Groene gidsEgelhuis

Egels zijn nogal kieskeurig, maar met deze tips bouw je het ideale egelhuis in je tuin

De Erinaceus europaeus, de egel, in een tuinonderkomen.Beeld Education Images/Universal Image

Wat is er nou leuker dan een zelfgemaakt egelhuisje in de tuin klaarzetten? Let dan wel op de volgende bouwvoorschriften en interieurtips, want egels zijn nogal kieskeurig.

In de natuur regelen egels zelf hun onderkomen, om te slapen en om jonkies te baren. Maar als ze door achtertuinen trippelen – en dat doen ze – kan het handig zijn om een huisje voor ze klaar te zetten. Dat kan de stekelige dieren helpen, zegt de Egelwerkgroep Nederland. “Een egelhuis dient als kant-en-klare slaapkamer in de winter en vanaf april als broedplaats”, zegt Merel Klaarmond van het netwerk. Wie de egel in eigen tuin een warm welkom wil bieden, geeft ze wel wat tips mee.

Ten eerste de ingang. Die moet vrij klein zijn, iets van 13 bij 13 centimeter. Zo’n smalle entree houdt eventuele roofdieren of loslopende honden buiten. Katten vormen volgens de Egelwerkgroep meestal geen bedreiging, maar hoe dan ook is een egel gesteld op rust. Vandaar ook dat er een dringend advies hoort bij de plaatsing van een egelhuis. In een rustige hoek, liefst bij struiken, de composthoop of takken. En nee: niet met de ingang naar je eigen zithoek of raam toegedraaid.

Onbehandeld hout

Dat mensen graag willen weten of ze al een wandelende prikkelbol op bezoek hebben, dat snapt Klaarmond natuurlijk. Leg dan liever een beetje voer neer, dan merk je ook wel of er bezoek is. Het spotten van uitwerpselen kan ook blijk geven van een egel die zijn intrek genomen heeft in een aangeboden egelhuis. En wie zich echt niet kan bedwingen, kan beter een cameraatje ophangen, tipt de Egelwerkgroep. Maar één keertje zelf gluren, dat kan toch geen kwaad? “Absoluut niet doen”, stelt de werkgroep resoluut. Nieuwsgierigheid kan fatale gevolgen hebben. “Een egel die tijdens zijn winterslaap gestoord wordt kan verhongeren en een verstoord nest met jonge egels kan verlaten worden.”

Mooi klaarzetten dus, en verder vooral niets meer aan doen. De inrichting vooraf, daar mag je bij het faciliteren van een egelhuis wel je best op doen. Droge vulling, zoals bladeren of snippers van Trouw, dat kan de egel op prijs stellen. Zolang het maar droog is en met wat ventilatie, om schimmel te voorkomen.

Het kan geen kwaad, adviseert de Egelwerkgroep, om een egelhuis tussen het einde van de winterslaap (mei/april) en de start van het broedseizoen (rond mei) even te reinigen. “Maak het egelhuisje bij voorkeur ’s avonds schoon”, raadt de Egelwerkgroep aan, “als eventuele bewoners de hort op zijn.”

Niet al te ijverig. Een poetsbeurt met kokend water en wat verse vulling volstaat. Ga nooit met schoonmaakmiddelen aan de gang, want dit kan gifstoffen achterlaten. Vandaar ook het dringende advies om bij het timmeren van een eigen egelhuis altijd onbehandeld hout te gebruiken, zonder lijm of chemicaliën. Wie interesse heeft, kan op de website van de Egelwerkgroep Nederland een bouwinstructie vinden, met de ideale afmetingen.

Geen havermout

Een huisje maken van steen kan ook zolang het dak niet lekt. Wie geen zin heeft om te knutselen, of twee linkerhanden heeft, kan ook een egelhuis bestellen. “Die zijn vaak ook prima”, zegt Klaarmond. Al bleek onlangs uit onderzoek van de Britse University of Reading dat egels vaker gebruikmaken van zelfgemaakte dan van gekochte egelhuizen. Klaarmond denkt dat dit vooral ligt aan de toewijding van mensen die zelf een stulpje voor de insecteneter maken. “Zij stoppen er veel moeite in. Wie zo betrokken is dat hij zelf een egelhuis bouwt, denkt aan het hele plaatje.” Want een egelhuis plaatsen is één, maar het soms lawaai­ige prikkeldier laat zich ook door de verdere entourage verleiden.

“Bied eten aan”, zegt Klaarmond. Een natuurlijke inrichting, met bloemen, helpt daarbij. “Een insectentuin is een egeltuin, daar zijn ze dol op.” Kattenbrokken vallen ook in de smaak. Speciaal egelvoer kopen kan, maar hoeft niet. Als er een fruitboom in de tuin staat, kan een gevallen stukje appel in de smaak vallen. “Maar ga zeker niet aanrukken met de fruitmand.” Mensen zijn te snel geneigd om egels iets te geven dat ze zelf lekker vinden. “Havermout enzo. Niet doen.”

Als het op drinken aankomt volstaat water. “Geen melk geven”, zegt Klaarmond. “Dat melk goed is voor egels is een hardnekkig misverstand. Ze krijgen er diarree van.” Ook handig is het aanleggen van een ‘egelsnelweg’, een gaatje door de heg of schutting zodat het beestje desgewenst naar de buren kan oversteken. Een absolute misstap is de inzet van een automatische grasmaaier. Zo’n zelfsturende robot kan de egel niet alleen vervelend in de weg rijden, maar ook ernstig verwonden.

Lees ook:

Het gaat uiterst beroerd met de egel; zo kunnen we hem helpen

In Nederland worden er naar schatting jaarlijks meer dan 135.000 egels doodgereden. Egelsnelwegen moeten redding brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden