In de Maas bij Borgharen. Onder de tekst een overzicht van Arthur Mebius’ werk.

FotoboekBomen

Fotograaf Arthur Mebius maakt portretten van dode bomen: ‘Elk exemplaar heeft een eigen persoonlijkheid’

In de Maas bij Borgharen. Onder de tekst een overzicht van Arthur Mebius’ werk.Beeld Arthur Mebius

Fotograaf Arthur Mebius maakte portretten van omgevallen bomen, die ‘liggend staan’ in de natuur. ‘Elk exemplaar heeft een eigen persoonlijkheid.’

“De bomen zijn dood, maar ze komen tot leven”, zegt fotograaf Arthur Mebius (49). Hij fotografeerde een reeks omgevallen bomen, in Nederlandse bossen, heiden en in water. Vanuit de lucht, heel secuur met een mini-drone. De eerste maakte hij begin november, bij wijze van experiment.

Mebius wandelde veel, vanwege corona, en legde een omgevallen boom vast. “Ik dacht gelijk: wow! Wat een nieuw perspectief.” In twee weken bouwde hij zijn idee uit tot een serie. Een iep, beuk, spar, noem maar op. Mebius speurde een mix aan soorten en landschappen op. Om in hoek in zijn woonplaats Naarden, maar ook in andere hoeken van het land. Met als resultaat: portretten van bomen, die ‘liggend staan’ in het landschap. “Elk exemplaar heeft een eigen persoonlijkheid.”

Mebius wil laten zien hoe mooi een dode boom in vol ornaat eruit ziet. “En ze liggen overal. Je hoeft er echt niet voor naar een exclusief natuurgebied.” Hij gebruikte Google Maps voor het voorwerk, zodat hij geschikte locaties kon kiezen. Voor het beste resultaat, zonder schaduweffecten, maakte hij de foto’s zonder zonneschijn. “Aan het eind van de dag, of bij bewolking.” Zo kwamen de details, de bomen en hun omgeving, met paden en struiken, het best tot hun recht. Steeds werd een spel van lijnen zichtbaar. Chaotisch, maar toch harmonieus.”

Passanten vinden een omgevallen boom hier en daar prima 

If a tree has fallen’, zo doopte Mebius zijn project. Dat komt uit een befaamd (oorspronkelijk engelstalig) citaat over perceptie. ‘Wanneer een boom omvalt in het bos, en er is niemand in de buurt om dat te horen, maakt hij dan geluid?’ De fotoreeks is, samen met enkele andere autonome projecten, afwijkend in zijn portfolio, waarin veel commercieel reclamewerk – voor zowel hamburgers als voor groene energie – met mensen erop te vinden is.

De fotoreeks is een ode aan de bomen, zo mag je het van Mebius best noemen. Maar een boodschap, dat de natuur op omvallen staat of zoiets dergelijks, dicht hij de foto’s niet toe. De inhoudelijke discussie over de mate van ingrijpen in de natuur, die intrigeert hem wel. “Laat een natuurbeheerder een dode boom liggen, of haal je hem weg?” Een studie van de Wageningen Universiteit (WUR) toonde aan dat passanten een omgevallen boom hier en daar prima vinden, maar enige opruimdrang is de gemiddelde wandelaar ook niet vreemd.

Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer melden in diverse uitingen dat dood hout waardevol kan zijn voor biodiversiteit. Rot geeft insecten, insecten trekken vogels en andere diersoorten. In sommige gevallen wordt een dode boom expres op een specifieke locatie neergelegd. Mebius: “De bomen in het water liggen in een zijgeul van de Waal, nabij Tiel. Die zijn bewust daar geplaatst, in een project van Rijkswaterstaat.” Sinds midden jaren tachtig is het behoud van dode bomen onderdeel van natuurbeleid. 

In het Spanderswoud.Beeld Arthur Mebius
Landgoed Pijnenburg.Beeld Arthur Mebius
Bij Heidestein.Beeld Arthur Mebius
Bij Lage Vuursche.Beeld Arthur Mebius
Op de Fransche Kamp.Beeld Arthur Mebius
Locatie onbekend.Beeld Arthur Mebius
Landgoed Pijnenburg.Beeld Arthur Mebius
Locatie onbekend.Beeld Arthur Mebius
Landgoed Pijnenburg.Beeld Arthur Mebius

Lees ook

Deze milieufilosoof vindt dat we moeten oppassen voor het humaniseren van dieren en planten

Planten en dieren blijken vermogens te hebben die we eerst alleen aan mensen toeschreven. Maar we moeten ervoor waken om de natuur te gaan vermenselijken, vindt milieufilosoof Jozef Keulartz.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden