Update

Europarlement wil in 5 jaar totaalverbod op glyfosaat, CDA'ers willen onderzoek

Beeld TR Beeld

Een meerderheid in het Europees Parlement wil dat de onkruidverdelger RoundUp, met de werkzame stof glyfosaat, binnen vijf jaar wordt uitgebannen uit de landbouw. Particulier gebruik, buiten de landbouw, zou al in december van dit jaar moeten worden verboden. Maar zo ver is het nog niet, de lidstaten hebben het laatste woord.

De Europarlementariërs steunen (355 voor, 204 tegen) een bezwaar van Bas Eickhout (GroenLinks) tegen het plan van de Europese Commissie om de markttoelating van de onkruidverdelger met tien jaar uit te breiden. Morgen komen de lidstaten bijeen om over dit voornemen te spreken. Dat debat is door de stemming in het parlement ingewikkelder geworden, hoewel de uitslag slechts als een advies kan worden opgevat.

Nederland heeft zich al uitgesproken voor verlenging van de licentie van glyfosaat, ondanks een studie van de Wereldgezondheidsorganisatie, waarin de stof als vermoedelijk kankerverwekkend bij de mens wordt aangemerkt.

Onevenredig

CDA-Europarlementariër en boerin Annie Schreijer-Pierik onthield zich bij de stemming in Luxemburg. Ze vond een totaal verbod onevenredig. Ze vindt dat de wetenschappelijke feiten over de schadelijkheid van glyfosaat niet sluitend zijn. Glyfosaat is vooralsnog onmisbaar voor grote delen van de Europese land- en tuinbouw, aldus Schreijer.

Maar binnen haar eigen partij begint het inmiddels toch wat te rommelen, want een groep van 34 CDA-leden, deels aangesloten bij het CDA Duurzaamheidsberaad, willen op het partijcongres van 4 november een discussie over glyfosaat. Ze hebben een resolutie voorbereid waarin, gezien de maatschappelijke onrust over glyfosaat, wordt gepleit voor een grondig onderzoek naar de effecten en wenselijkheid van het middel.

De CDA’ers stellen vast dat het middel effectief is en een lage giftigheid heeft, maar dat er tegelijk verdenkingen zijn dat glyfosaat kanker veroorzaakt. In de tekst van de resolutie staat dat de consument vraagt ‘om een omslag naar duurzaamheid nodig is, waarbij gezondheid voor mens en dier en handhaving van ecosystemen voorop staan’. De leden willen dat Nederland in Europees verband gaat ijveren voor nader onderzoek.

Meest gebruikt

Glyfosaat is het meest gebruikte bestrijdingsmiddel op dit moment. Een recente studie onder leiding van Wageningse wetenschappers blijkt dat in bijna de helft van het totaal areaal Europese landbouwgronden glyfosaat en Ampa - een afbraakproduct van glyfosaat - wordt aangetroffen. Een internationale groep van wetenschappers nam 300 bodemmonsters op landbouwgronden in 10 Europese landen.

"Als glyfosaat wordt toegepast in gebieden met sterke winderosie, kunnen ook mensen er direct aan worden blootgesteld. Omdat de stof zich hecht aan zeer kleine deeltjes, kan die gemakkelijk door mensen en dieren worden ingeademd", aldus Violette Geissen, één van de auteurs van de studie.

Volgens Geissen moet de EU snel normen opstellen voor glyfosaat en Ampa in de bodem. "Er zijn behoorlijke potentieel negatieve effecten op de bodem-biodiversiteit, het waterleven en de mens na blootstelling aan deze stoffen. Zeker gezien de grote mate waarin wij resten van glyfosaat in bodems overal in Europa hebben aangetroffen, is het niet verstandig de toelating van glyfosaat te verlengen."

'Onbegrijpelijk'

Europarlementariër Eickhout vindt het onbegrijpelijk dat Nederland wil instemmen met verlenging van de toelating. “Glyfosaat doodt zo'n beetje iedere plant en insect waarmee het in aanraking komt. We hebben net de alarmerende berichten over de afname van insecten in Europa gehoord. Vervolgens is de wetenschap in discussie over de vraag of dit middel kankerverwekkend is. Er zijn duurzame alternatieven en dus zie ik geen enkele reden om risico's te nemen door dit middel voor langere tijd toe te laten.”

Enkele landen, waaronder Frankrijk, Italië en Oostenrijk, zijn tegen verlenging van de registratie van glyfosaat. Het is onzeker of er morgen een meerderheid zal zijn voor de verlenging van de registratie. Meer dan een miljoen Europeanen steunden een burgerinitiatief waarin wordt opgeroepen tot een totaal verbod op glyfosaat.

Het Europees Parlement vindt wel dat er middelen vrijgemaakt moeten worden om boeren te helpen bij de overgang naar duurzamere landbouwmethodes. Eickhout: "Veel boeren willen wel, maar kunnen niet anders. Steun in de overgang naar glyfosaatvrije landbouw is dan ook gerechtvaardigd.” De agrarische sector en de producent van RoundUp, Monsanto, zeggen dat de onkruidverdelger onmisbaar is in de landbouw. 

Lees ook:
Het uur U voor glyfosaat
- 'Insecten zijn aan het verdwijnen'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden