Beeld Trouw

Column Patrick Jansen

Evenementen in natuurgebieden? Er zijn grenzen

Het Utrechts Landschap liet onlangs weten dat het wordt bedolven door aanvragen voor evenementen in hun natuurgebieden – workshops, trainingsdagen, bruiloften, bootcamps, trailruns, fietswedstrijden. Het wordt te gek, zei het Landschap. En daarom moest voor commerciële evenementen voortaan een vergoeding worden betaald.

Een ander landschap, het Zeeuwse, merkte op dat het eigenlijk helemaal geen evenementen in zijn natuurgebieden wil. Daarvoor waren de gebieden niet bedoeld en het was niet goed voor de natuur. Het wilde de bescherming voorop stellen. Dat hoor je tegenwoordig niet meer zo vaak: beheerders die zich afvragen of de natuur er wel iets aan heeft.

Meestal is dat niet zo. De commercie verdient een euro, de terreinbeheerder verdient een stuiver, en de natuur krijgt de schillen en de dozen. ‘De natuur is er voor ons allemaal om van te genieten’, zegt men vaak, en ‘natuur en recreatie gaan prima samen’. Ondertussen is het in sommige natuurgebieden nu en dan absurd druk. Vooral op zonnige zondagen trekt Nederland massaal de natuur in. En natuurgebieden dienen als groen decor voor actieve sporten en evenementen.

Decor

Soms is de natuur zelfs letterlijk decor. Omroep Brabant kondigde een theaterspektakel aan dat midden in de Biesbosch moet gaan plaatsvinden, in het donker, bij een oude eendenkooi op de Hofmansplaat. De betreffende eendenkooi ligt langs een van de oude strangen – het Zuidergat van de Plomp – en je kunt er alleen met een bootje komen. De honderden bezoekers zouden ’s nachts worden ingevaren. Het spektakel heet, zeer toepasselijk, ‘Biesbosch onder vuur’.

Je kunt op je vingers natellen dat er ergens een grens is aan de hoeveelheid mensendrukte die ecosystemen kunnen verdragen. Van sommige diersoorten is bekend dat ze inderdaad zoveel last van drukte hebben dat natuurgebieden daardoor ongeschikt voor ze kunnen worden. Maar van de meeste soorten hebben we geen idee. Het is nauwelijks onderzocht, en de beheerders lijken het eigenlijk liever niet te willen weten. Wel mopperen boswachters over verstoring van reeën. Gek, want juist reeën hebben we nog heel veel.

Ik hoor ook vaak zeggen dat het nodig is om mensen natuurreservaten in te laten – zelfs al is dat misschien toch een beetje schadelijk – omdat dit nodig is voor ‘het draagvlak’. De redenering is dat mensen die regelmatig in een natuurreservaat komen – ook al is het voor een rondje raggen op de mountainbike – de natuur gaan waarderen en geleidelijk natuurbeschermers worden. Dat klinkt logisch, maar er is bij mijn weten geen splinter bewijs voor. Ik vind het bizar om draagvlak voor iets te vergroten door beschadiging ervan toe te staan.

Naar buiten gaan is gezond. Het is prachtig dat zoveel mensen in het groen willen sporten en ontspannen. Maar die behoefte kan natuurlijk niet onbeperkt worden opgevangen door natuurreservaten. Als de vraag naar recreatie in het groen sterk toeneemt, zoals nu, dan moet je meer groene ruimte maken. Bijvoorbeeld door parken direct bij steden en dorpen aan te leggen. Of door het landschap buiten natuurreservaten weer aantrekkelijk te maken voor recreatie. Mensen laten betalen voor evenementen is een lapmiddel.

Patrick Jansen, ecoloog en universitair hoofddocent in Wageningen, schrijft vanaf vandaag, afwisselend met Trouw-redacteur Esther Bijlo, op deze plaats een column.

Deze columns teruglezen? Klik hier.

Lees ook:

Het mooiste Nederland

De mooiste fiets- en wandelroutes door Nederland, uitgeprobeerd door de Trouw-redactie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden