'EU standpunt genetisch gemodificeerd gewas achterhaald'

Een wetenschapper onderzoekt een genetisch gemodicifeerd graanmonster.Beeld reuters

De landen van de Europese Unie verliezen terrein in de race om meer voedsel te verbouwen op de steeds schaarser wordende landbouwgrond. Dit heeft ernstige gevolgen voor de voedselwetenschap, het milieu, voedselveiligheid, werkgelegenheid en de economische groei van de binnenlandse voedselproductie.

Dat zegt Professor Brian Heap, voorzitter van de Europese Academies Science Advisory Council (EASAC) in Duitsland op Nature.com.
Europa heeft een conservatieve houding ten opzichte van het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's), die binnen de Europese Unie slechts zeer beperkt zijn toegestaan. Heap roept op om eerdere beloftes na te komen en de regelgeving voortaan te baseren op correcte wetenschap. Te beginnen met de tweede generatie technologieën voor het genetisch verbeteren van gewassen. Met deze technieken kunnen wetenschappers nog nauwkeuriger, sneller en efficiënter de eigenschappen van plantenrassen manipuleren.

De nieuwe technieken veroorzaken geen veranderingen aan de DNA-structuur en dus bevatten de gewassen geen vreemde genen. De planten kunnen vaak niet eens worden onderscheiden van gewassen die zijn ontstaan door conventionele veredeling of natuurlijke genetische variatie. De vraag is dus of deze planten nog wel onder de groep 'genetische gemodificeerde gewassen' vallen.

Dure regelgeving
Een GGO-kwalificatie brengt regelgeving en kosten met zich mee en heeft gevolgen voor de commerciële exploitatie van die gewassen. Daarmee blijven de technieken buiten het bereik van kleinere bedrijven en onderzoeken. De technieken hebben de potentie om gewassen resistent te maken tegen ziektes, en voedingswaarde en opbrengsten te verhogen. Maar als de gewassen worden ingedeeld als GGO zou de toepassing ervan beperkt worden tot hoogwaardige gewassen, zoals ook bij de eerste generatie GGO's. Volgens Heap zou het verkeerd zijn als door de hoge kosten van regulering de agrarische innovatie weer beperkt wordt tot een paar grote bedrijven.

"Het doel moet zijn om het product te regelen en niet de technologie die het produceert" aldus Heap. Uit onderzoek van de EASAC blijkt dat veel nieuwe technieken niet passen binnen de huidige definitie van 'genetisch gemodificeerd'. De planten die eruit voortkomen zouden dus ook niet moeten worden geclassificeerd als GGO. De ontwikkelingen van de nieuwe technieken zijn ver gevorderd, zeker binnen de Verenigde Staten en Europa, maar de EU heeft nog niet besloten of de gewassen die ermee worden geproduceerd onder de regels voor GGO's vallen. Hierdoor stagneert de ontwikkeling binnen Europa.

Duurzame intensivering door biowetenschap
De wereld heeft grote problemen op het gebied van voedselveiligheid, de druk op de voedselvoorraden door de groei van de wereldpopulatie, klimaatverandering, economische- en sociale stabiliteit. Bio-wetenschap zou een grote rol kunnen spelen bij de oplossing door duurzame intensivering van landbouw, het verbeteren van de efficiëntie van de productie en het voorkomen van het verlies van biodiversiteit.

Als de EU besluit dat technieken, die geen vreemde DNA achterlaten, niet vallen onder de GGO regelgeving zou dat een flinke steun zijn voor agrarische innovatie in Europa. Zonder deze steun bestaat het risico dat wetenschappers en bedrijven hun heil elders zullen zoeken, wat een negatief effect heeft op de concurrentiepositie van Europa. Bovendien is er het gevaar voor een domino-effect bij ontwikkelingslanden die afhankelijk zijn va de EU als exportmarkt.

Er is behoefte aan wereldwijde coherente regelgeving op basis van wetenschappelijke bewijzen om technologische ontwikkeling en handel mogelijk te maken. Heap zegt dat "de EU moet haar regelgeving moet herijken. Het moet transparanter, voorspelbaarder en op basis van wetenschappelijk bewijs. Evenals bij andere sectoren, moet ook bij agrarische innovatie het doel zijn om het product te reguleren, en niet de techniek die het produceert. Door beter gebruik te maken van technieken voor gewas-verbetering en de afhankelijkheid van voedsel- en dierenvoedingsindustrie te verminderen, kan de EU helpen landgebruik elders te verbeteren en kan meer van de landbouw in ontwikkelingslanden worden gebruikt voor de lokale voedselbehoefte."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden