Er gloort een groene toekomst voor energie uit ijzerpoeder

De elektrische gezinsauto ‘Stella’ van de TU Eindhoven. Beeld AFP Photo, World Solar Challenge 2017

Kan ijzerpoeder een groene, zelfs circulaire energiebron worden? De TU Eindhoven en bedrijven hopen het. 

De TU Eindhoven verraste al met ‘Stella’, een elektrische gezinsauto die tuft op zonnestroom van eigen dak. Maar een werkgroep van 23 TUe-studenten lanceerde woensdag een nóg wilder idee voor een duurzame toekomst. ‘Metal Power’ noemen ze het. Het plan is massaal ijzerkorrels verbranden (dat gaat als een tierelier) voor energieproductie. De klimaatwinst: ijzer stoot geen CO2 uit. De techniek is nog piepklein, maar grote bedrijven zien potentie.

De Bavaria-brouwerij in Lieshout gaat de techniek als eerste testen. Die bierfabriek gebruikt nog aardgas voor hoge druk (stoom) om pils te maken. Daar komt deze zomer, bij wijze van proef, CO2-vrije stoom voor in de plaats uit een ijzerpoeder-oven. Dat branden kost ook gas, maar volgens de TUe kan het in een dichte oven vrijwel zonder vlam. 

Het kan nóg mooier. De techniek kan ‘circulair’ worden, zegt Wies Ruyters (20) uit de werkgroep voor ijzerenergie. Na energieproductie met ijzerpoeder (piepkleine korrels vól energie) blijven in de oven doffe roestdeeltjes achter. “Daar kun je nieuw ijzerpoeder van maken”, weet Ruyters, door de roestdeeltjes te reactiveren, door toevoeging van nieuwe energie. Als dat gebeurt met energie uit windmolens of zonnepanelen, dan wordt die groene energie feitelijk opgeslagen in het ijzerpoeder. “Heel compact”, zegt Ruyters. Daarom, zegt zij, kan ijzer een alternatief worden voor energieopslag in gasbuffers of megabatterijen. 

Tata Steel in IJmuiden overweegt roestdeeltjes te gaan ‘opladen’ tot groen ijzerpoeder. Tot die tijd blijft circulaire ijzerenergie in Nederland een belofte. “IJzerpoeder heractiveren staat nog niet eens in de kinderschoenen”, erkent Ruyters. Maar het Zweedse bedrijf Hybrit bewijst dat het werkt. Het is in een nieuwe fabriek begonnen met het omtoveren van roest tot ijzer. Ruyters: “Het kan snel gaan met innovaties”.

Beeld Louman&Friso

Verduurzaming is moeilijk

Er gloort een mooie toekomst voor ijzerenergie, zeggen ook alle betrokken universitair docenten. Industrie, scheepvaart en andere energieslurpers zijn naarstig op zoek naar schone energiedragers, om fossiele brandstof af te zweren. Dat moeten ze, vanwege klimaatafspraken. Bovendien sluit de Groningse gaskraan.

Vooral voor chemie-, glas- en steenfabrieken is verduurzaming moeilijk. Ze kunnen niet zonder olie, gas en kolen voor genoeg hitte. Overstappen op groene stroom, van windmolens en zonnepanelen, levert mogelijk maar 200 graden op. De verbranding van ijzerpoeder levert met 600 graden wel genoeg voor de industrie, aldus Ruyters. 

Bedrijven kijken over hun schouder mee. Shell is projectpartner. Net als Uniper. Deze eigenaar van een grote kolencentrale op de Maasvlakte moet uiterlijk 2030 stoppen met steenkolen. Iets anders verbranden mag wel, zoals biomassa (houtsnippers). Het is de vraag of ijzerpoeder snel genoeg grootschalig toepasbaar is. De proef bij Bavaria is een begin, geholpen door 1 miljoen euro subsidie en 1,4 miljoen van bedrijven die erin geloven. 

Ruyters: “Ik ben een optimist. Een doorbraak volgt.” De beschikbaarheid van ijzerpoeder is geen punt. Wel zijn dure nieuwe ketels in fabrieken en schepen nodig, om het goedkope ijzerpoeder efficiënt te stoken. Ook moet ijzerwinning duurzaam en eerlijk verlopen. 

Lees ook:

Drie grote initiatieven voor waterstof zouden wel eens voor een doorbraak kunnen zorgen

Bedrijven in de industrie werken ook hard aan waterstof als een alternatief voor vuile energie. Ook voor die toekomstige oplossing zien experts kansen weggelegd. 

Hé, een windmolen kan ook gas maken!

Industrie moet stoppen met aardgas uit Groningen en switchen naar groene energie. Kan dat? Deels, zegt hoogleraar Richard van de Sanden van de TU Eindhoven. Met groene stroom, maar ook met nieuwe soorten gas.’ Groen gas, dat wel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden