'Feiten zijn onbruikbare argumenten in klimaatdiscussie'

Wandelaar bij het Cachet II-meer in Chili. Het meer is volledig verdwenen door de opwarming van de aarde. Beeld AFP

Waarom zijn er nog altijd mensen die niet geloven dat menselijk handelen de oorzaak is van de opwarming van de aarde? Kijk naar het torenhoog aantal bewijzen, zie de brede overeenstemming onder klimaatwetenschappers. Zouden klimaatontkenning en haar mildere variant van publieke apathie worden veroorzaakt door gebrek aan kennis, vragen wetenschappers zich af?

Maar onderzoek van Yale Law School dat deze week is gepubliceerd in in Nature toont aan dat er geen enkele relatie is tussen kennisniveau en afwijzing van de klimaattheorie. Sterker, juist onder wetenschappelijk opgeleiden blijkt de verdeeldheid over het klimaat het grootst.

Ontvankelijkheid voor klimaatwetenschap heeft meer te maken met de ideologische waarden van de groep waartoe iemand behoort dan met wetenschappelijke kennis, concluderen de onderzoekers.

"Doel van het onderzoek was om twee hypotheses te testen", zegt Yale-wetenschapper Dan Kahan op Yalenews. "De eerste schrijft de politieke controverse over klimaatverandering toe aan de beperkingen van het publiek om wetenschap te begrijpen, de tweede aan tegengestelde culturele waarden. Onze bevindingen steunden de tweede hypothese, niet de eerste."

Een vergelijkbaar effect was eerder al te zien bij Amerikaanse onderzoeken naar controversiële onderwerpen als kernenergie en de wapenwet.

"In feite accepteert of verwerpt het publiek wetenschappelijk informatie over omstreden kwesties op basis van de vraag of de feiten hun banden met de groep versterken of verzwakken", vult Kahan aan. "Tenminste, zo gaat dat bij de gewone leden van het publiek. Personen met meer wetenschappelijk inzicht zijn zelfs beter in staat het bewijs in te passen in de opvattingen van hun groep."

Scherper gesteld: Hoogopgeleiden zijn uitstekend in staat nieuwe feiten als bewijs te zien voor hun eigen vooroordelen.

Consequentie van het onderzoek is dat wetenschappelijk bewijs geen overtuigend argument is in de klimaatdiscussie. Kahan vindt dat er meer rekening gehouden moet worden met de culturele waarden. "Meer informatie kan helpen het conflict rond klimaatverandering op te lossen", zegt hij. "Maar die informatie moet meer doen dan alleen het wetenschappelijk bewijs leveren. Het moet ook voor een omgeving zorgen waar acceptatie van bewijs niet wordt gezien als verraad aan de groep."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden