Biomassa

Energiebedrijven hoeven geen biomassacompensatie - maar wel duidelijkheid

Resten van gekapt hout ligt opgeslagen in het natuurgebied De Sallandseheuvelrug. Beeld Hollandse Hoogte

Stop met biomassa, adviseert de Ser. Maar als het kabinet dit advies volgt, moet de politiek zelf een alternatief aanleveren, eisen energiebedrijven. ‘Anders staat het klimaatakkoord op losse schroeven.’

Bouwers van biomassacentrales weigeren een zak met geld van het Rijk te accepteren, als simpele afkoopsom om ermee te stoppen. “Als de politiek biomassa wil afserveren, dan moet ze zelf een alternatief meebrengen”, zegt directeur Olof van der Gaag, directeur van de Nederlandse vereniging duurzame energie (NVDE). Hij praat namens 6000 energiebedrijven, kleintjes en joekels als Vattenfall, bekend van het biomassaplan in Diemen.

Die strijdbare opstelling zet het kabinet voor het blok. Want als het Rijk ervoor kiest om biomassaplannen te schrappen, ligt een uitkoopregeling voor de hand. Net zoals bij kolencentrales die moesten sluiten. De Sociaal-Economische Raad (Ser) adviseert in een conceptadvies, ingezien door Trouw, dezelfde aanpak. “Compensatie voor de investering is gewenst”, aldus de Ser, die aandringt op een afbouw van houtverbranding voor energie, volgens critici vervuilend en onduurzaam.

Vorig jaar protesteerden klimaatactivisten bij het kantoor van Vattenfall in Amsterdam. Vattenfall kwam in Nederland in opspraak wegens de plannen voor een biomassacentrale in Diemen. Beeld EPA

‘Dan halen we Parijs nooit’

Een dubieus en plots verwijt, vinden energiebedrijven. Die zijn al druk bezig om biomassacentrales te bouwen, voor warmtelevering aan gasloze huizen en bedrijven. Tientallen grote houtcentrales zijn er in ontwikkeling, om te koppelen aan warmtenetten die Nederland van het gas afhalen. Dat is hard nodig, voor het Klimaatakkoord.

Stoppen met biomassa en in plaats daarvan meer (Russisch) gas stoken zou niet te verkroppen zijn, stelt de NVDE. “Nederland moet eindelijk eens vaart gaan maken met de klimaatdoelen.” Om de verplichte 14 procent duurzame energie in 2020 te halen kocht minister Wiebes (klimaat, VVD) recent groene energie in bij Denemarken. Biomassa vervangen door andere Nederlandse groene energie kán, volgens Van der Gaag. “Denk aan geothermie, of restwarmte.” De meerkosten moet het Rijk gaan bijleggen, wil de energiesector. “Plannen simpelweg schrappen, dat gaat niet. Dan halen we ‘Parijs’ nooit.”

Snel even zonneparken bouwen lukt niet

Klopt, reageert klimaatexpert Jan Paul van Soest. Hij wijst erop dat biomassa bepaald niet de eerste beoogde groene energiebron is die in de verdomhoek belandt. “Grote zonneweides, windparken op land, CO2-opslag: alles wordt als ‘fout’ bestempeld. Zo houden we geen alternatief over.” Wanneer energiebedrijven gaan inzetten op geothermie in plaats van biomassa kun je er donder op zeggen dat ook die techniek omstreden raakt, zegt Van Soest. “Je moet in de bodem fracken voor geothermie, net als bij omstreden gaswinning. Daar ga je al.” Nadelen aan energie om gas, kolen en olie te vervangen moeten soms worden geaccepteerd, vindt Van Soest. En hij bepleit nuance. “De ene houtige biomassa is de andere niet, daar is geen oog voor. Er zijn goede reststromen, uit de houtindustrie of lokaal snoeihout, die je duurzaam kan benutten voor warmteproductie.”

Het liefst willen energiebedrijven het idee om te stoppen met houtstook voor energieproductie nog van tafel vegen. Want door zo’n besluit komt het Klimaatakkoord op losse schroeven te staan, stelt zowel de NVDE als de lobbykoepel Energie Nederland. Want wat moeten ze dan? Snel nog even wind- en zonneparken bouwen lukt niet. En CO2-opslag in de grond of groene waterstof moeten nog ontwikkeld worden. Maar dat het ijdele hoop lijkt, dat zien ze ook wel in. Niet alleen keren het kabinet en de Tweede Kamer zich tegen biomassa, ze worden ook nog eens aangemoedigd door het Ser-advies dat Ed Nijpels komende week officieel presenteert.

Lees ook: 

Zonder biomassa wordt het halen van de klimaatdoelen nog moeilijker

De coalitie wil af van biomassa. Daarmee bemoeilijkt ze het halen van het klimaatakkoord.

Vattenfall gaat de biomassacentrale in Diemen opnieuw overwegen

De bouw van de biomassacentrale in Diemen wankelt. Energiebedrijf Vattenfall stelt het investeringsbesluit uit, vanwege de maatschappelijke weerstand.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden