Droogte

Er komt regen, maar de droogte blijft: wat betekent dat voor onze watervoorraad?

Een zwembad in de tuin, het is dé hit van dit moment. Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

Niet eerder was het in deze tijd van het jaar zó droog. Wat betekent dat voor ons? Vier vragen en antwoorden (spoiler: een drinkwatertekort dreigt niet).

Allereerst: hoe droog is het?

Hoewel er in februari veel neerslag viel, is het sinds maart al grotendeels droog. In combinatie met de droogte van de afgelopen twee zomers zorgt dat voor een neerslagtekort van zo’n 170 millimeter. Sinds het begin van de metingen was het neerslagtekort in deze tijd van het jaar nog nooit zo groot.

Hoe staat het met onze watervoorraad?

De droogte is het duidelijkst merkbaar op de hoge zandgronden in Oost- en Zuid-Nederland, vooral in de landbouw en de natuur. De grondwaterstanden zijn daar zeer laag voor de tijd van het jaar. Sloten en beken vallen droog. In lager gelegen delen van Nederland is de waterstand minder laag, onder meer doordat er rivierwater naartoe stroomt.

Vooralsnog geeft de droogte geen problemen voor de drinkwatervoorziening, stelt Vewin, de vereniging van waterbedrijven in Nederland. De Rijn en de Maas voeren weliswaar flink minder water aan dan normaal, maar de hoeveelheid is nog voldoende voor de vraag naar drinkwater. Ook in het IJsselmeer, het grootste zoetwaterreservoir van Nederland, is het waterpeil nog hoog genoeg.

De Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling, die bestaat uit vertegenwoordigers van het Rijk, de provincies en de waterschappen, spreekt van een “dreigend watertekort”. Dat is niet ongebruikelijk, maar wel opmerkelijk vroeg in het jaar. Het droogteniveau kan nog oplopen naar “feitelijke watertekorten”, of zelfs een “nationale crisis”, maar daarvan is nog lang geen sprake. 

Het zwembad, dé hit van dit moment

Grootverbruikers van water zijn de zwembaden die steeds meer Nederlanders in de tuin hebben. Nu we niet op vakantie kunnen, groeit de behoefte aan verkoeling in de eigen omgeving.

Bureau Motivaction deed onderzoek in opdracht van waterbedrijf Vitens, waaruit bleek dat een kwart van de Nederlanders nu al een opzetzwembad in de tuin heeft. Nog eens 20 procent overweegt er eentje aan te schaffen. Dit zijn zwembaden met een ijzeren constructie aan de buitenzijde: groter dan het opblaasbad, maar je kan er geen baantjes in trekken.

Albert van Engelenhoven, eigenaar van zwembadgigant.nl, ziet dit jaar een flinke stijging in de verkoopcijfers. “Meestal is juni onze drukste periode, maar nu begon het in maart al.” Alleen al in de maand april hebben ze net zoveel verkocht als in een reguliere zomerperiode, zegt hij. “Het was helemaal topdrukte. Normaal zijn we gespecialiseerd in opzetzwembaden, maar op dit moment verkoopt alles wat water kan bevatten.” De zwembaden die bij Van Engelenhoven het best verkopen zijn de baden waar 6000 tot 8000 liter water in kan.

Uit het onderzoek blijkt dat in het gemiddelde zwembad 2400 liter water gaat, maar volgens Van Engelenhoven ligt het gemiddelde bij zijn bedrijf veel hoger: tussen de 4000 en 6000 liter. “De kleinste badjes die we verkopen bevatten ongeveer 1000 liter water, de grootste zitten tegen de 60.000 liter.” Het gemiddelde waterverbruik van een Nederlands gezin is ongeveer 110.000 liter per jaar. (Renée van Marrewijk) 

Welke maatregelen en adviezen zijn van kracht?

Waterbedrijf Vitens roept inwoners van Gelderland en Overijssel om zuinig aan te doen met drinkwater: zo kort mogelijk douchen, niet de tuin sproeien en geen zwembadjes en opzetbaden (waar soms duizenden liters water in gaan) vullen. In een aantal gemeenten in Oost-Nederland heeft Vitens de waterdruk verlaagd; hier komt tijdelijk iets minder water uit de kraan. Daarnaast hebben zes waterschappen in Oost- en Zuid-Nederland beregeningsverboden ingesteld voor de landbouw. Boeren mogen hier geen water uit beken en sloten over het land sproeien. Waterschap Vechtstromen in Twente verbiedt burgers en bedrijven bovendien om water uit stadsvijvers op te pompen om ermee te sproeien.

Wat is de verwachting?

Later deze week, van donderdag tot maandag, wordt regen verwacht, in Nederland en in het verdere stroomgebied van de Rijn en de Maas. De verwachte hoeveelheden liggen echter onder het langjarig gemiddelde en het neerslagtekort zal daarmee niet verdwijnen. Vanaf halverwege volgende week wordt het weer warmer en droger, en lijkt Nederland af te stevenen op een recorddroge zomer.

Lees ook:

‘Waterschappen laten de beken leeglopen, omdat ze bang zijn voor de boeren’

In Noord-Brabant begint de droogte nijpend te worden. De eerste verboden om water uit beken en sloten op het land te sproeien, zijn al van kracht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden