Neveneffecten

GGD’s: Klimaatbeleid is niet altijd even gezond

Windmolens kunnen voor omwonenden geluidsoverlast veroorzaken, waarschuwen GGD's. Beeld ANP

In het klimaatbeleid moet meer aandacht komen voor de gezondheidseffecten ervan. De GGD’s hebben het ministerie van economische zaken gevraagd deze effecten te laten meewegen bij het nemen van maatregelen. 

In het klimaatbeleid moet meer aandacht komen voor de gezondheids­effecten ervan. De GGD’s hebben het ministerie van economische zaken gevraagd deze effecten te laten meewegen bij het nemen van maatregelen.

Wat goed is voor het klimaat, draagt veelal ook bij aan de volks­gezondheid, schrijven ze. Maar soms ook niet. En vaak zijn de precieze gevolgen nog ongewis.

Zo zal elektrisch vervoer de luchtkwaliteit in ieder geval lokaal kunnen verbeteren. En als woningen worden aangepakt om ze te isoleren, kan meteen worden gewerkt aan een verbetering van het binnenmilieu. Maar de door het kabinet beoogde inzet van biomassacentrales – waarin hout of ander plantaardig materiaal wordt verstookt – kan de concentratie fijnstof vergroten. Terwijl windmolens voor omwonenden veel geluidsoverlast kunnen opleveren.

Een terechte brief, zegt Guus Velders van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en hoogleraar luchtkwaliteit aan de Universiteit Utrecht. “Het kabinet wil op korte termijn, het komende decennium, het hele energiesysteem omgooien. Maar we kennen de gezondheidseffecten niet precies. Het Klimaatakkoord besteedt er zo goed als geen aandacht aan. Het woord ‘gezond’ komt er twee keer in voor, en daarvan gaat het een keer om een gezonde economie. Maar ik heb begrepen dat het ministerie ons gaat vragen dit in kaart te brengen.”

Slimme technieken

Hoe groot die effecten zijn, hangt veelal af van de manier waarop je de maatregelen toepast. Bij een grote bio-massacentrale is de uitstoot van fijnstof beheersbaar, zegt hij. “Zo’n centrale moet aan strenge eisen voldoen. Bovendien hebben ze een hoge schoorsteen waardoor de uitstoot over een groot gebied wordt verspreid.” Anders wordt het bij kleine centrales die in woonwijken komen te staan, of bij toepassing in huishoudens. “Dan krijg je misschien hetzelfde als nu met houtkachels: lokaal een hoge concentratie fijnstof.”

Het zal altijd een kwestie zijn van een slimme inzet van nieuwe technieken en een afweging van voor- en nadelen. “Zo is het voor de verkoeling in een stad gunstig om veel groen of waterpartijen te hebben. Maar daar trek je ook insecten mee aan, en daarmee eventuele ziektekiemen.”

Maar het is ook een afweging tussen wel of geen klimaatmaatregelen. “Als je niets doet, zijn er ook negatieve gezondheidseffecten. Droogte, hitte, overstromingen. De maatregelen hebben ook een positief effect. En als je laat zien wat de gevolgen zijn van een opwarming van drie of vier graden, is dat ook een extra motivatie om de schouders eronder te zetten.”

Lees ook:

‘Biomassa kan de gezondheid schaden’

Het klonk als een oerdegelijk alternatief: de stook van biomassa als schone energiebron. Helaas, als ideale klimaatoplossing kunnen we dit wegstrepen. Het RIVM waarschuwde al eerder voor het schadelijk effect van biomassa.

Patiënt aarde maakt de mens ziek

De VN maakte een total body scan van de planeet. De uitslag was niet gunstig 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden