar, na jurk, panty en iets van een tasje, ook glitter bij. Een veeg op de jukbeenderen, een laagje over de lippenstift of subtiel in de ooghoeken et voilà: een feestje op je gezicht.

Helaas is het milieuperspectief wat minder feestelijk. Glitters zijn van plastic en dat betekent dat ze eindeloos blijven rondzwerven, niet alleen op je handen maar ook in de omgeving. Je zou kunnen zeggen dat glitters de plastic soep wat opvrolijken, terwijl ze eraan bijdragen.

“Zoals in zoveel dingen waarvan je het niet verwacht, zitten er microplastics in glitter,” zegt Jo Chidley, mede-oprichter en eigenaar van Beauty Kitchen. “Dat geldt ook voor zogenaamd biologisch afbreekbare glitters; die bestaan voor 8 procent uit plastic.”

Als microplastics eenmaal in de omgeving terechtkomen, is het haast onmogelijk om ze eruit te halen, vult Madhuri Prabhakar van de Plastic Soup Foundation aan. “Dieren zien (micro)plastics vaak voor voedsel aan, zodat de plastics door de voedselketen stijgen. Uiteindelijk belanden ze op ons bord.”

Immuuncellen kunnen afsterven

Of microplastics schadelijk zijn voor de gezondheid is onderwerp van onderzoek, zegt Prabhakar. “We krijgen absoluut microplastics binnen, alleen weten we nog niet wat ze in het lichaam doen. Uit voorlopige resultaten van een studie van het Utrecht Medisch Centrum blijkt dat immuuncellen kunnen afsterven als ze microplastics aanvallen. Hoewel het om voorlopige resultaten gaat, zijn ze wel zorgwekkend.”

Beauty Kitchen doet het, mede daarom, anders. Het Britse cosmeticamerk heeft een glittersoort ontworpen zonder plastic. In plaats van plasticdeeltjes zit er rayon in, houtcellulose. Het glinsterende effect komt onder andere van mica, in twee varianten. De natuurlijke variant komt van gesteente en wordt gedolven in India en China. De synthetische variant bestaat uit een afgeleide stof van fluorine.

Het gebruik van minerale mica is niet onomstreden. Onderzoeksbureau Somo en hulporganisatie Terre des Hommes concludeerden in 2016 dat tienduizenden kinderen in mijnen in China en India brokken gesteente stukslaan tot poeder. Een aanzienlijk deel daarvan komt in cosmetica terecht, al zijn de auto- en verfindustrie grotere afnemers.

Beeld Beauty Kitchen

De mica in de glitters van Beauty Kitchen komt uit India, waar het op verantwoorde manier wordt gewonnen, zegt Chidley. “We werken samen met een lokale ngo die elke maand onaangekondigde controles uitvoert in de mijnen om de arbeidsomstandigheden en afwezigheid van kinderen te controleren. Aanvullend zijn er jaarlijks controles van Environmental Resource Management, een internationaal adviesbureau voor arbeidsomstandigheden en milieu. Onze leverancier financiert drie scholen en kinderopvangcentra en twee trainingscentra voor beroepsopleidingen.”

Cosmeticamerk Lush, een inspiratiebron voor Chidley, gebruikt vanwege de problemen met kinderarbeid uitsluitend synthetische mica. Het merk stelt dat die puurder en helderder is dan minerale mica, omdat het uit een lab komt. De synthetische micadeeltjes hebben naar verluidt ook minder scherpe randjes, zodat ze geschikter zijn voor producten die rond de ogen worden gebruikt.

300.000 keverlevens

Jeanine Wolthuis, oprichter en eigenaar van natuurlijke cosmeticawinkel Indisha, bevestigt dat mica vooral wordt toegevoegd als kleur- en glansstof. “In minerale make-up zit veel mica voor een zachte glans.” Een ingrediënt in de glitters waar Wolthuis vanuit veganistisch oogpunt bedenkingen bij heeft, is schellak, dat ook in nagellak wordt gebruikt. “Schellak is een natuurlijke hars die door kevers wordt geproduceerd als ze hun angel in een boom steken om er sap uit te zuigen. In contact met de lucht wordt de hars hard, zodat de kevers beschermd zijn tegen hun vijanden en eitjes kunnen leggen. Bij de productie van schellak wordt de hars, inclusief de kevers en eitjes, van de boom geschraapt. Een kilo schellak zou 300.000 keverlevens kosten.”

Childey zegt dat de schellak in de glitters van Beauty Kitchen niet van dode insecten komt. “De hars is een bijproduct, vergelijkbaar met eieren van kippen. Het is inderdaad geen veganistisch ingrediënt. Aangezien Beauty Kitchen een B-Corp [een keurmerk dat eisen stelt aan transparantie en verantwoording, red.] moeten we bij de inkoop van al onze ingrediënten rekening houden met de impact op het milieu, op mensen en op de bedrijfsvoering. We wegen bij de keuze voor een ingrediënt altijd meerdere factoren.”

Moeilijker en duurder

Wolthuis bevestigt dat schellak vanuit sociaal en milieu-oogpunt een voordeel kan zijn. “De hars is biologisch afbreekbaar en draagt indirect bij aan natuurbehoud, omdat de bomen in de wildernis groeien. Schellak is ook een bron van inkomsten voor de oorspronkelijke bewoners van deze bosgebieden.”

Chidley verwacht dat andere cosmeticamerken binnenkort ook met plasticvrije glitters komen. “Het is iets moeilijker en duurder om te maken maar we hebben laten zien dat het kan.”

Lees ook:

De aanpak van microplastics zit vol haken en ogen

Microplastics zijn een bron van milieuvervuiling. De EU wil ze daarom aanpakken, maar welke precies is nog vaag. 

Uw wasmachine spoelt niet alleen vuil door het riool, ook microplastic gaat zo naar de zee

In de kleding die we wassen zitten veel plastics, die massaal wegspoelen in het riool. Daar moet een filter tussen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden