Verduurzaming

Europese eis in de maak: grote bedrijven moeten klimaatverslag schrijven

Eurocommissaris Frans Timmermans. Beeld Hollandse Hoogte / AFP
Eurocommissaris Frans Timmermans.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Vanaf volgend jaar moeten grote bedrijven hun klimaatimpact gaan meten en melden, blijkt uit nieuwe EU-voorstellen. Het bedrijfsleven, accountancy én toezichthouders krijgen daar een flinke kluif aan.

Frank Straver

Grote Europese bedrijven moeten vanaf 2023 nauwkeurig gaan rapporteren over hun CO2-voetafdruk. Een waslijst aan cijfers en uitleg over de impact van producten of diensten op het klimaat moeten ze aan hun jaarverslag toevoegen. Dat mag geen broddelwerk zijn, want een accountant moet het klimaatverslag beoordelen. Die keurt zo’n klimaatparagraaf alleen maar goed als een bedrijf gedegen inzichtelijk maakt of en hoe het in lijn handelt met het Parijse Klimaatakkoord.

De eisen voor duurzame verslaglegging horen bij de Green Deal van eurocommissaris Frans Timmermans. Dat veelomvattende wetspakket moet Europa klaarstomen voor een klimaatvriendelijke toekomst. In het bedrijfsleven begint dat bij transparantie over de vraag: hoe vuil of schoon is een bedrijf op dit moment bezig en welke strategische keuzes leiden tot klimaatneutrale bedrijfsvoering in 2050? Tot en met oktober vinden nog inspraak- en overlegrondes plaats. Maar alles in Brussel is erop gericht om de registratie van gedetailleerde klimaatcijfers in te voeren.

Preciezer

“Grote bedrijven komen voor een enorme klus te staan”, zegt partner duurzaamheid Jan Niewold van accountancykantoor EY, één van grote kantoren die de klimaatverslagen gaan keuren. De publicatie van een milieuverslag doen koplopers zoals meubelgigant Ikea en een aantal andere concerns al, maar vaak in vrij algemene termen. “De klimaatimpact zal veel preciezer in beeld moeten komen, door de hele keten heen.” Dit levert een nieuw werkveld op, ook voor klimaatadviseurs. Dit schept kansen voor ‘duurzame banen’ binnen de boekhoudkunde. Tegelijk dreigt een gebrek aan experts binnen de ‘groene’ boekhoudkunde.

Bedrijven vanaf 250 medewerkers, 40 miljoen euro omzet of 20 miljoen euro op de balans, worden verplicht tot de publicatie van klimaatcijfers. Waar in Europa nu 11.600 grote bedrijven verplicht zijn om gegevens over hun milieu-impact aan te leveren, moeten vanaf volgend jaar 49.000 ondernemingen klimaatcijfers melden. In Nederland vallen nu 115 bedrijven onder de eisen, dat worden er per 2023 zeker tien keer zoveel. Die zitten in allerlei sectoren, van industrie tot IT en van mode tot transport.

Uit de eerste handleidingen, sinds deze week bekend, blijkt dat bedrijven met het opsommen van algemene groene doelen of resultaten niet zullen wegkomen. Directies die in gebreke blijven riskeren binnen het EU-plan vooralsnog geen geldboete, maar zij krijgen hun jaarverslag niet goedgekeurd – met risico’s voor het bedrijfsimago en toegang tot financiering als gevolg.

Transparantie

Het Nederlandse bedrijfsleven is op zich positief over de regels die ophanden zijn, reageert VNO-NWC. Volgens de werkgeversorganisatie zijn veel grote concerns zich bewust van het toenemende belang van transparantie over duurzaamheid en klimaat. Wel zal het aanleveren van details ‘veel impact’ hebben. Zeker omdat in 2026 nog eens vijfduizend Nederlandse MKB-bedrijven onder de EU-regels gaan vallen. Voor die groep, zoals winkels, lijkt gedegen milieuverslaglegging relatief moeilijk en duur om te regelen.

De Europese regelgeving komt voor milieuorganisaties als geroepen. Zij vragen transparantie van bedrijven, zodat ze weten in hoeverre bedrijven en sectoren het klimaat precies schaden (of redden). Milieudefensie riep 29 grote concerns op om snel inzicht te geven in hun CO2-voetafdruk en klimaatstrategie. Doen ze dat niet, dan dreigt Milieudefensie met een rechtszaak.

Bij olieconcern Shell dwong Milieudefensie al met succes transparantie af bij de rechter, die oordeelde dat Shell meer moet doen voor het klimaat. Bedrijven die slecht scoren in hun Europese klimaatrapportage riskeren ook klachten van milieuorganisaties. Een deel van het bedrijfsleven, in de chemie of industrie, zal daarom niet zorgeloos alle CO2-cijfers op tafel leggen.

De gegevens die grote bedrijven in Europa moeten gaan inleveren hebben veel weg van de cijfers die Shell heeft blootgegeven in de rechtszaak van Milieudefensie. Gemeld moet worden hoe het beleid zich verhoudt tot de 1,5 graden-doelstelling van ‘Parijs’. En ook wat de klimaatimpact is in de hele keten, dus het broeikasgas dat zowel toeleveranciers als klanten veroorzaken.

Lees ook:
Bedrijven lanceren hun eigen klimaatdoelen. Een handige pr-strategie of is het menens?

Het bedrijfsleven greep de klimaattop in Glasgow eind vorig jaar aan om eigen klimaatdoelen te lanceren.

Milieudefensie dreigt met juridische stappen als 29 vervuilende bedrijven niet met CO2-plan komen

Milieudefensie roept 29 grote bedrijven als FrieslandCampina, ABN AMRO, KLM en Tata Steel op om binnen drie maanden een plan maken waarmee ze hun CO2-uitstoot verminderen en het klimaatprobleem aanpakken. De organisatie sluit juridische stappen niet uit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden