Geniet van het warme oktoberweer en tob met mate

Lekker naar buiten op een warme oktoberdag. Deze broer en zus vangen vissen en kikkers bij het huis van hun grootouders in Middelstum. Beeld Kees van de Veen

Heerlijk, dat warme oktoberweer, maar kunnen we er zorgeloos van genieten? Is dit schadelijke klimaatverandering die op de deur klopt? Klimaatexpert Helga van Leur vindt louter tobben zinloos.

Energie-expert Kees van der Leun uitte de laatste dagen op Twitter zijn bedenkingen bij het stralende weer. Zalig hoor, die warmte en zon, maar het knaagt wel. Kun je zor­geloos ­genieten, nu de temperatuur recordhoogtes bereikt? “Een uitdaging”, vond Van der Leun het zelf. Terwijl de terrasjes volstroomden, maakt hij zich ook zorgen. “Dit is zo’n uitschieter in het weer, waarbij je ziet: één en één is twee.” Is dit schadelijke klimaatverandering, die hier subtiel op de deur klopt?

De zoveelste uitschieter

Helga van Leur, klimaatexpert en voormalig weervrouw, herkent de vraag. “De warme dagen waren de zoveelste opmerkelijke uitschieter.” Het is wel zo dat weerrecords relatief makkelijk sneuvelen, zegt zij, want pas sinds 1900 wordt het weer echt gemeten. Dat het sindsdien warmer is, staat vast. Toename van grilligheid ook. In de zomer was er al de aanhoudende droogte, die volgens Van Leur nu nog doorwerkt in de bodem. Het water in de Rijn bij Lobith stond vandaag lager dan ooit. De vorige winter was het juist erg koud. “We zien pieken en dalen”, zegt Van Leur. Ze ziet het als losse incidenten, die bij elkaar opgeteld wel ontregeling van het klimaat­patroon laten zien.

En toch, zegt Van Leur, je moet blijven oppassen om een uitschieter te benoemen als hét bewijs van actuele, ernstige klimaatverandering. “Het is de optelsom van de uitschieters die bewijst dat het patroon verandert. Dat grotere plaatje, dat is zorgelijk voor de langere termijn, de toekomst.” Op de kortere termijn kunnen uitschieters ook al verstorend zijn voor de leefomgeving. “Warmte maakt hitte-eilanden in steden groter, dat is niet best voor kwetsbare ouderen.” Als schaatsijs steeds uitzonderlijker wordt, zal dat veel Nederlanders somber stemmen.

Het is zinloos om niét van de oktoberzon te genieten en er alleen maar over te tobben, vindt Van Leur. Wel kunnen weersomstandigheden mensen wakker schudden, denkt zij. Kijk naar Trump, zegt ze, die ­vandaag, in een gesprek met de Amerikaanse tv-zender CBS over de verwoestende orkaan Michael, eindelijk erkende dat klimaatverandering bestaat. Hij nam terug dat het een hoax is. Dat de mens het veroorzaakt, door ­alle CO2-uitstoot, dat ontkent hij nog wel, en daarmee de harde wetenschappelijke bewijzen hiervoor. Verder zei Trump: “Ze zeggen dat er in het verleden orkanen zijn ­geweest die nog veel erger waren dan Michael.” Kan zo zijn, maar een veel belangrijker feit is dat het warmere ­oceaanwater orkanen kan gaan voeden in kracht, aldus Van Leur.

Denk na

Het VN-klimaatpanel IPCC sloeg afgelopen week alarm over de opwarming. Terecht, vindt de oud-weervrouw. Ze hoopt dat mensen erdoor gaan nadenken, en niet al te zeer schrikken. “Op dat moment zie je vaak dat mensen voor het onderwerp klimaat wegduiken.” Benader de ­kansen en blijf positief, zegt ze. “Want iedereen moet meedoen, ­mensen uit de Duurzame 100 van Trouw én de PVV-stemmers.”

Ook die laatste groep ­­wil best wel, ondanks de klimaatsceptische koers van de partij, denkt Van Leur. “Ik ga tegen niemand zeggen dat ze klimaatvriendelijk moéten zijn. Als je kijkt wat dat betekent, dat je zo kiest voor een leefbare toekomst, veiligheid en gezondheid, dan wil vrijwel iedereen meedoen.” 

Lees ook:

Waarom het behalve in Nederland, op veel plekken zo warm is

Nederland is niet het enige land dat in de zomer van 2018 zucht onder een hittegolf: in heel Noordwest-Europa is het extreem warm, net als in Japan, Algerije en langs de Amerikaanse westkust. Alsof de aarde in brand staat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden