Nieuws Milieu

Er ligt een politiek Klimaatakkoord

Beeld Studio Vonq

Het ei is gelegd: het kabinet heeft zijn langverwachte Klimaatakkoord gepresenteerd. Het succes ervan hangt nu af van steun in het land.

Het maatregelenpakket dat minister Eric Wiebes (Economische Zaken, VVD) deze vrijdagmiddag om drie uur bekendmaakte, leunt op de honderden voorstellen die kwamen van de onderhandelende ‘klimaattafels’. Die leverden afgelopen december het voorwerk, waaruit het kabinet nu een akkoord heeft gedestilleerd. Maar het succes hangt vooral af van de steun die burgers en bedrijven eraan willen geven.

“Het is gelukt”, zei Wiebes. “We nemen hier een voortrekkersrol in de transitie. We gaan mensen verleiden om mee te doen.” Het is niet de bedoeling om mensen af te schrikken of te dwingen tot directe aanpassingen, zei hij. We hebben de tijd, is de boodschap die het kabinet wil uitdragen, om draagvlak te krijgen. Het Klimaatakkoord moet uitmonden in 49 procent lagere CO2-uitstoot in 2030. Om aan het Parijs-akkoord te voldoen moet Nederland in 2050 vrijwel CO2-vrij worden. 

Het maatregelenpakket bevat een waslijst aan afspraken. Zo komt er een warmtefonds voor woningen. Daaruit kunnen bewoners geld lenen om te isoleren en gasvrij te worden. Minister Carola Schouten (ChristenUnie, landbouw) verklaarde dat er ook steun komt voor boeren om duurzamer te gaan werken. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66, milieu) zette plannen uiteen om elektrisch auto te stimuleren, zodanig dat mensen niet uit de fossiele auto worden gejaagd. In de industrie komt een CO2-heffing, bevestigde Wiebes. 

De milieubewegingen ontbreken

Al vóór de presentatie, vanmorgen om negen uur ‘s ochtends bleek al dat steun van de milieubewegingen ontbreekt. Greenpeace en Milieudefensie gaven samen een persconferentie, om te melden dat ze het Klimaatakkoord niet steunen. Er staan veel goede maatregelen in, benadrukten ze. Maar op punten noemden ze de voorziene afspraken bij voorbaat onacceptabel. De vuile industrie krijgt te veel subsidie om te verduurzamen aldus de milieuorganisaties.

“Dit is niet het historische Klimaatakkoord dat Nederland nodig heeft”, zei Greenpeace-directeur Joris Thijssen. FNV liet zich vrijdagmorgen ook kritisch uit over de afspraken. De vakbond zal het maatregelenpakket op 16 september met een negatief advies voorleggen aan de achterban, zei FNV-voorzitter Kitty de Jong. Volgens haar staan er veel goede afspraken in het pakket, zoals een kolenfonds voor werknemers die hun baan bij kolencentrales verliezen. De middeninkomens worden bij de milieumaatregelen voldoende gespaard, zei De Jong, maar kwetsbare huishoudens niet. “Als je geen geld hebt om te isoleren is de verhoging van de gasprijs een probleem.” De vakbond roept de Tweede en Eerste Kamer op om het klimaatakkoord van Wiebes daarop aan te passen.

“Een noodkreet”, noemde Greenpeace-directeur Thijssen zijn kritiek op de lastenverdeling tussen bedrijven en burgers. De milieuclubs kunnen geen harde eisen stellen aan het Klimaatakkoord, erkende hij, omdat ze in december hun steun al introkken. Dat het kabinet kiest voor een CO2-belasting voor de vervuilende bedrijven vindt hij goed. Volgens Milieudefensie-directeur Donald Pols mist daarbij wel de ‘platte prikkel’, die garandeert dat de industrie snel en effectief genoeg gaat verduurzamen. Pols: “We staan op de rand van een doorbraak, maar dit akkoord steunen we niet.”

Steun is er ook 

Directe steun voor het akkoord is er ook. De afspraken zijn voldoende om de CO2-doelen te kunnen gaan halen, aldus de Vereniging voor Duurzame Energie (NVDE). “Het is belangrijk om nu verder aan de slag te gaan, en de afspraken verder te verbeteren.” Ook de installatiesector is positief over de afspraken om Nederland aardgasvrij en duurzaam te maken. “Er ligt nu een stevig fundament voor het behalen van 49% CO2 -reductie in 2030", aldus Doekle Terpstra van Techniek Nederland. “En in 2050 kunnen we een gebouwde omgeving hebben die volledig CO2-neutraal is.”

Het kabinet hamert er ook op dat de klimaatdoelen zich richten op de langere termijn. De coalitie wil het beeld bestrijden dat iedereen morgen een elektrische auto moet halen en de cv-ketel van de muur moet trekken. Die investeringen moeten mensen zoveel mogelijk doen op het moment dat ze toch al een grote uitgave hadden willen doen. 

Die boodschap is bedoeld om draagvlak voor het Klimaatakkoord te behouden en verduurzamen. Uit een analyse van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) bleek deze vrijdag dat de maatschappelijke steun voor klimaatbeleid de laatste maanden afneemt. De steun voor uitgaven aan klimaat daalde de afgelopen maanden van 46 naar 38 procent, aldus het SCP. Nu de klimaatplannen concreet worden, vrezen meer mensen hoge kosten op korte termijn, Paul Dekker van het SCP.

Lees ook:

Steun voor klimaatbeleid brokkelt snel af

Steeds meer Nederlanders vinden klimaat een belangrijk thema. Maar vooral omdat ze vrezen dat het hen te veel geld kost.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden