Elektrisch ov

Elektrisch vervoer in Rotterdam groeit flink met e-bus

Het vernieuwde remiseterrein van de Rotterdamse vervoersmaatschappij RET, dat nu is ingericht voor de nieuwe elektrische stads- en streekbussen. Ze laden vooral ‘s nachts op via een zogenoemde pantograaf op het dak van de bus die is verbonden met een stroompunt. Beeld Dirk Verweij

In een klap heeft Rotterdam van de grote steden de meeste elektrische stadsbussen. Toch moet er ook nog gedieseld worden.

“Alleen die stoel al, moet je zien”, zegt Ret-chauffeur Conno Oosterwijk, terwijl hij op de bestuurdersstoel wijst. “Hij is verwarmd en er zit airco in. Die zou je wel thuis willen hebben. Dit scheelt hoor, je zit toch de hele dag op zo’n stoel.”

De bestuurdersplaats van de splinternieuwe elektrische bussen van het Rotterdamse vervoersbedrijf Ret lijkt op een soort cockpit. Een groot display met informatie over de accu’s, links en rechts series knoppen en een nieuwe betaalautomaat waardoor er geen contant geld meer in de bus aanwezig is.

Het rijdt geweldig, zegt Oosterwijk, die al 42 jaar voor Ret werkt en allerlei materieel voorbij heeft zien komen. “Deze elektrische bussen zijn zo stil, ongelooflijk. Schakelen hoeft ook niet meer, en je beschikt meteen over de volle trekkracht. We hebben een instructie gehad, want het rijdt toch anders. Maar binnen een week weet je niet beter.”

Sprong voorwaarts

Rotterdam maakt een soort revolutie in het busvervoer mee. Waar op het remiseterrein aan de Rotterdamse Kleiweg tot voor kort nog walmende dieselbussen vertrokken op weg naar hun passagiers, hangt nu een licht bevreemdende stilte. Bussen rijden af en aan, maar horen doe je ze nauwelijks. Bij lage snelheden klinkt wel een kunstmatige zoemtoon, verplicht, omdat volledig stille bussen gevaarlijk kunnen zijn voor medeweggebruikers.

De nieuwe bussen staan onder grote portalen waaraan oplaadpunten hangen die op hoedjes lijken. Vanaf het dak van de bussen komt automatisch een zogeheten pantograaf omhoog die tegen de contactpunten drukt, en het opladen kan beginnen.

Met de invoering van het elektrische busvervoer maakt Rotterdam meteen een grote sprong voorwaarts. Maandag was de eerste werkdag dat ze werden ingezet op vijf routes waar de luchtkwaliteit het slechtst is. 55 bussen in de Rotterdamse regio zijn nu elektrisch. Daarbij heeft de Ret ook nog 103 hybrides aangeschaft, elektrische bussen met een hulpmotor. In totaal gaan 198 van de 250 oude dieselbussen de komende maanden verdwijnen

Lange lijnen

Tegen 2030 wilt de Ret volledig emissievrij stadsvervoer leveren, maar helemaal groen kan nu nog niet uit. De Rotterdamse vervoersmaatschappij heeft ook veertig nieuwe dieselbussen gekocht, moderner en minder vervuilend, maar het blijven diesels. Dat is deels een geldkwestie, want een dieselbus kost de helft van een elektrische bus, legt Ret-directeur Maurice Unck uit.

“We hebben gekozen voor een transitiepad omdat de ontwikkelingen zo snel gaan binnen het emissievrije vervoer dat we nu nog niet precies kunnen voorspellen waar het eindigt. De hybrides en de diesels zetten we vooral in op de lange lijnen, want als je in ons streekvervoer overal laadinfrastructuur moet neerzetten is dat een heel dure grap. In de stad is dat wel betaalbaar. We gaan dus nog een paar jaar met diesels doorrijden en die bussen worden daarna onze reservevloot.”

Rotterdam is de eerste van de drie grote steden die zoveel elektrische bussen in een keer kan laten rijden. Het invoeren van elektrisch busvervoer is geen wedstrijd met andere steden of regio’s, zegt Unck, maar stiekem is hij er toch best trots op.

“Zeker voelt dat goed, als Ret ­willen we natuurlijk graag voorop­lopen. Maar het hangt samen met wanneer de vervoersconcessies af­lopen. Op zo’n moment maak je nieuwe afspraken, en de afgelopen vier of vijf jaar zie je dat daar overal in Nederland nieuwe eisen in komen voor zero emissie. Dus we gaan een voor een over met ons eigen transitiepad.”

Vaart in emissievrij

De omslag in het openbaar vervoer naar elektrisch rijden begin vaart te krijgen. Het adviesbureau Goudappel Coffeng becijferde onlangs dat nu ongeveer 10 procent van het totaal aantal bussen in Nederland elektrisch is, dat zijn rond de duizend bussen. Ze zijn of worden in snel tempo aangeschaft door stads- en streekvervoerders als Connexxion en Arriva. In Groningen en Drenthe timmert Qbuzz hard aan de weg met ruim 160 elektrische bussen en Keolis laat volgend jaar 300 schone bussen rijden. In de grote steden gaat het in het algemeen iets langzamer. In Amsterdam hoopt het GVB in april volgend jaar de eerste elektrische bussen te kunnen inzetten.

Lees ook:

Elektrisch rijden is niet zo schoon als het lijkt, waar blijft de discussie over slaafvrije accu’s?

Een ‘schone’ stad met elektrisch vervoer lijkt mooi, maar waar blijft de aandacht voor de mensonterende omstandigheden waaronder de grondstoffen voor elektrisch accu’s worden gewonnen, vraagt Shivant Jhagroe van het Instituut Bestuurskunde Universiteit Leiden. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden