Green taxonomy

EU schuift beslissing over groen label voor zich uit: is gas een transitie- of fossiele brandstof?

Vicevoorzitter van de Europese Commissie Valdis Dombrovskis en Eurocommissaris voor Financiële Diensten Mairead McGuinness geven een persconferentie over het nieuwe etiket voor groene investeringen. Beeld Reuters
Vicevoorzitter van de Europese Commissie Valdis Dombrovskis en Eurocommissaris voor Financiële Diensten Mairead McGuinness geven een persconferentie over het nieuwe etiket voor groene investeringen.Beeld Reuters

Een betrouwbaar etiket voor groene investeringen. Dat is de bedoeling van de ‘green taxonomy’ die de EU woensdag vaststelde. Maar gas en kernenergie dreigen het groene gehalte te vergrijzen. Een besluit daarover is nu opgeschort tot later.

Een middel tegen groenwassen

De ‘green taxonomy’ is de benaming voor een behoorlijk taai en slepend maar wel belangrijk dossier. De EU wil een heldere indeling maken voor investeringen in duurzaamheid. Beleggingen die voldoen aan bepaalde regels krijgen een groen stempel. Handig voor financiële instellingen. Die doen doorgaans in meer of mindere mate aan groen beleggen, maar er bestaan veel verschillende groene claims. Die wildgroei is lastig en groenwassen ligt dus op de loer. Vanaf 1 januari volgend jaar moeten financiële instellingen verplicht rapporteren welk deel van hun vermogen de groene toets kan doorstaan. Zo wordt transparant en controleerbaar waar duurzaam geld van pensioenfondsen, verzekeraars en andere beleggers naartoe gaat.

Grijs dreigt binnen te dringen

Aanvankelijk kon het idee voor zo’n groen label op enthousiasme rekenen. Dat veranderde toen eind 2019 bleek dat producenten van fossiele bedrijven zich ertegenaan bemoeiden. Gas is een stuk duurzamer dan kolen, er komt half zoveel uitstoot bij vrij, stelden ze aan de lobbytafels. Investeringen in de gassector zouden dus ook tot de groene topklasse moeten kunnen doordringen. De toverwoorden ‘gas als transitiebrandstof’ vielen. Maar zo vertroebelt het groene gehalte, zeggen tegenstanders. Gas blijft een fossiele brandstof, waar Europa de komende decennia juist vanaf moet om de klimaatdoelen te halen, het ene land wat sneller dan het andere. Het groene etiket dreigt met gas erin juist groenwassen te bevorderen. Ook over kernenergie komt er nog zo’n discussie aan, in dit geval over afval en veiligheid.

Alarm van banken en milieuorganisaties

Vorige maand lekte uit dat de gaslobby inderdaad poot aan de grond had gekregen. Sommige landen, zoals Polen en Duitsland, zijn nog afhankelijk van kolen. Een kolencentrale vervangen door een gascentrale is een soort ‘vergroening’. Investeringen in die gascentrales zouden dus als duurzaam kunnen doorgaan, bleek uit de gelekte versie van de taxonomie. Het Nederlandse aardgas is nog niet genoemd als uitzondering. Direct kwamen ruim tweehonderd milieuorganisaties, banken en wetenschappers in actie. Onder meer Triodos Bank, ASN Bank, het Wereldnatuurfonds en Greenpeace tekenden protest aan bij de Europese Commissie. Het gevolg van het ‘groene aardgas’ kan namelijk zijn dat investeringen in nieuwe aardgascentrales alsnog aantrekkelijk worden. Dat kan nooit de bedoeling zijn als de EU in 2050 klimaatneutraal wil zijn, betoogden zij.

Het geld moet juist groener gaan stromen

Bedoeling van de ‘green taxonomy’ is niet alleen ‘greenwashing’ tegengaan, maar ook het geld in de gewenste groene richting laten vloeien. Zo’n erkend en uniform etiket kan het makkelijker maken investeerders te vinden voor duurzame projecten en kan het aantrekken van geld goedkoper maken. Een bank die een groene lening uitschrijft, kan dat immers op het groene conto schrijven en zo aantonen dat ook die instelling op weg is klimaatdoelen te halen. Als ook de Europese Centrale Bank de groene taxonomie erkent en gaat gebruiken, kunnen grote stromen geld in beweging komen. Nu koopt de ECB onder meer bedrijfsobligaties op zonder zich om groen of grijs te bekommeren, omdat het hecht aan ‘neutraliteit’. Dat leidt er in de praktijk toe – zo hebben economen onderzocht – dat de balans van de ECB relatief fossiel is. Zo houdt de ECB ongemerkt de grijze economie in stand, terwijl ook de centrale bankier zich heeft gebonden aan de klimaatdoelen van de EU. Een onomstreden groen etiket maakt het voor de ECB makkelijker een deel van de balans te vergroenen. De bank hoeft dan niet zelf te bepalen wat groen is, en komt zo niet in politiek vaarwater.

Lees ook:

De EU beitelt twee belangrijke klimaatambities in marmer

Woensdagochtend vroeg bereikten de EU-lidstaten en het Europees Parlement een akkoord over klimaatambities. In 2030 moet de CO2-reductie 55 procent bedragen, in 2050 moet de hele Unie klimaatneutraal zijn.

Nederland moet klimaatbeleid flink opschroeven

Europa verhoogt het klimaatdoel naar 55 procent CO2-daling in 2030. Om daarbij aan te haken moet een nieuw kabinet met ferm milieubeleid komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden