Minder uitstoot

Een verplicht poedertje voor de koe komt er toch niet

In het najaar bevat gras meer eiwit, waardoor koeien meer ammoniak produceren. De regering wil boeren stimuleren om koeien ander voer te geven om minder ammoniak uit te stoten. Beeld ANP

Als boeren hun koeien ander voer geven, kan de uitstoot van stikstof omlaag, denkt de regering. Hoe zit dat?

Wat je erin stopt, komt er ook weer uit. Die wijsheid kent elke veehouder. Bij koeien betekent het dat de samenstelling van de mest (datgene wat uit het dier komt) wordt beïnvloed door het veevoer (datgene wat erin gaat). Produceert een koe veel ammoniak – de vorm van stikstof die ontstaat als stront en urine zich mengen – dan is dat het gevolg van een hoog eiwitgehalte in haar voer. Dat eiwit zit in gras, vooral aan het eind van het groeiseizoen, maar vooral in krachtvoer.

De regering kondigde woensdag aan dat ze boeren wil stimuleren om dieren minder eiwitrijk voer te geven, om daarmee de uitstoot van stikstof te beperken. Meteen gingen de gedachten uit naar chemieconcern DSM. Dat meldde eerder deze maand trots dat het een poeder heeft ontwikkeld dat aan het veevoer kan worden toegevoegd, waardoor koeien minder ammoniak produceren. ‘DSM heeft deze mogelijke oplossing onder de aandacht gebracht van de minister van landbouw, natuur en voedselkwaliteit. Eventuele mogelijkheden worden nu verder verkend en besproken’, stelde het bedrijf.

De agrarische sector is sceptisch over het aangeprezen middel. Een voederadditief dat de uitstoot van het broeikasgas methaan vermindert, is bekend. Maar een poedertje tegen stikstof? Daar hebben ze zelfs bij het innovatiefonds van boerenorganisatie LTO nooit van gehoord. Ook veevoerexperts van Wageningen University fronsen verbaasd hun wenkbrauwen. Het toedienen van zo’n middel – gesteld dat het effectief is – zou alleen nut hebben bij koeien die weinig gras eten en veel ander voer, zoals maïs. Voor Nederlandse koeien geldt het omgekeerde.

DSM spekken

Toch zong gedurende een week of twee hardnekkig het gerucht rond dat de regering boeren zou verplichten het poeder te gebruiken. Dat riep weer allerlei vragen op over toezicht op naleving van deze plicht en over compensatie van de hogere voerkosten. Greenpeace sprak van “het spekken van de bankrekening van DSM met belastinggeld”.

In de stikstofmaatregelen-via-veevoer die de regering woensdag aankondigde, wordt over het poeder van DSM met geen woord gerept. Ook is er geen sprake van een verplichting, maar van ‘doelvoorschriften’ voor ammoniakreductie, die een boer op eigen wijze kan realiseren. Wat die doelen dan precies zijn, wie daarop gaat toezien, en hoe, dat kon het ministerie van landbouw, natuur en voedselkwaliteit woensdag nog niet zeggen. 

De regering rekent erop dat voermaatregelen leiden tot een besparing van ongeveer anderhalve kiloton ammoniak per jaar. Dat staat gelijk aan ongeveer 1 procent van de jaarlijkse uitstoot door de Nederlandse landbouw, die het hoogst is van de hele EU.

Lees ook:
De zogenaamd schone stal is net zo vervuilend als de traditionele stal

Minder stikstof in de mest betekent meer stikstof in de lucht. De milieuvriendelijke stal levert amper milieuwinst op. Dit komt doordat milieutechnieken in veestallen niet of slecht werken, terwijl die wél verplicht zijn. 

Juristen: ook de nieuwe stikstofaanpak van het kabinet is in strijd met de wet

Ze moeten een uitweg zijn uit de impasse, maar minister Schouten kan er maar beter van uitgaan dat ze dat niet zijn: ook de nieuwe stikstofmaatregelen van de regering zijn waarschijnlijk in strijd met de wet, legden deskundigen uit aan de Tweede Kamer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden