Er is genoeg aanbod van elektrische auto's, maar de particulier kan het nog niet betalen

Honda Urban EV Concept Beeld RV

In de autoshowroom staan in 2019 meer serieuze elektrische auto’s dan ooit. Maar de elektroauto blijft voorlopig niet voor iedereen weggelegd.

Nog vijf maanden is Dieter Zetsche bestuursvoorzitter van de ­oudste autofabriek ter wereld, Daimler-Benz. Dan stopt hij. Op de ­autobeurs van Parijs in september 2018 kon de topman met de opvallende sneeuwwitte kerstmansnor nog de Mercedes van de toekomst onthullen. Een Benz die niet meer op benzine rijdt, maar op elektriciteit. Zes jaar na de komst van Tesla komen de traditionele fabrikanten massaal met hun eigen elektrische auto’s op de markt. Auto’s als de Mercedes EQC.

Zetsche toonde in Parijs verkoopcijfers van auto’s met verbrandingsmotor, inclusief hybrides. “98,3 procent van de kopers in de Europese Unie koos in het tweede kwartaal van 2018 tégen de volledig elektrische auto”, schetste hij. “De beste manier om het aandeel elektrische auto’s te laten stijgen, is auto’s te maken die klanten het liefst hebben.” In 2019 en 2020 komt menig fabrikant met ‘serieuze’ elektroauto’s. Ze zijn beter betaalbaar, mooier, praktischer en hebben een groter rijbereik.

Is 2019 het jaar van de kanteling? Is nu het moment om over te stappen op de elektrische auto? Aan het modelaanbod ligt het niet meer. Tussen de 35.000 en 50.000 euro zijn genoeg modellen te koop waarmee je ruim 400 kilometer rijdt op één lading. Niet in een laboratorium, maar in de praktijk. De Hyundai Kona EV, Kia Niro EV en Opel Ampera-E kunnen het. Veel zakenrijders stappen in Nederland over op e-auto’s. De keuze is reuze, het fiscaal voordeel enorm.

Intussen raken de particuliere automobilisten vervreemd van elektrisch autorijden. Op straat wemelt het van de Tesla’s, Zoe’s en Leafs van gesubsidieerde zakenrijders. De particulier heeft het nakijken en koopt nog steeds benzineauto’s. Die hebben in Nederland een extra hoge aanschafprijs, maar kosten niettemin minder dan een elektroauto. Kleine nieuwe en gebruikte benzineauto’s zijn het populairst. Weinig particulieren besteden 25 mille of meer aan een auto.

Nederlanders vinden de elektrische auto domweg te duur en het rijbereik te klein, meldt de ANWB in de Elektrisch Rijden Monitor 2018. Een aanschafsubsidie van 6000 euro voor de particulieren wordt overwogen door de overheid, aldus de NOS in november. Het bericht leidde tot deining: geld voor rijke particulieren om een dure e-auto minder duur te maken. ANWB en andere organisaties lobbyen bij de overheid voor stimuleringsmaatregelen voor alle privérijders.

Beeld Trouw/Sander Soewargana

Groen?

Intussen bladdert het groene imago van de elektroauto af. Critici wijzen op de milieuonvriendelijke productie van autobatterijen, daarbij wijzend op rapporten van onder meer TNO. Sceptici noemen het tekort aan groene elektriciteit. Het beeld van gesubsidieerde elektroauto’s op kolenstroom is populair. Adepten van elektrische auto’s roemen juist de positieve invloed op het leefmilieu zonder ­directe uitstoot van vieze stoffen en zonder herrie. Bovendien: je kúnt groen opladen.

Dergelijke argumenten doen het goed op feestjes en partijtjes. ‘Milieuvriendelijkheid’ is volgens de ANWB-monitor voor 82 procent van de Nederlanders de belangrijkste reden om een elektroauto te kopen. Maar argumenten om nog niet over te stappen, zijn er te over. Het autorijden met de elektrische auto kost volgens de ANWB ook meer dan met een ­benzineauto. De zakenrijder merkt daarvan niets, de privérijder alles. Zo ontstaat tweedeling onder automobilisten.

De elektrische auto maakt een onstuitbare opmars door gerichte overheidssturing. De doorbraak van het elektrisch rijden begon in 2012. Toen kwamen auto’s als de Tesla S en Nissan Leaf op de markt. Ze werden met fiscale voordelen via leasemaatschappijen op de zakelijke markt gezet. Zo ontstond uit het niets een kunstmatig geschapen elektrische-automarkt. Een parallel universum waarmee jan modaal zich niet bezighoudt. Die kijkt in 2019 uit naar de nieuwste fossiele Golf of 208.

Beeld Trouw/Sander Soewargana

In de wereld van zakelijke rijders is de elektrische auto een geaccepteerd fenomeen in 2019. Tesla moet zelfs oppassen niet uit de markt geprijsd te worden. De nieuwe Model 3, bedoeld als Tesla voor jan modaal, verschijnt volgende maand in Nederland, duurder dan verwacht en zonder de grootste fiscale voordelen voor zakenrijders (zie afbeelding hieronder). In 2019 is de ‘Tesla Tax’ ingegaan om de steun aan exclusieve elektroauto’s boven de 50.000 euro te ­versoberen. Zoals de Tesla’s en Jaguars.

Eind 2018 stonden voor de Tesla Stores nog files koopjesjagers. Er werden maar liefst 8600 Tesla’s op kenteken gezet, opdat ze niet in 2019 onder de Tesla Tax zouden vallen. Een verkooprecord. Ook bij het doorgaans kalme Jaguar was het circus. De nieuwe elektrische i-Pace werd pal voor nieuwjaar nog 3495 keer ‘verkocht’. Vanaf 1 januari gelden nieuwe spelregels. Jaguar en Tesla krijgen het rustig en kooplustige zakenrijders bestormen nu dealers van Kia en Hyundai.

E-­occasion

Hoe anders is de particuliere markt. De meeste particulieren die in 2019 een praktische elektrische auto willen, zijn aangewezen op een beperkte markt voor verouderde e-­occasions als de Nissan Leaf en Renault Zoe. Wie kan een oude Tesla van 45.000 euro ­betalen? Particulieren blijven voorlopig nog doorwalmen in hun benzineauto’s in afwachting van overtuigende maatregelen en technieken om te ­kunnen overstappen naar net zo’n e-auto als de zakelijke automobilist.

In 2025 liggen de kaarten anders. Er kan dan een geloofwaardige occasionmarkt zijn ontstaan met de elektrische leaseauto’s die ­anno 2019 worden verkocht aan de leasemaatschappijen van de zakelijke rijders. In 2025 is de acceptatie van oplaadbare auto’s bovendien gegroeid doordat jongere generaties gewend zijn aan het opladen van apparatuur. De auto is ook zo’n elektrisch apparaat. 

In 2025 is ook de brandstofcelauto ten slotte opgerukt, een elektrisch autotype dat zelf z’n elektriciteit opwekt in een brandstofcel vanuit de reactie tussen waterstof en zuurstof. Schone waterdamp is de uitstoot. Toyota levert nu al voor 80.000 euro de Mirai FCEV. Bij Hyundai kost de nieuwe Nexo FCEV 70.000 euro. Mercedes-Benz en Honda verkopen hun brandstofcelauto’s nog niet in Nederland. De ‘Tesla Tax’ geldt niet voor deze auto’s.

Beeld Trouw/Sander Soewargana

Waterstoftankstations

Brandstofcelauto’s rijden circa 500 kilometer op een tank. Ze lijken voor een groot publiek meer toepassingsmogelijkheden te hebben. Ook het tanken voelt vertrouwd. Alleen is de vraag nog: waar? Nu is er nog een handvol waterstoftankstations in Nederland. Shell bouwt momenteel op vier plekken waterstoftankstations die begin 2020 opengaan. Sceptici zullen aanvoeren: is het groene of grijze waterstof? Maar de transitie is in gang gezet.

Zetsche betoogde in Parijs dat zijn traditionele Mercedes-klanten het verhaal van elektrisch rijden moeten kunnen behappen. Duitsers houden van traditie. Dus is de EQC speciaal ontworpen als de herkenbare klassieke Mercedes, toevallig zonder ‘benz’. Wat voor Zetsche’s klanten geldt, gaat ook op in Nederland. Inspelen op de taal van het publiek. In Nederland betekent dat: inspelen op onze traditionele zucht naar voordeeltjes. Het werkt bij zakelijke rijders. De particulier wacht anno 2019 niet langer op betere e-modellen, maar op onweerstaanbare subsidies.

Beeld Trouw/Sander Soewargana

Verder in de showrooM: EV-modellen tot 50.000 Euro

Citroën C-Zero 

Een elektroauto van de oude stempel. Komt niet ver. Ook te koop in Mitsubishi- en Peugeot-versie. Relatief goedkoop, want het zijn uitverkoopmodellen. 

BMW i3 

Sinds 2013 dé elektrische BMW. Veel gerecyclede materialen. Batterijcapaciteit is steeds groter geworden. De versie met extra brandstofhulpmotor is geschrapt.

Hyundai Ionic Electric 

Praktische familieauto die ook in hybride (zonder stekker) en plug-in-hybride-variant te koop is. Relatief goedkope EV door de beperkte batterijcapaciteit (28 kWh) en actieradius. 

Nissan Leaf 

Populaire EV-familieauto. Nieuwe styling en techniek. Rijbereik is nog niet Tesla-achtig. Maar Leaf-model met een groter rijbereik is op komst.

Opel Ampera-E 

Populaire familieauto die serieuze afstanden aflegt. 

Peugeot Partner Tepee Electric 

Praktische EV in de vorm van een bestelauto voor personenvervoer. Relatief duur gezien de beperkte actieradius. Ook in Citroën-versie. Handig voor hoteleigenaren. 

Renault Zoe

Gouwe ouwe in de EV-showroom. Leverbaar met steeds meer batterijcapaciteit en een groter rijbereik. De Zoe wordt inmiddels verkocht inclusief een batterij en zonder losse batterijhuur. Prijzen beginnen hierdoor boven de 30 mille.

Volkswagen e-Up 

Kleine elektrische stadsauto met het prijskaartje van een nieuwe benzine-Golf. Is een concurrent van Smart.

Volkswagen e-Golf 

De e-Golf gaat bijna met pensioen als in 2020 de I.D-modellen van Volkswagen in de showroom komen. Concurrent van de Nissan Leaf.

Lees ook:

Assen is blij: ze hebben procentueel de grootste groei in laadpaalgebruik

Assen kende vorig jaar de sterkste stijging van alle Nederlandse gemeenten als het gaat om elektrisch laden van auto’s. De openbare laadpalen zijn daar een goot succes. Dat blijkt uit onderzoek van NewMotion, aanbieder van laadpunten in Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden