Frank Straver verslaat de klimaattop: ‘Ik vind het razend interessant omdat er zoveel op het spel staat’

Beeld AP

Drie jaar na de historische klimaattop in Parijs, verzamelen wereldleiders zich de komende twee weken in het Poolse Katowice om te praten over hoe ze het Parijs-akkoord eigenlijk gaan uitvoeren. Redacteur Frank Straver doet komende week verslag vanuit Katowice en praat ons alvast bij.

Waarom is deze klimaattop zo belangrijk?

“We weten al uit de laatste rapporten, zoals onlangs die van het IPCC, dat de uitvoering van het klimaatakkoord van Parijs helemaal nog niet op koers ligt. Daarom wordt dit een belangrijk moment, omdat alle landen dat samen onder ogen moeten zien en moeten kijken hoe ze zo snel mogelijk wel echt aan de slag kunnen.”

Wat verwacht je dat er tijdens deze twee weken wordt besloten?

“Experts verwachten niet dat er iets superspectaculairs besloten wordt, het Parijs-akkoord blijft toch de basis. Maar er moeten wel concrete afspraken gemaakt worden. Over de uitvoering van het akkoord bijvoorbeeld, zodat alle landen weten wat ze moeten doen. En de verdeling van de kosten is ook een belangrijk punt: De rijke, meest vervuilende landen hebben in het Parijs-akkoord beloofd dat zij vanaf 2020 jaarlijks een gigantisch bedrag, 100 miljard dollar, geven aan de kwetsbare arme landen. Het is nu noodzaak dat ze dat miljardenfonds ook gaan vullen.”

Waarom is de klimaattop dit jaar eigenlijk in Polen?

“De VN kijkt elk jaar welk land het meest geschikt is als gastheer. Landen moeten bijvoorbeeld kunnen bewijzen dat ze goed bereikbaar zijn en over een goed wegennetwerk beschikken. De top is al een paar keer in Polen geweest, vier jaar geleden was Poznan gastheer. Toch is de keuze wel opvallend omdat Polen binnen de regio ontzettend vervuilend is en enorm veel inzet op steenkool. Dat is een gevoelig punt.”

Verwacht je dat Polen daarop wordt aangesproken?

“Het zal op de top vooral gaan over de wereldwijde aanpak van klimaatverandering, want dat is waar iedereen voor komt. Maar dat Polen zelf heel vervuilend is, zal zeker aandacht krijgen. Dat zag je vorig jaar tijdens de top in Bonn ook, waar Duitsland werd gewezen op zijn bruinkoolmijnen. Van dat soort vervuilende toestanden moet je juist af om aan het Parijs-akkoord te voldoen.”

Wie is er allemaal aanwezig?

“Het is een wereldwijde top dus in principe zijn alle 194 landen vertegenwoordigd die het klimaatakkoord van Parijs hebben ondertekend. Dat zijn niet alleen de politiek afgevaardigden, maar ook een hele grote delegatie van bedrijven, lobbyisten en milieuactivisten. Naar verwachting komen er zo’n 20.000 mensen op af.”

Hoe zit het met de VS? Is de sfeer op de top anders sinds Donald Trump zich vorig jaar terugtrok uit het Parijs-akkoord?

“De afwezigheid van Trump en mensen uit het landelijke Amerikaanse bestuur viel vorig jaar wel op. Maar er waren ook veel Amerikanen, en dat verwacht ik nu ook weer een beetje, die kwamen om te zeggen ‘Trump mag uit het Parijs-akkoord zijn gestapt, maar wij staan nog steeds achter die afspraken en gaan die gewoon zelf uitvoeren.’

Wat wel interessant is om te zien, is welk land het voortouw gaat nemen nu Trump is afgehaakt. Bij het Parijs-akkoord was de samenwerking tussen de VS en China vrij essentieel om het rond te krijgen, omdat ze allebei meededen. Nu Trump niet meer meedoet, dreigt China ook een stap terug te doen. Dus het is de vraag welke leider nu echt daadkrachtig gaat optreden. En ook hoe Europa zich opstelt. Als het Europa lukt samen op te trekken met China, zou dat het akkoord weer een impuls geven.”

Frank Straver (rechts) in gesprek bij het filmfestival Movies That Matter in maart over ‘Guardians of the Earth’, een documentaire over de klimaattop in Parijs. Beeld Frank Straver

Wie hoop je de komende dagen te kunnen spreken?

“Ik ben benieuwd met welke boodschap Nederland er is, omdat het klimaatbeleid in Nederland een hot item is en het landelijke Klimaatakkoord nog niet af is. De Nederlandse inzet op de top is voor ons dus belangrijk. Maar het gaat natuurlijk om veel meer dan dat. Juist het wereldwijde beeld is interessant. Als er toespraken komen van grote, belangrijke leiders wil ik wel proberen daar bij te zijn.”

De klimaattop duurt twee weken. Op welke dagen moeten we echt gaan opletten?

“De tweede week is inhoudelijk belangrijker dan de eerste. Dan is het einde in zicht is en wordt duidelijk wat iedereen samen wil afspreken - en of dat ook gaat lukken. Die slotdagen zijn bepalend, dan zie je ook hoe de sfeer is en of de landen een positief gevoel hebben over wat er allemaal besproken is.

Toen het klimaatakkoord van Parijs in 2015 werd gesloten was er echt een juichstemming. We zullen dit jaar zien of dat optimisme levend gehouden kan worden. Ik denk dat dit in de laatste dagen wel duidelijk wordt.”

Hoe is het voor jou om op zo’n klimaattop aanwezig te zijn?

“Ik vind het heel interessant omdat het een soort graadmeter is van hoe de hele wereld omgaat de CO2-uitstoot. Die uitstoot aanpakken, is het enige wat telt als je klimaatverandering wil tegengaan. Vorig jaar was er ook een klimaattop, een soort tussentop. Dat geeft al aan dat de status niet zo hoog was. Dit jaar is het anders, ook omdat het IPCC rapport liet zien dat landen nog helemaal niet op koers liggen.”

Waar komt je interesse in dit onderwerp vandaan?

“Ik schrijf alles bij elkaar ongeveer tien jaar over de energiesector en ook veel over vervuiling en duurzaamheid. Ik vind het als journalist een razend interessant onderwerp omdat er zoveel op het spel staat, maar er ook zoveel verandert. Tien jaar geleden was het ondenkbaar dat in Nederland kolencentrales zouden sluiten. Of dat er discussie zou komen over stoppen met aardgas. Er zijn best grote omslagen geweest. Je zou kunnen zeggen dat er in tien jaar eigenlijk te weinig veranderd is, maar voor zoiets groots als de energietransitie worden toch wel serieuze stappen gezet.”

Was Trouw een logische keuze om voor te gaan werken, of had je deze stukken ook bij andere kranten kunnen schrijven?

“Wat prettig is van Trouw is dat we doorlopend aandacht hebben voor onderwerpen als milieu, duurzaamheid en klimaat. Veel lezers zijn ook betrokken bij die onderwerpen, dat merken we aan de reacties die we krijgen op bijvoorbeeld de jaarlijkse Duurzame 100-lijst. Daardoor hoef je ook niet in elk stuk uit te leggen waarom deze klimaattop bijvoorbeeld zo belangrijk is. En omdat we veel over deze onderwerpen schrijven, kunnen we er rondom zo’n top ook veel aandacht aan besteden.”

Hoe milieubewust ben je zelf eigenlijk?

“Ik denk wel, omdat ik er veel over schrijf, dat ik me bewust ben van wat voor invloed je zelf kunt hebben. Waar je energie koopt en bij welke bank je spaarrekening opent, heeft ook gevolgen. In al die jaren dat ik er over schrijf, is het steeds normaler geworden om bij het milieu stil te staan. Ik ben altijd aangenaam verrast dat iedereen er tegenwoordig wel aandacht voor heeft. Soms ben ik met een onderwerp bezig en denk ik dat aan mijn vrienden of vriendin te moeten uitleggen, maar dan blijken ze al heel veel te weten. Dat is natuurlijk leuk. Dat het echt iets is wat bij iedereen leeft.”

Heb je ook een beetje aan het milieu gedacht toen je je reis naar de klimaattop boekte?

“Ik heb wel gekeken hoe lang het zou duren om met de trein te gaan, maar dat was zeker 16 uur. Het had gekund, maar ik heb er toch voor gekozen om erheen te vliegen. En weer terug te vliegen.”

En nu? Een boom planten om het te compenseren?

“Ik zal een extra boom in mijn achtertuin planten, ja, dat lijkt me wel een goed idee.”

Meer interviews met redacteuren en kijkjes in de keuken van Trouw teruglezen? Ga naar trouw.nl/achterdeschermen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden