Jelle's weekdier

Garnalen eten, ja. Maar waarom dan geen sprinkhaan?

Een gewone ‘Hollandse’ garnaal (Crangon crangon) Beeld Hans Hillewaert/Wikimedia

Het is officieel de Dag van de Garnaal. De consumptiegarnaal welteverstaan. In Lauwersoog wordt die in het zonnetje gezet. Maar waarom eten we deze geleedpotige wel massaal, en bijvoorbeeld sprinkhanen niet? 

De wereld wemelt van de Dagen van Iets, Weken van Iets en Jaren van Iets, allemaal met hoofdletters geschreven om het belang te onderstrepen van wat dat ‘Iets’ ook moge zijn. Het is een naar behoeven in te vullen concept: de Dag van de Arbeid, de Week van Zorg en Welzijn, het Jaar van het Varken (in China), het Jaar van de Wulp (in Nederland dankzij de Vogelbescherming) en het Jaar van de Egel (met dank aan de Zoogdiervereniging). Vandaag is de Dag van de Garnaal, uiteraard ook met hoofdletters geschreven. De dag wordt niet georganiseerd door een club die zich inzet voor de bescherming van de kleine tienpotertjes, maar door de Stichting Promotie Lauwersoog.

Met een echte Garnalenkoningin (wederom met hoofdletter) en springkussens voor de kinderen, een optreden van het Noord-Nederlands Politieorkest, enkele shantykoren en een brandweerdemonstratie wordt er weinig aan het toeval overgelaten om de garnaal te promoten. Het gaat uiteraard om de consumptiegarnaal. Op de website van de organisatoren staat het taalkundige kunstwerkje: “Fijnproevers kunnen er ook te kust en te keur”, dus er kunnen ongetwijfeld veel garnalen worden gegeten. Men verwacht dertigduizend bezoekers.

Kriebelpootjes

Ik moet bekennen ook wel een garnaal te lusten, in welke taxonomische verschijningsvorm dan ook: de grijze Noordzeegarnaal, de roze Noorse, de grotere gamba’s of scampi; met een likje mayonaise of gebakken in knoflookolie, garnalen zijn altijd lekker. Ze schijnen weinig of geen last te hebben van overbevissing, ruften geen wolken methaangas uit, worden niet op mensonterende wijze grootgebracht in akelige megastallen (hoewel er twijfels bestaan bij sommige Aziatische kweekgarnalen).

Wat mij opvalt, is dat bijna niemand het vreemd vindt om deze kleine ongewervelden op te eten. Garnalen zijn kreeftachtigen en behoren daarmee tot de grote groep van de geleedpotigen, waartoe ook insecten, spinnen en duizendpoten behoren. Garnalen hebben een hoop kriebelpootjes (tien om precies te zijn) en een pantser van chitine. Wat dat betreft verschillen ze totaal niet van duizendpoten (die wat meer pootjes hebben) of sprinkhanen (die hebben er vier minder).

Borrelhapje

De vraag dringt zich dan op waarom we wel tonnen garnalen consumeren maar geen vergelijkbare kwantiteiten duizendpoten of sprinkhanen, meelwormen, fijne keverlarven (leverbaar in de maat van een gamba) of andere geleedpotigen. Wat heeft de garnaal wat de andere niet hebben? Meer spiermassa? Een fijne zilte smaak? Dat roze kleurtje? Verzin het maar. Een portie gefrituurde en licht gezouten sprinkhanen als borrelhapje bij een glas Chablis is zeker zo aantrekkelijk als de obligate partygamba-in-een-deegkorstje. Je kunt er vast ook goede kroepoek van maken. Onze huidige eetgewoonten stammen van eeuwenoude tradities, vermengd met een flinke portie emotie.

De garnalen die in Lauwersoog worden gepromoot zijn vooral de lichtroze ‘Noorse’ garnalen (Pandalus borealis) die uit de noordelijke Atlantische Oceaan worden opgevist en de duurdere grijze ‘Hollandse’ garnaal (Crangon crangon). Die laatste komt langs alle Europese kusten voor, van de Noordkaap via Gibraltar tot aan de Krim. Heel Hollands zijn ze dus niet, maar met shantykoren en springkussens wel goed voor een gezellig Hollands dagje uit.

Jelle Reumer is paleontoloog. Voor Trouw bespreekt hij iedere week een dier dat het nieuws haalt.

Jelle’s weekdier

Jelle Reumer is paleontoloog. Voor Trouw bespreekt hij iedere week een dier dat het nieuws haalt. Lees hier eerdere afleveringen van Jelle’s Weekdier.

Lees ook:

de garnaal: roze, zodra hij wordt gekookt

Een opvallende eigenschap van garnalen is dat ze roze kleuren zodra ze worden gekookt. Terwijl een levende garnaal wat grijzig is of zelfs bijna doorzichting, verkleurt hij dan subiet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden