Europa worstelt met verbod op bijengif

Beeld ap

Imkers en agrariërs kijken vandaag met spanning naar Brussel. Daar beslissen de EU-lidstaten of er een verbod komt op het gebruik van drie insecticiden. Deze middelen zouden bijdragen aan de zorgwekkende sterfte van bijen.

De Europese Commissie stelt voor om enkele zogenoemde neonicotinoïden voor in ieder geval twee jaar te verbieden. Het gaat om de stoffen imidacloprid, thiamethoxam en clothianidin. De uitkomst van het EU-beraad is ongewis. Een eerdere stemming, vorige maand, leverde vanwege te veel onthoudingen een patstelling op: er was geen meerderheid vóór, maar ook geen meerderheid tegen een verbod.

Het lijkt erop dat Bulgarije, dat zich in eerste instantie onthield van stemming, het verbod op het gebruik van bijengif zal steunen. Maar Engeland neigt inmiddels naar 'nee'. En Duitsland zou een beslissing over het gebruik van bijengif verder willen uitstellen. Europa is hopeloos verdeeld.

Nederland schaarde zich vorige keer achter een verbod en zal dat vandaag weer doen, zegt staatssecretaris Sharon Dijksma van economische zaken. "Ik maak mij grote zorgen over de bijensterfte."

Mochten de lidstaten vandaag opnieuw niet tot overeenstemming komen, dan kan de Europese Commissie zelfstandig besluiten deze soorten bijengif te verbieden. De verwachting is dat dit zal gebeuren.

Dijksma heeft de afgelopen maanden steeds benadrukt dat een eventueel verbod in Europa moet worden geregeld. Maar, zegt de staatssecretaris: "Als dat niet gebeurt, neem ik mijn eigen verantwoordelijkheid." Dijksma zinspeelt in dat geval op een nationaal moratorium op het gebruik van deze insecticiden. De Tweede Kamer heeft onlangs een motie aangenomen die het kabinet hiertoe dwingt. "En die staat in mijn geheugen gegrift", aldus de staatssecretaris.

Jaarlijks overlijdt tussen de 20 en 25 procent van de bijen. Uit diverse wetenschappelijke rapporten blijkt dat bepaalde neonicotinoïden hier mede schuldig aan zijn. In de land- en tuinbouw worden deze middelen veelvuldig gebruikt, met name bij de teelt van maïs, koolzaad en zonnebloemen. Een recent onderzoek van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) toont andermaal aan dat deze met neonicotinoïden behandelde gewassen 'een verhoogd risico' vormen voor bijen.

Grote producenten van het omstreden landbouwgif, zoals het Duitse Bayer en het Zwitserse Syngenta, bestrijden dat hun middelen debet zijn aan de omvangrijke bijensterfte. Zij proberen de lidstaten met hun machtige lobby tot het laatste moment te beïnvloeden.

Bij een Nederlands debat over bijensterfte, vorige week, wees onderzoeker Jeroen van der Sluijs van de Universiteit Utrecht erop dat overmatig gebruik van neonicotinoïden meer schadelijke gevolgen heeft, zoals vervuiling van het oppervlaktewater. "De normen worden al acht jaar overschreden", zei hij, "zonder dat de overheid handhaaft." Volgens Van der Sluijs moet het gebruik van deze pesticiden met zeker 90 procent omlaag.

Enkele Nederlandse tuincentra hebben de afgelopen dagen besloten dat ze bestrijdingsmiddelen die neonicotinoïden bevatten, uit het assortiment halen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden