Gesteggel is het laatste wat de Klimaattop kan gebruiken, nu het de beslissende week in gaat

De Poolse premier Mateusz Morawiecki, COP24-voorzitter Michal Kurtyka en de secretaris-generaal van de VN Antonio Guterres tijdens de klimaattop in Katowice. Beeld EPA

De VN-top in Polen gaat de tweede, beslissende week in. Om succes te boeken moet alle aandacht nu uitgaan naar het draaiboek voor klimaatactie. 

Terwijl de wereld in Polen een onmisbaar werkplan moet schrijven bij het Parijs-Akkoord, ontstond dit weekend een afleidend conflict. Onderhandelaars van Rusland, Saudi-Arabië, Koeweit en de Verenigde Staten stemden niet volmondig in met het nieuwe rapport van het VN-klimaatbureau  IPCC. Daarin staat dat de wereld nog steeds meer vervuilt, waardoor de aarde niet met 1.5 maar met 3 graden dreigt op te warmen, met enorme risico's voor natuur en mensheid als gevolg.

De vier landen, die grossieren in fossiele industriebelangen, ontkennen deze risico's inhoudelijk niet. Maar ze wilden vooralsnog alleen “kennis nemen” van het alarmerende IPCC-rapport, in plaats van het te omarmen als wetenschappelijke basis. Hun opstelling leidde tot woede en teleurstelling van milieuorganisaties en groene politici. Experts in Polen suggereren tegenover de Britse omroep BBC dat het een provocatie kan zijn, primair gericht tegen de VN als instituut. Dat zou kwalijk zijn, zegt Camilla Born van kenniscentrum E3G. “Klimaatwetenschap is niet bedoeld voor politieke spelletjes.” De vrees ontstaat dat de landen meer gaan tegenstribbelen op de VN-top, die vandaag de beslissende tweede week ingaat.

Het laatste dat de mondiale klimaattop kan gebruiken is wel dat landen, in navolging van de Amerikaanse regering onder Trump, dwars gaan liggen bij de Parijs-afspraken. Aan het eind van de week moet een draaiboek klaar zijn, waarmee alle landen aan de slag kunnen. Dat is onmisbaar, om de CO2-uitstoot wereldwijd omlaag te brengen. 

‘We kunnen ons geen mislukking veroorloven’

António Guterres, secretaris-generaal van de VN, riep in Polen op tot actie, om de wereld “leefbaar” te houden. Het roer moet om, zei hij, met een verwijzing naar de laatste recordcijfers over broeikasgassen, die de aarde opwarmen. Om in 2050 een schone economie te bekostigen moeten de rijke, meest vervuilende landen jaarlijks 100 miljoen dollar geven aan arme landen, die het meest lijden onder klimaatverandering. “We kunnen ons geen mislukking veroorloven”, zei Guterres.

Een klimaatdemonstrant dit weekend in Geneve, Zwitserland Beeld EPA

Het blijft prima denkbaar dat het draaiboek afkomt in Polen, waar deze week leiders van bijna 200 landen arriveren. Mogelijk zijn zij in staat om het gesteggel, over de formulering waarmee landen het IPCC-rapport bij de onderhandelingen betrekken, snel achter zich te laten. Hiervoor is een constructieve opstelling nodig, het liefst met een voortrekkersrol van China en Europa. Wanneer deelnemende landen bereid zijn om zich daarachter te scharen, kan de klimaattop in Katowice alsnog afdoende succesvol opleveren. Vice-president Maroš Šefčovič, in Europa verantwoordelijk voor de Energie Unie, noemde de conferentie in Katowice een “toets voor de geloofwaardigheid” van het Parijs-akkoord, dat in 2015 met veel vreugde werd afgesloten.

Het optimisme van ‘Parijs’ kan volgens Šefčovič blijven zegevieren, mits er een helder werkplan met doelen en afspraken volgt. Premier Rutte herhaalde in zijn toespraak, vorige week in Polen, dat de EU zijn ambitie moet verhogen tot 55 procent CO2-reductie in 2030. Daarvoor is wel een daadkrachtige houding van de EU nodig, met Duitsland en Frankrijk voorop. De vraag is in hoeverre president Macron in zijn positie klimaatactie kan aanzwengelen. Hij trok, onder druk van de ‘gele hesjes’, relatief geringe milieumaatregelen, zoals de prijsverhoging voor vuile brandstof, terug. 

Lees ook: 

Het VN-klimaatbureau waarschuwt nog één keer
Het klimaatbureau van de VN slaat opnieuw alarm: de wereld moet nu in actie komen. Zou die boodschap deze keer wel aankomen?

In Polen moeten wereldleiders elkaar ervan overtuigen dat ze echt hun best gaan doen voor het klimaat
Op een VN-klimaattop in Polen praten leiders sinds vorige week over de Parijs-doelen. Om die te halen moet er op zijn minst over twee weken een werkplan af zijn. Het klimaat snakt naar actie.

De VS praten vooralsnog gewoon mee op de klimaattop in Polen
China en de EU zetten een stapje extra in het klimaatbeleid, nu de VS zeggen af te haken. Toch houdt elk land op de klimaattop in Polen nog gewoon rekening met de Amerikanen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden