Klimaatverandering

Er zijn steeds meer hevige bosbranden en ze duren almaar langer

Een brandweerman probeert een bosbrand in bedwang te houden in het Australische Hilville, een paar honderd kilometer ten noorden van Sydney, in november 2019. Beeld AFP
Een brandweerman probeert een bosbrand in bedwang te houden in het Australische Hilville, een paar honderd kilometer ten noorden van Sydney, in november 2019.Beeld AFP

De aandacht voor bosbranden is iets minder geworden sinds de Covid-19-uitbraak, maar de vuren nemen toe en worden heviger, meldt het Wereld Natuur Fonds.

Bosbranden breken record na record. In april dit jaar waren er 13 procent meer meldingen van vuren dan in dezelfde periode in 2019. En vorig jaar was al een recordjaar, met de omvangrijke branden in Australië, de vluchtende en verkoolde kangoeroes en koala’s, nog op het netvlies.

Dit jaar trekken de hevige branden minder aandacht dan vorig jaar, constateert het Wereld Natuur Fonds (WWF), dat donderdag een rapport naar buiten brengt. De coronapandemie houdt logischerwijze de wereld bezig, maar de vuren zijn er niet minder om. Met ongekende hevigheid grijpen ze om zich heen, blijkt uit een inventarisatie over langere termijn van de Boston Consulting Group voor het WWF. Bovendien branden ze langer.

Een duidelijke toename

Zo woeden in de regio Tsjernobyl, in Oekraïne, sinds april de ergste natuurbranden in de recente geschiedenis. In het hele land nam het aantal branden met 30 procent toe afgemeten aan een jaar eerder. In de Amazone steeg het aantal branden deze zomer met 28 procent vergeleken met vorig jaar. In Australië is het afgelopen jaar een vijfde van alle bomen verbrand, drie miljard dieren werden getroffen door het vuur. Ook het normaal koude Siberië kende veel bosbranden afgelopen periode en beleefde de warmste april ooit. Thailand en Bolivia konden ook records noteren.

Momenteel zijn het de hevige branden in Californië, waardoor al duizenden mensen moesten evacueren, die de aandacht trekken. Nog niet de ergste die de Amerikaanse staat heeft meegemaakt maar in de honderd jaar dat de vuren daar bijgehouden worden is wel een duidelijke toename te zien. Vijftien van de twintig heftigste branden vonden plaats na 2001.

Menselijke nalatigheid

Klimaatverandering is een belangrijke oorzaak. Droger en heter weer maakt de kans op fik groter, constateert het WWF. De branden jagen op hun beurt weer klimaatverandering aan, tonnen CO2 belanden in de atmosfeer door het brandende hout. De afgelopen 35 jaar duurt het bosbrandenseizoen gemiddeld 19 procent langer dan daarvoor, aldus het rapport. Menselijk ingrijpen speelt bij driekwart van de branden een rol. Zo ontstaan in (sub)tropische gebieden branden vooral door het zogeheten ‘hakken en branden’, het ontginnen van bos voor landbouw en veeteelt. In Europa en de VS is meestal menselijke nalatigheid de oorzaak.

De gevolgen voor mens en natuur zijn immens, stelt WWF vast. In 2017 moesten wereldwijd 550.000 mensen geëvacueerd worden vanwege branden. Inheemse bevolking is vaak het slachtoffer. Alleen al in de Braziliaanse Amazone zijn dit jaar 128 inheemse leefgebieden getroffen door bosbranden die voedsel en waterreserves bedreigen. Luchtvervuiling is een ander gevolg. In Indonesië hadden in 2019 een miljoen mensen ademhalingsproblemen door rook. Wereldwijd sterven naar schatting 340.000 mensen vroegtijdig als gevolg van bosbrandrook. Door de sneller opvolgende branden krijgen natuur en dieren weinig kans op herstel. Bescherming en herstel van bossen door een wereldwijde aanpak is noodzakelijk, stelt WWF, wil er niet jaar op jaar sprake zijn van records.

Lees ook:

Miljarden dieren dood of gevlucht door Australische bosbranden

Het Wereld Natuur Fonds (WNF) schat, op basis van wetenschappelijk onderzoek, dat bij de enorme bosbranden in Australië eind vorig en begin dit jaar zo’n 3 miljard zoogdieren, vogels, reptielen en kikkers zijn omgekomen of gevlucht. Dit aantal zou nog veel hoger liggen als vissen, schildpadden en vleermuizen in de telling waren meegenomen. Om over insecten maar te zwijgen.

IJzig Siberië smelt door snelle klimaatverandering

Het is heet in Siberië. Zo heet dat de permafrost, de eeuwig bevroren ondergrond in het gebied, sneller en dieper smelt dan ooit tevoren. En dat heeft desastreuze gevolgen. “Dit probleem kan niet regionaal of lokaal worden opgelost. Dit vraagt om een wereldwijde aanpak.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden