Huisdier

Gezelligheid en elke ochtend een vers eitje: de opmars van de ‘huiskip’

Alex Malone met haar knuffelkippen. Beeld Ton Toemen
Alex Malone met haar knuffelkippen.Beeld Ton Toemen

De coronacrisis zorgde voor een heuse stormloop op huisdieren. Niet alleen de traditionele huisdieren winnen aan populariteit, in steeds meer tuinen klinkt het gekakel van kippen.

Elke ochtend een vers eitje, het maakte de keuze voor Alex Malone (30) makkelijk: ze wilde kippen als huisdieren. Net voor de coronacrisis trok ze met haar vriend in een nieuwbouwwoning in Eindhoven, mét tuin. Ze wilde wat extra gezelligheid, maar een kat of hond was met hun onregelmatige leven geen optie.

“Toen bedacht ik me: kippen, die wil ik. Je kunt ze wat makkelijker alleen laten, ook wanneer de coronacrisis voorbij is. Je hebt er dan wat minder omkijken naar. En toch krijg je eitjes en gezelligheid.” Een google-sessie bracht haar bij een boer in de omgeving, die krielkippen verkocht. “Impulsief als ik ben, ben ik in de auto gestapt en er meteen heen gereden. Ik ging voor twee volwassen kippen die al eieren legden, maar kwam thuis met drie kuikens.” Het kwam niet alleen doordat de beestjes zo schattig zijn, voornamelijk het idee dat de kippen nog handtammer zouden worden als je ze vanaf kuiken hebt, was voor haar de doorslaggevende factor.

In haar tuin staat het paradijsje van de kipjes, een chic houten hok met ren, met een bodem van tabaksnippers tegen bloedluis. Inmiddels zijn het er nog twee, genaamd Penvel en Madras. Een van de kuikens bleek een haantje te zijn, wat vanwege het geluid problematisch is als je in een woonwijk in de stad woont. Alex heeft gelukkig een goed plekje gevonden voor de haan, bij een molen vlakbij Alkmaar waar een grote groep hanen leeft. Zo af en toe brengt ze nog een bezoek aan haan Kerrie, die dan vol herkenning op haar af komt lopen.

Gezondheidsproblemen 

Alex haalde haar kippen bij een boer, maar er zijn ook andere mogelijkheden om zo’n gevederde vriend in huis te halen. Een van die mogelijkheden is ‘Red een Legkip’, een organisatie die legkippen opkoopt uit de pluimveehouderij vlak voordat ze naar de slacht gaan. Hiervoor betaalt Red een Legkip de boeren gemiddeld één euro per kip, net zoveel als de boeren zouden krijgen als een slachtbedrijf ze ophaalt. Om tegemoet te komen aan de kosten die de organisatie maakt voor het vrijkopen, vervoeren en verzorgen van de kippen, vraagt ze bij adoptie een bedrag van €7,50. Daarin zijn ook de kosten meegenomen die eventueel nodig zijn voor de dierenarts, omdat sommige kippen een gebroken poot of andere gezondheidsproblemen hebben. Het meest voorkomende probleem is verenuitval, waardoor de kippen nagenoeg kaal zijn. Dit wordt veroorzaakt door pikgedrag van ander legkippen, voortkomend uit stress.

De kippen van Alex Malone scharrelen in de voortuin.  Beeld Ton Toemen
De kippen van Alex Malone scharrelen in de voortuin.Beeld Ton Toemen

Toch blijkt het enigszins aparte uiterlijk van de kippen mensen niet af te schrikken om een geredde legkip mee naar huis te nemen. Daarbij komt dat de kip met goede verzorging meestal snel weer opknapt en haar verendek terug krijgt. Veel mensen willen zich wel inspannen om zo’n kip zich weer ‘kiplekker’ te laten voelen, blijkt uit de woorden van Sandra van de Werd, oprichtster van Red een Legkip. Zij zag de afgelopen maanden namelijk een grote toename van geadopteerde legkippen. Waar in een jaar gemiddeld 1500 kippen geadopteerd werden, staat dit jaar de teller al op 2000, en het jaar is nog niet voorbij. Sommige opvanglocaties van Red een Legkip zijn momenteel zelfs leeg, wachtende op een nieuwe lading geredde kippen.

Hanenopvang

Die populariteit heeft echter ook een keerzijde, onderstreept Van de Werd.  “Helaas krijgen we steeds meer de vraag of we hanen van mensen over willen nemen. Ze kopen kuikens bij een boer of fokker en regelmatig blijkt een van die dieren een haan te zijn. Die willen ze dan niet, want die legt geen eieren en maakt te veel herrie.” De meeste mensen verwijst Sandra door naar een van de weinige hanenopvangen van Nederland – maar die zitten inmiddels ook vol. “Het is een zorgelijke trend dat iedereen altijd maar kuikens wil. Kuikens hebben behoefte aan een moederkloek en die wordt hen zo ontnomen. En als blijkt dat er een haan tussen zit, wordt die regelmatig gedood. Hennen zijn overal wel welkom, dat blijkt ook uit de populariteit van onze kippen.”

De grote hoeveelheid gedumpte en geslachte hanen is ook een van de redenen dat Red een Legkip strenge eisen stelt aan hun adoptanten. Naast de praktische voorwaarden, zoals de grootte van het nachthok en de ren, geven ze een duidelijke boodschap mee: eieren mogen niet uitgebroed worden. “We lichten de adoptanten altijd zo goed mogelijk voor, zodat ze weten wat er nodig is en waar ze aan beginnen. Het belangrijkste is dat de kippen een goed huis krijgen, maar we merken ook dat de bewustwording van mensen over dierenwelzijn en de industrie toeneemt.” Door een alternatief te bieden voor kuikens hoopt Van de Werd de problematische kippenfokkerij tegen te gaan. “Er zijn miljoenen kippen in Nederland die onnodig geslacht of gedumpt worden.”

Het doel van Van de Werd is om kippen steeds minder producten te laten zijn, en meer huisdieren. Hun karakter maakt hen hiervoor erg geschikt, zegt Van de Werd. “Ze gedragen zich bijna als een hond. Als ik mijn tuindeur opendoe, komen de kippen op me af gerend, samen met de honden. Veel kippen houden er ook van om geknuffeld te worden. Het zijn dieren die veel contact zoeken en enorm intelligent zijn. Het is makkelijk om een band met ze te krijgen.”

Geluidjes

Ook Malone is erg gehecht geraakt aan haar kippen. De geluidjes die ze maken wanneer ze haar zien, hun gescharrel in het gras en de verschillende persoonlijkheden van de kippen – Malone vertelt er met trots over. “Penvel is dominanter, die is de baas geworden sinds de haan weg is. Madras is makkelijker en knuffeliger. Kippen maken heel veel verschillende geluidjes. Ik kan er ook steeds meer onderscheiden. Als ik ze roep, komen ze achter mij aangelopen en als ik ze vasthoud, maken ze zachtjes geluid. Daar word ik echt gelukkig van.”

Malone is blij met haar kippen en het was voor haar geen opwelling. Toch vreest Thea van Niekerk, onderzoeker op het gebied van legkippen en dierenwelzijn aan de Wageningen Universiteit, dat dit voor veel mensen niet zal gelden. “Corona is tijdelijk, maar een kip leeft gemiddeld tien jaar. Als je zo’n dier in huis haalt, is dat dus voor lange tijd. En, zoals wat mij betreft voor alle huisdieren geldt, is het belangrijk dat je ze op een manier houdt zodat ze hun gehele gedragsrepertoire kunnen uiten.”

Op dit gebied is het voor kippen belangrijk dat ze genoeg ruimte hebben, een nest om rustig een ei te kunnen leggen, strooisel om te scharrelen en stofbaden, en een verhoogde zitplek. Volgens de voorwaarden van Red een Legkip is hierbij de minimummaat van een kippenren voor twee kippen zes vierkante meter, waarvan een deel overdekt moet zijn.

Penvel en Madras zitten het liefst samen in een van de twee broedhokjes, en scharrelen dagelijks rond in de omheinde tuin, genietend van verwennerijen als meelwormen en heerlijke etensrestjes. Het zijn verwende kipjes, volgens Malone, die ze voor geen goud zou inruilen tegen een kat of ander standaard huisdier. “Helaas zijn ze nog te jong om eieren te leggen, maar de gezelligheid weegt daar meer dan tegenop.”

Lees ook: 

De zaak van Jip de kip: wanneer is een dierenredder een dief?

Ze werd geboren in Drenthe maar begin 2016, ze was toen drie, raakte Jip verzeild in Amsterdam. Een student van de Hogeschool voor de Kunsten maakte haar tot onderwerp van een studieproject. ‘Ensceneer een situatie die discussie op gang brengt’, luidde de opdracht. De discussie over Jip kon twee uitkomsten hebben: óf ze bleef leven óf ze werd gedood. Er kon worden gestemd. Zou de meerderheid kiezen voor ‘dood’, dan zou de student - die eerder de landbouwschool volgde - Jip zelf slachten.

Troostdieren volop in trek: ‘Heerlijk, wat afleiding van al die corona-ellende’

Twee weken geleden scheen de zon uitbundig, maar Remco Knikkink uit Oss zat de hele dag binnen, aan de telefoon. Met zijn vriendin belde hij wel vijftien fokkers en kennels door het hele land: was de teckelpup op hun website nog beschikbaar? Telkens kreeg hij nee op het rekest of bleek de pup al gereserveerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden