Europa verbiedt 'bijengif'

Beeld TR Beeld

Het gebruik van bestrijdingsmiddelen die schadelijk zijn voor bijen wordt in de Europese Unie verboden. 

Vanaf dit najaar mogen boeren drie zogeheten neonicotinoïden niet meer op het open veld gebruiken. Daarover zijn de 28 EU-lidstaten het vandaag in Brussel eens geworden.

Het verbod geldt voor de veelgebruikte middelen clothianidin, imidacloprid en thiamethoxam. Die zijn bedoeld om ongedierte in gewassen te bestrijden, maar ze bevatten een zenuwgif dat óók insecten treft die niet schadelijk zijn voor de gewassen. Honingbijen, hommels en wilde bijen, die van groot belang zijn bij de bevruchting van bloeiende planten, gaan dood door neonicotinoïden. Om die reden waren de bestrijdingsmiddelen sinds 2013 al voorlopig verboden.

Milieuorganisaties juichen het nieuwe totaalverbod toe. Zij wijzen er wel op dat het gebruik van neonicotinoïden in kassen toegestaan blijft. Volgens de Europese Commissie vormen de middelen daar geen gevaar voor de bij, maar de milieuorganisaties vinden dat juist in de gecontroleerde omgeving van een kas geen middelen nodig zijn die het milieu schaden.

'Geen goed besluit'

In Nederland worden de bestrijdingsmiddelen, met merknamen als Admire en Actara, gebruikt bij de teelt van zo’n twintig verschillende gewassen, waaronder andijvie, boerenkool en suikerbieten. Boerenbelangenorganisatie LTO Nederland is ongelukkig met het verbod op de bestrijdingsmiddelen. Volgens LTO hebben Nederlandse boeren geen alternatieven voor de neonicotinoïden. Dat landbouwminister Schouten namens Nederland toch heeft ingestemd met het verbod noemt LTO in een verklaring ‘geen goed besluit’.

De tekst gaat verder onder de afbeelding

In sommige steden, zoals hier in Brussel, werd gedemonstreerd tegen het gebruik van neonicotinoïden. Beeld Photo News

Ook Nefyto, de brancheorganisatie van de fabrikanten van bestrijdingsmiddelen, hekelt het Europese verbod. Volgens Nefyto is het besluit 'onbegrijpelijk'. Het besluit zou zijn gebaseerd op een ondeugdelijke analyse van de risico’s voor de bijen, en het levert boeren en telers financiële schade op.

In gesprek

Minister Schouten liet weten dat zij het wetenschappelijk advies volgt van de Europese voedselwaakhond Efsa. Die stelt dat de risico’s van neonicotinoïden voor bijen 'onaanvaardbaar' zijn en dat de middelen een gevaar vormen voor de biodiversiteit. Schouten is zich bewust van de mogelijke impact van het verbod voor agrarische ondernemers, zei ze. De minister kondigde aan dat ze in gesprek zal gaan met de sector om alternatieven te bespreken. Maar in antwoord op Kamervragen stelde Schouten ook: “Uitgangspunt van mijn beleid is dat wordt gewerkt aan het terugbrengen van de milieubelasting van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in alle Nederlandse teelten.”

De afgelopen maanden tekenden vijf miljoen burgers uit de EU een petitie die opriep om bijengif te verbieden. In Nederland nam de bijenstichting het initiatief voor zo’n petitie. Van de 358 Nederlandse soorten bijen worden 188 bedreigd in hun voortbestaan, mede als gevolg van het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Een totaalverbod op neonicotinoïden betekent 'een gigantische stap naar een gezonde, schone landbouw en een vitale natuur', volgens de bijenstichting. 'En dát is wat we allemaal - mensen en dieren - nodig hebben, gezond voedsel en een gezonde leefomgeving.'

Lees ook: Insecten verdwijnen, wat nu? Drie vragen en antwoorden

Onderzoekers uit Nederland en Duitsland komen in een wetenschappelijk artikel tot de slotsom dat in de voorbije 27 jaar driekwart van de insecten in 63 Duitse natuurgebieden is verdwenen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden