De plaats Pibor in Zuid-Soedan staat sinds anderhalve maand onder water.

Fotoreportage Klimaat

Eerst was er in Somalië en Zuid-Soedan honger door droogte, nu door het water

De plaats Pibor in Zuid-Soedan staat sinds anderhalve maand onder water. Beeld REUTERS

Inwoners van Somalië en Zuid-Soedan zijn op de vlucht voor het water. Gewassen en huizen zijn weggespoeld.

Delen van Oost-Afrika hebben te kampen met grote overstromingen. Vooral Somalië en Zuid-Soedan zijn hard getroffen door de nu twee maanden aanhoudende zware regenval, waardoor zeker een half miljoen mensen ontheemd raakten. En de weersvoorspellingen beloven tot het einde van dit jaar nog meer forse buien.

In Somalië, waar zich gewoonlijk noodtoestanden voordoen als gevolg van droogte, worden nu vooral landbouwgebieden getroffen door overstromingen. Boeren hebben hun velden vaak dicht bij de rivieren om irrigatie te vereenvoudigen. De meeste rivieren zijn buiten de oevers getreden en hebben gewassen maar ook huizen weggespoeld. Het rivierwater steeg vaak zo snel dat mensen moesten vluchten met alleen de kleren aan hun lijf. 

Een luchtfoto van het oostelijke stadje Pibor. Beeld AFP

“Ontheemden leven in de open lucht, wat al slecht is. Maar nu groeit de kans op malaria en cholera om het allemaal erger te maken”, vreest Abdi Abdullahi van de Somalische Rode Halve Maan. Hij zit in het ergst getroffen Beledweyne, ten noorden van de hoofdstad Mogadishu. 

Somaliërs ontbreekt het vaak aan voedsel door aanhoudende en steeds vaker terugkerende droogten. Nu zorgen overstromingen ervoor. Het Somalische NGO Consortium, een coalitie van meer dan 80 humanitaire organisaties, is van mening dat de helft van de 15 miljoen inwoners onvoldoende te eten heeft. “De crisis binnen de grenzen van Somalië is de verantwoordelijkheid van de hele wereld. Klimatologische schokken zijn geen lokaal fenomeen, maar een manifestatie van een groeiende noodtoestand in het milieu”, meent Nasra Ismail, directeur van het consortium.

In Somalië en Zuid-Soedan zijn honderdduizenden mensen ontheemd. Beeld AFP

‘De oceanen worden steeds warmer’

Somalië is een van de armste landen ter wereld, en wordt bovendien getroffen door geweld van de islamitische terroristische beweging Al Shabaab. De overheid heeft weinig invloed buiten de hoofdstad en worstelt bovendien met corruptie en geldgebrek. 

Vergelijkbaar dramatisch is de situatie in Zuid-Soedan. Daar heerst al zes jaar een conflict tussen de twee grootste bevolkingsgroepen, Dinka en Nuer. Vorig jaar schatten de VN nadat een min of meer gehandhaafde wapenstilstand was bereikt, dat bijna vier miljoen mensen onvoldoende te eten hadden. Sinds de overstromingen is dit nu mogelijk bijna zes miljoen, ongeveer de helft van de bevolking. 

Een kind gebruikt een kruiwagen als boot. Beeld REUTERS

Vijftien van de achttien deelstaten in Zuid-Soedan worden getroffen door de aanhoudende zware regenval. Niet alleen boeren hebben hun gewassen verloren, ook herder zagen hun vee verdrinken. Een van de ergst getroffen gebieden is de omgeving rond het oostelijke stadje Pibor, dichtbij de grens met Ethiopië. “Ongeveer 90 procent van de huizen staat onder water, net als ons ziekenhuis. De modder is kniediep en er is geen elektriciteit”, meldt Edi Atte van Artsen zonder Grenzen. 

Op dit moment is de westelijke Indische Oceaan warmer dan normaal. Onderzoekers zeggen dat verhoogde verdamping van de oceanen over de Hoorn van Afrika waait en als regen neervalt. "We zullen dergelijke situaties in de toekomst vaker mee gaan maken”, voorspelt Nathaniel Matthews van het in Stockholm gevestigde Global Resilience Partnership. “De oceanen worden steeds warmer door klimaatverandering.”

Lees ook:

Saeed Ibrahim uit Somaliland is door de droogte alles kwijt

Saeed Ibrahim vertrok met zijn gezin en vee naar het westen van zijn land. Maar ook daar heerste droogte. ‘Ik schaam me diep. Ik ben mislukt als nomade en als echtgenoot.’ 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden