Een schets van het elektrische vliegtuig voor 120 passagiers van easyJet en Wright Electric dat in 2027 in dienst moet komen.

Column Vincent wil zon

Elektrische vliegtuigen stelen de show in Parijs

Een schets van het elektrische vliegtuig voor 120 passagiers van easyJet en Wright Electric dat in 2027 in dienst moet komen. Beeld easyJet & Wright Electric

Elektrisch vliegen werd tot voor kort door veel deskundigen onmogelijk genoemd. Batterijen zijn te zwaar, als je die in een vliegtuig stopt, kun je geen passagiers meer meenemen, was de redenering. Maar op de grote Parijse luchtvaarttentoonstelling stalen elektrische vliegtuigen deze maand juist de show.

In mijn vorige blog keek ik vooral naar elektrische vliegende taxi's. Deze kruising tussen helikopter en vliegtuig kan 2 tot 4 passagiers enkele tientallen tot een paar honderd kilometer vervoeren. Over een paar jaar al kan het boven sommige wereldsteden zo maar eens heel druk worden in de lucht.

Maar belangrijker voor het milieu is natuurlijk dat de grote lijnvluchten, die nu zo ontzettend veel milieuvervuiling veroorzaken, door schone elektrische toestellen worden uitgevoerd. Op de tweejaarlijks Paris Air Show van deze maand werd duidelijk dat de tijd nabij is: heel veel vliegverkeer wordt elektrisch.

Tesla voor de luchtvaart

Eerder heb ik al geschreven over eViation, het Israëlische bedrijf dat met Alice een elektrisch vliegtuig voor negen passagiers heeft ontwikkeld dat 1000 kilometer ver komt. In Parijs kon eViation melden dat de Amerikaanse regionale maatschappij Cape Air de eerste grote klant is geworden. Het bedrijf heeft een order  in ‘dubbele cijfers’ voor de Alice geplaatst. eViation is inmiddels overgenomen door een grote investeringsmaatschappij die ook belangen heeft in een motorenfabrikant. Het begint er een beetje op te lijken alsof hier aan een ‘Tesla voor de luchtvaart’ wordt gewerkt.

De Alice komt met 9 passagiers 1000 kilometer ver omdat rondom de nog altijd zware batterijen een extra licht vliegtuig is geschapen. Maar het kan ook omgekeerd: een bestaand vliegtuig ombouwen tot elektrische variant. Dat doet Ampaire, die bijvoorbeeld een Cessna van een elektrische motor voorziet.  Een Amerikaanse ‘Uber voor de lucht’, Personal Airline Exchange, heeft er vijftig van besteld.

Elektrisch naar Orkney

Dichter bij huis gaat Loganair elektrisch vliegen naar de Orkney-eilanden ten noorden van Schotland. Het zijn ultra-korte stukjes, dus dat kan probleemloos op batterijen. Loganair laat bestaande toestellen voor 9 passagiers daartoe voorzien van elektromotoren, over twee jaar komen deze e-vliegtuigen in dienst.  Ook in Canada gaat een regionale maatschappij binnenkort elektrisch vliegen. Harbour Air verzorgt lijndiensten met watervliegtuigen en laat die nu voorzien van elektrische motoren van MagniX, de motorenfabrikant die bij het eerder genoemde eViation hoort.

Motorenfabrikanten hebben overigens ook al hun oog op elektrisch vliegen laten vallen. Rolls-Royce, een van de grote motorenleveranciers voor Boeing en Airbus, heeft kort geleden de tak voor elektrische motoren van Siemens overgenomen om zo zijn achterstand op deze markt snel in te lopen. Concurrenten als GE en United  Technologies zijn druk doende met eigen e-motoren en het Franse Safran lijkt op dit moment zelfs marktleider.

Hybride bespaart 80 procent

Een tussenstap, zoals bij auto's, die eerst een hybride systeem kregen, voordat ze volledig elektrisch werden, is ook in de luchtvaart in aantocht. Vliegtuigen krijgen dan zowel een traditionele brandstofmotor als een elektromotor. Bij de start, die erg veel energie vergt, doen de elektromotoren volop mee; eenmaal op kruishoogte wordt alleen gevlogen op de brandstofmotoren, die dan heel zuinig afgesteld kunnen worden. 

Een van de vliegtuigbouwers die deze aanpak verkiest is Zunum Aero. Het bedrijf wordt financieel gesteund door Boeing en luchtvaartmaatschappij JetBlue Airways en de eerste Zunums zullen over twee jaar vliegen. Dat zijn nog kleine toestellen, voor 12 passagiers en 1100 kilometer vliegbereik, maar al snel moeten er vliegtuigen voor 50 en meer passagiers komen, met een actieradius van bijna 2000 kilometer.

easyJet

Nog weer iets grotere toestellen, voor 120 tot 180 passagiers, verschijnen inmiddels ook aan de horizon, zij het nog weer een paar jaar verder weg. Budgetvlieger easyJet werkt met het Amerikaanse bedrijf Wright Electric aan elektrische vliegtuigen voor 120 tot 180 passagiers, maatje Boeing 737 of Airbus A320. Het grote verschil is dat het toestel van easyJet ‘slechts’ 500 kilometer ver komt, tegen het tienvoudige van de twee concurrenten. Maar dat is voor easyJet geen probleem, aangezien die veel vliegt op korte binnenlandse routes in Engeland. En bijvoorbeeld Amsterdam-Londen: slechts 360 kilometer.

Zodra elektrisch vliegen ter sprake komt, zeggen tegenstander meteen ‘Ik zie nog geen elektrische jumbo met 450 passagiers van Amsterdam naar New York vliegen'.  Ik eerlijk gezegd ook niet. Maar 45 procent van alle vluchten in de wereld zijn korter dan 800 kilometer, en jaarlijks worden er twee miljard tickets voor die vluchten verkocht. Dat is een enorme markt. Bedenk bovendien dat een klein ‘fossiel’ toestel al gauw 400 euro aan brandstof verstookt voor een vlucht van 200 kilometer, en een vergelijkbaar elektrisch vliegtuig voor 10 euro aan stroom. Dan begrijp je dat luchtvaartmaatschappijen dolgraag elektrisch willen gaan vliegen.

Eén ding is u in deze en de vorige aflevering van mijn blog hopelijk net zo opgevallen als mijzelf. Nergens in de wereld van het elektrisch vliegen kom je het woord ‘Nederland’ tegen. Als luchtvaartnatie met een enorme historie laten wij het hier gigantisch afweten. Ik durf te stellen: een onbegrijpelijke en uiterst kostbare misser.

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden