'Gebruik de Limburgse bodem als buffer voor groene energie'

Het idee is om overtollige groene energie met pompen 1400 meter onder Zuid-Limburg op te slaan. Beeld -

Groene stroom laat zich moeilijk opslaan. Promovendus Jan Huynen (86) bedacht een systeem met circulerend water, diep in de Limburgse bodem.

De tientallen markante koppen aan de muur, die kende Huynen nog. Vanaf het doek keken deze geleerden hem 45 jaar geleden ook aan. Hij promoveerde toen op economie, in het Utrechtse Academiegebouw. Gisteren haalde de 86-jarige ('uiterst bijzonder, maar geen leeftijdsrecord') daar nóg een bul. Nu met een baanbrekende belofte, waarmee Nederland de klimaatdoelen zou moeten gaan halen. Hij werkte er dertig jaar aan.

Huynen beet zich vast in een vraagstuk dat experts in de energiesector al decennia slapeloze nachten bezorgt. Hoe bewaar je grote volumes groene energie? Er komen veel windturbines en zonnepanelen bij. Ze vervangen vuile, grote energiecentrales. Maar als de energievraag in de toekomst heel hoog is, kunnen molens en zonnecellen soms onvoldoende leveren. Omgekeerd zullen er 's nachts ladingen groene energie verloren gaan, omdat iedereen slaapt. "Dat gaat er bij mij als econoom niet in."

Dus pleit Huynen voor een, in zijn ogen, ultieme oplossing. Breng overtollige groene energie via pompen in een systeem met circulerend water, 1400 meter diep onder Zuid-Limburg. Bouw daar, in geschikte steenlagen, een watermolen, die dat stromende water groene stroom van maakt zodra het nodig is. Het kan technisch en geologisch, onderbouwde Huynen, in Limburg bekend als zakenman en grondlegger van kunstbeurs Tefaf. "We moeten dit groots aanpakken, dat past bij de enorme opgave van het Parijse klimaatakkoord."

Jan Huynen gisteren bij zijn promotie aan de Universiteit Utrecht. Beeld Werry Crone

Kunnen we energie niet gewoon in batterijen opslaan, kreeg Huynen gisteren als wetenschappelijke vraag voorgeschoteld. Je kunt er iets in bewaren, ook in de accu's van elektrische auto's, zei hij. Maar uiteindelijk, als Nederland echt vol gaat draaien op zon en wind, zijn losse batterijen toch kinderspel.

Er zijn wel meer grote technieken om energie mee te kunnen bewaren. Waterstof, is dat niet de oplossing? "Ik ben niet narrow minded...", zei de 86-jarige promovendus. "Maar waterstof zie ik nog niet grootschalig doorbreken." Uitwisseling van schone stroom met andere landen, zoals met Duitsland ziet hij ook niet als oplossing. "We zitten tegelijkertijd met overschot óf tekort." Omdat Duitsland kolencentrales wil sluiten en België zijn (technisch falende) kerncentrales, kan een Limburgse energiebuffer de Benelux bedienen.

Beheersbare risico's

Zelfs een enkele buitenlandse geïnteresseerde, zoals batterij-onderzoeker Younnes Boujoudar (25) uit Marokko, kwam luisteren gisteren in Utrecht. Verder toonden experts van bedrijven en onderzoekers interesse. Mocht het idee aanslaan, dan blijft belangrijk nader onderzoek nodig. Want energiesystemen in de bodem, of het nou met gas, warmte of opslag is, kennen risico's. Huynen ziet beheersbare risico's, op basis van 'vuistdikke studies'.

En toch, het blijft twijfelachtig of zijn miljardenproject ('terug te verdienen in vijftig jaar') ooit tot uitvoering komt. In de afgelopen decennia, waarin Huynen zijn idee al vaker opwierp, omarmden wetenschap en politiek het niet. Bij de landelijke Klimaattafels lopen ze nu ook niet met het idee weg.

Dat stelde Huynen teleur. Hij blijft op een doorbraak rekenen. Wat enorm zou helpen, zei hij gisteren, is als de overheid niet alleen subsidie zou geven aan het opwekken van duurzame energie, maar ook aan het bewaren ervan. "Dan kunnen we snel beginnen."

Lees ook:

Wanneer is groene energie echt groen?

Waar komt groene stroom nou echt vandaan? Volgens energieleverancier Vandebron is dat vaak volstrekt onduidelijk. “Door alle overnames en wisselingen van de wacht is het niet duidelijk meer of een leverancier wel of geen kolencentrales bezit”, zegt Vandebron-oprichter Aart van Veller. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden