Planbureau voor de Leefomgeving Landschap

‘Geef het Nederlandse landschap meer aandacht’

Zonnepark Ameland was drie jaar geleden nog de grootste zonneweide van Nederland. Beeld Zonnepark Ameland

Het landschap verpietert door windmolens, zonnepanelen en stikstof. We moeten meer doen om het buitengebied mooi te houden, aldus een advies.

Het Nederlandse landschap moet weer een volwaardige plek krijgen in het ruimtelijk beleid,  vindt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Veel burgers maken zich zorgen over het landschap. In de afgelopen jaren zijn er talloze actiegroepen en burgerbewegingen opgestaan tegen aantasting van ‘hun’ leefomgeving. Het landschap is van iedereen en het volzetten van weilanden met glimmende zonnepanelen of het bouwen van enorme windturbines op akkerland dat al eeuwen vlak en leeg is, raakt omwonenden in de ziel. Ook de kap van bomen en stukken bos leidt tot veel weerstand.

In dertig jaar is het Nederlandse landschap ingrijpend veranderd door de energietransitie, de klimaatcrisis en de intensieve landbouw. “Landschap is een publiek belang, maatschappelijk draagvlak is wenselijk bij ingrepen”, aldus het PBL. Vanmiddag maakt het planbureau tijdens een symposium in Den Haag een pleidooi openbaar voor een betere borging van het landschap in de Omgevingswet.

Dit najaar stuurt het ministerie van binnenlandse zaken een brief aan de Tweede Kamer over het landschap, een aanvulling op de nationale omgevingsvisie van het kabinet. In Brussel wordt intussen ook gewerkt aan een nieuw gemeenschappelijk landbouwbeleid. Dat zal gevolgen hebben voor de inrichting van het landbouwgebied in Nederland.

Windmolens tussen Zandvoort en Noordwijk. Beeld ANP

In het PBL-rapport wordt vastgesteld dat door de schaalvergroting in de landbouw karakteristieke sloten en houtwallen uit het landschap zijn verdwenen. Soms hebben ze plaatsgemaakt voor eentonige grasvlakten, waarop kruidenarme grassoorten worden geteeld, die leiden tot verlies aan soorten. Het bebouwde gebied is in dertig jaar toegenomen van 12 tot 16 procent; het aantal windturbines op land van 300 in 1990 tot zo’n 2300 dit jaar. Er zijn inmiddels al tachtig grotere zonneparken gebouwd. 

Veranderingen zijn vaak onvermijdelijk. Maar het planbureau pleit voor ‘meervoudig ruimtegebruik’: ingrepen in het landschap zijn lokaal of ­regionaal vaak goed te combineren, ­aldus het rapport.

Lees ook:

Is dit het landschap dat we willen?
Nederland verdoost, versnippert, verglinstert en verwaait. Het moet anders, vindt het Planbureau voor de Leefomgeving. Het landschap moet leidend worden in het beleid.

Landschapspijn tussen het betongras en de turbokoeien

Journalist Jantien de Boer wil haar pijn delen, ze probeert ‘het schrijnende gevoel’ dat het wegkwijnende Friese landschap bij haar oproept, over te brengen op anderen. ‘Ik wil mensen de pijn laten voelen, ze stimuleren om weer met hun zintuigen de natuur te beleven.’ De Boer schreef een boek over haar landschapspijn. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden