Klimaatdoelen

Geen uitstoot meer in 2050? Zelfs met ‘koningin zonne-energie’ wordt dat nog een klus

Het zonnepark van het Canadese goudmijnbedrijf Iamgold in Brokopondo, Suriname. Beeld ANP, Pieter van Maele

De opmars van zonne-energie is onmiskenbaar. Maar de wereld ligt niet op koers voor het klimaatdoel van 2050, waarschuwt het internationale energie-agentschap IEA.

Zonne-energie wordt het komende decennium ‘de koningin’ van de stroommarkt. De kosten zijn zo snel gedaald dat elektriciteit uit zon nu in de meeste landen goedkoper is dan stroom uit een nieuwe kolen- of gascentrale. Daardoor kan de capaciteit aan zonnepanelen hard groeien: met gemiddeld 12 procent per jaar.

Dat voorziet het Internationale Energie-agentschap IEA in de World Energy Outlook, die dinsdag werd gepubliceerd. In 2030 kan 30 procent van de elektriciteit in de wereld uit hernieuwbare energie – ook wind – komen, tegen 8 procent vorig jaar. Dat wil zeggen: op basis van beleid dat nu bekend is. Het IEA doet geen voorspellingen, maar schetst scenario’s. 

Dat de invloedrijke club nu zo’n opmars van zonne-energie meeneemt, is opmerkelijk. Eerder kreeg het IEA het verwijt de kosten van hernieuwbare energie steeds te hoog in te schatten. Dankzij een nieuwe, preciezere rekenmethode erkent het agentschap dat met name de kosten van zonnestroom hard zijn gedaald. Voor het eerst bevat de World Energy Outlook ook een scenario dat op netto nul uitstoot in 2050 uitkomt. Dat is minimaal nodig om de klimaatdoelen afgesproken in Parijs te halen. Dat ontbrak tot nu toe in de analyses, wat het IEA ook kritiek opleverde. 

Flinke bijdrage van burgers

Het is nog een globaal vooruitzicht, maar duidelijk is wel dat burgers een flinke bijdrage zouden moeten leveren. Hernieuwbare stroom, schonere mobiliteit en industrie, en gedragsverandering dragen ieder voor een derde bij aan het doel voor 2050; dat is het uitgangspunt van het scenario. Dat betekent maatregelen zoals geen vluchten nemen van korter dan een uur, meerdere dagen thuiswerken als het beroep het toelaat, en airco’s veel minder laten draaien. Vaker fietsen tikt ook aan, meldt het IEA. De uitstoot door personenauto’s komt voor 7 procent van ritjes korter dan 3 kilometer. Het 2050-vooruitzicht gaat ervan uit dat al die verplaatsingen dan te voet of per fiets zullen gebeuren. 

Burgers hoeven niet volledig op eigen houtje de verantwoordelijkheid te nemen om minder te vliegen, de airco uit te zetten of de was aan de lijn te hangen in plaats van in de droger te stoppen. Overheidsbeleid, zoals regels of belastingen, kunnen aanzienlijk helpen om het gedrag in een andere richting te sturen, constateert het energie-agentschap.

Om het 2050-doel te halen is ook een veel snellere overschakeling op elektrisch vervoer nodig. Binnen tien jaar zou de helft van de wereldwijd nieuw verkochte auto’s op stroom moeten rijden. In 2019 was dat 2,5 procent. Voor de gebouwde omgeving geldt net zo’n soort grote inspanning. De rijke landen zouden in tien jaar tijd een derde van hun gebouwen energiezuinig moeten maken, rekent het agentschap voor.

Onvoldoende maatregelen

Het kan dus wel, maar het ziet er nu niet naar uit dat de wereld netto nul uitstoot halverwege de eeuw zal halen, volgens het IEA. Het lange termijnbeleid van regeringen is nog onvoldoende om de opwarming te beperken tot maximaal 1,5 graden opwarming tegen het eind van de eeuw. En ook op de kortere termijn zijn de inspanningen van landen nog niet overtuigend. 

Weliswaar is de uitstoot van CO2 door energiegebruik ongekend hard gedaald in 2020, met 7 procent, als gevolg van de coronapandemie. Maar overheden doen niet genoeg om een snelle opvering van emissies in de komende jaren te voorkomen. Afgemeten aan het huidige beleid van regeringen, nemen de emissies volgend jaar alweer toe, om in 2027 boven het peil van 2019 uit te komen en door te groeien tot 2030. 

Als overheden er harder aan gaan trekken, kan 2019 als piek blijven staan. Maar dan moet het energiebeleid dus snel drastisch veranderen, waarschuwde het IEA eerder dit jaar ook al. Dat kan volgens de organisatie door groene herstelplannen, en met veel investeringen in een schoner energiesysteem.

Lees ook:

Zonnepanelen die drijven en draaien

Drijvende zonnecellen zijn al een stunt. Maar Evides doet er in Rotterdam nog een schepje bovenop. Het drinkwaterbedrijf laat dobberende panelen meedraaien met de zon. Dat is een primeur.

Plan voor landelijk laadnetwerk e-auto

Rijk en regio’s trekken 30 miljoen euro uit voor laadpalen. Dat is nodig, zodat e-auto’s straks niet stranden vanwege lege accu’s.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden