Even samen de wereld opruimen

Waarom ruimen mensen hun rotzooi niet zelf op? © ANP Beeld
Waarom ruimen mensen hun rotzooi niet zelf op? © ANP

In Estland komen deze week de vertegenwoordigers van honderd landen bijeen die samen 'de wereld willen schoonmaken'. Nederlands zwerfafval blijkt mondiaal gezien een klokhuis in de berm.

Annette Dölle is, ja hoe zullen we het noemen? Enthousiast? Ondernemend? Associërend? Beetje hyper? Hardop nadenkend? Eigenlijk is ze het allemaal, en op hetzelfde moment. Klaar om af te reizen naar Estland, waar eind deze week de conferentie Clean Up begint, stormt het in haar hoofd van de ideeën.

Symposium
De trainer in 'gedrag en communicatie' en werkzaam op het gebied van 'sociale innovatie', is een van de Nederlandse afgevaardigden naar het mondiale symposium dat de wereld schoner moet maken.

De wereld is zwaar vervuild met afval dat door mensen is achtergelaten, dus waarom zouden mensen die rotzooi dan niet samen kunnen opruimen, is de gedachte van de organisatoren.

Estland schoon in één dag
Het is moeilijk om als particulier een vervuilde oceaan weer schoon te krijgen, en de lucht te filteren, of nitraat uit de bodem te halen. Maar dat mensenhanden de wereld wel degelijk schoner kunnen maken, ondervond Estland op 3 mei 2008.

Op die dag kwamen er daar vijftigduizend mensen samen om het hele land op te ruimen, in één dag. Handschoenen aan, harken, emmers, vuilniswagens. In die volgorde. En het werkte. De bevolking zag dat het land was ontdaan van zwerfafval.

Clean Up Day
Het succes van de actie kwam via sociale media terecht in Portugal, en Rainer Nölvak, één van de Estlandse initiatiefnemers, werd gevraagd zijn initiatief toe te lichten. En zo kreeg ook Portugal zijn Clean Up Day. In weer en wind stond de Portugese president met zijn vrouw en kinderen plastic zakjes van de grond te rapen.

Daarna volgden Litouwen en Letland, en Slovenië. Een team van 26 mensen wist in totaal 270.000 burgers te mobiliseren die op één dag de straten en bermen afgingen. In Delhi in India wordt nu elk weekend een stratenblok schoongemaakt. Terwijl Brazilië grootse plannen heeft in Rio de Janeiro en São Paulo. Om daarna heel Brazilië onder handen te nemen.

Niet in Nederland
Nederland is voorlopig niet warm te krijgen voor een nationale opruimactie, heeft Annette Dölle gemerkt. Met Nils Roemen, die met zijn initiatief #Durftevragen mensen onderling verbindt om tot pragmatische oplossingen te komen, onderzocht Dölle de kansen van Clean Up in Nederland, maar eigenlijk is het probleem in Nederland niet groot genoeg, zegt ze.

Wie met een vliegtuigje over Nederland reist, ziet aangeharkte percelen met een hekje erom. Alle akkers, alle bosjes, alle tuintjes zijn van iemand, en die eigenaar is weer verantwoordelijk voor het afval.

"Wij kennen geen niemandsland. In het buitenland zijn grote natuurgebieden, wegbermen, ruigtes, die níet worden beheerd. En daar lozen burgers en bedrijven dus hun afval. Dat is heel zichtbaar, en ergert mensen. Als wij het over zwerfafval hebben, gaat het over plastic drankflesjes in de gracht. Ook vervelend, maar die worden ooit opgeruimd. Mondiaal gezien is zwerfafval in Nederland te verwaarlozen", aldus Dölle .

Koffer vol initiatieven
Toch reist ze met een koffer vol initiatieven dezer dagen naar de conferentie in Estland. Er zijn in Nederland namelijk ideeën ontwikkeld waaraan andere landen vast iets hebben. Dölle noemt bijvoorbeeld de actie van Matthijs Lievaart, die langs de Nederlandse kust 'jutbakken' neerzette waarin wandelaars langs de vloedlijn gevonden plastic en ander afval kunnen achterlaten.

Of die van fotograaf Peter Smith die zijn fietstochten combineert met het opruimen van zwerfafval. Dat idee probeert hij via Klean.nl te verspreiden, onder het motto: ik erger mij niet aan zwerfafval, maar ruim het op.

Verspilling
Ook een initiatief als plukdestad.nl neemt Dölle mee. Burgers kunnen op internet zien waar het fruit rijp is aan de bomen in gemeenteplantsoenen die daar speciaal voor dit doel zijn neergezet.

"Wat mij betreft gaan de discussies in Estland deze week verder dan de vraag hoe je afval opruimt. Het zal ook moeten gaan over verspilling. Stadsfruit biedt mensen voedsel dicht bij huis, en combineert natuurlijke uitstraling met productie. Die producten hoeven vervolgens niet meer vervoerd te worden, maar worden door de consumenten zelf geplukt. We hebben van alles genoeg, zegt Nils Roemen altijd. Het ligt alleen op de verkeerde plek."

Die stelling betreft volgens Dölle ook afval. Dat moet niet alleen opgeruimd worden, maar ook ter plaatse hergebruikt. "De Nederlandse afval-inzamelaar Van Gansewinkel heeft de slogan: 'afval bestaat niet'. Zo is het. Afval kan een grondstof zijn voor een nieuw product. En die boodschap wil ik meenemen als Nederlandse inbreng naar Tallinn."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden