Beeld Koos Dijksterhuis

Natuurdagboek

Glimmerinktzwammen, wees er voorzichtig mee

Als ik groggy uit de tandartspraktijk stap, valt mijn oog op een groepje paddestoelen in een groenstrook. Aan de ietwat donkere, opstaande rand van de hoed zie ik dat het inktzwammen zijn. Inktzwammen beginnen hun korte leven als een soort ei, maar verrijzen snel op hun stengel en rollen hun hoed op, waarbij die hoed geleidelijk in zwarte inkt oplost en wegdruipt. Dit hele proces duurt een paar dagen tot een week.

De inktzwammen bij de tandarts zijn sierlijk gevormd. Ze staan op ranke, witte stelen en hebben bruine hoeden als rokjes, met een smalle, donkere zoom. Er schijnen verticale lijntjes door, als plooien. Een andere, kleinere inktzwam heeft dat nog sterker en heet dan ook plooirokje. Deze niet, deze heet glimmerinktzwam, naar de glinsterende stofjes aan de hoed, de restjes van het velum. Het velum is het vlies dat het zaakje bij elkaar hield, toen de zwam nog een ei was. Als de groeidrang groot wordt, scheurt het velum open en schiet de zwam de hoogte in.

Glimmerinktzwammen groeien op rottend hout, zoals dode takken, boomstronken of houtsnippers. Op de foto is geen rottend hout te zien, dus waarschijnlijk groeien ze op een dode boomwortel onder de grond.

Overigens betreft het hier waarschijnlijk de gewone glimmerinktzwam, maar ik houd het gemakshalve bij glimmerinktzwam, en niet alleen omdat ‘gewone’ zo gewoontjes klinkt, maar omdat de gewone glimmerinktzwam slechts aan de sporen, onder de microscoop dus, te onderscheiden is van drie andere glimmerinktzwammen.

Glimmerinktzwammen kunnen, als ze piepjong zijn, zonder gevaar gegeten worden. Toch staan ze in boeken vermeld als ‘verdacht’, want ze zijn heel goed in het opnemen van gifstoffen. Je kunt ze dus beter niet eten, als je niet zeker weet wat voor vergif er in de buurt gespoten of gedumpt is. Ze kunnen sommige gevaarlijke stoffen trouwens ook afbreken, wat de zwammen interessant maakt voor afvalverwerking.

Iedere dag verwondert bioloog Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden