NatuurdagboekKoos Dijksterhuis

En ineens ploffen ze neer, de vastberaden koolwitjes

Koolwitjes zijn twee van de talrijkste vlinders van ons land, hoewel hun rupsen op koolzaadvelden en in moestuinen met verve en vergif bestreden worden. Klein en groot koolwitje zijn beide algemeen en van maart tot oktober te zien, met een kortstondige dip in juni.

Ze fladderen tamelijk vastberaden langs een bosrand of door de tuin, om ineens neer te ploffen. Het vrouwtje neemt, als ze eitjes wil afzetten, plaats op het blad van een koolachtige plant. Ze trommelt ongeduldig met haar pootjes en beslist of ze eitjes legt of verder vliegt.

Dat getrommel doet ze niet uit ongeduld, maar om te bepalen of het blad al bezet is. Met haar voetjes kan ze de eitjes ruiken van een mogelijke voorgangster. Als ze die ruikt, kiest ze een ander blad. Ruikt ze niets, dan zet ze een batterij eitjes af tegen de onderkant van het blad.

Kleine zomen en stippen op de vleugels

Het groot koolwitje is groter dan het klein, maar als je ze niet naast elkaar ziet, is hun formaat lastig in te schatten. Het groot koolwitje heeft een dikkere en langere zwarte zoom langs de punten van zijn voorvleugels. Het vrouwtje van het groot koolwitje heeft dikkere zwarte stippen op de vleugels. Het klein koolwitje is iets minder contrastrijk zwartwit, met kleinere zomen en stippen op de vleugels. Het kleine mannetje heeft nog kleinere, vagere stippen dan het kleine vrouwtje. Het grote mannetje heeft alleen een vleugelvlek aan de onderkant.

Klein (boven) en groot koolwitje.Beeld Koos Dijksterhuis

Op de foto’s ziet u een klein en een groot koolwitje. Het groot koolwitje heeft geen zwarte stippen bovenop de vleugels en is dus een mannetje. De vleugels van het klein koolwitje hebben kleine, vage vlekjes; mannetje dus. Maar kijk eens goed: er steken nog twee vleugels omhoog. Die zijn van het vrouwtje. Het mannetje zit met zijn kop van de kijker af, achter het vrouwtje, dat op de voorgrond naar de kijker toe zit. Ze duwen hun achterwerken tegen elkaar.

Iedere dag verbaast bioloog Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden