Meteorologie

Een storm zonder naam stelt niets meer voor

Een wandelaar trotseert het strand van Scheveningen tijdens een officiële zomerstorm in 2015.Beeld ANP

Nederland verwelkomt dit weekend de eerste storm met een naam. We noemen haar Ciara. De volgende heet gewoon Jan of Piet.

Ciara is op weg naar Nederland. Dit klinkt nog niet echt alarmerend, maar dat is nadrukkelijk wél de bedoeling. Het KNMI heeft zich namelijk aangesloten bij een Europees alarmsysteem waarin stormen van een naam worden voorzien. Dat verhoogt volgens het KNMI het ­bewustzijn van gevaar. Stormen zónder naam, die doen er eigenlijk niet meer toe.

Ciara, die door de Britse tabloids al een ‘monsterstorm’ wordt genoemd, doet dit weekend eerst het alarm afgaan in Groot-Brittannië en trekt daarna richting Nederland. De verwachting is dat ze (ervan uitgaande dat Ciara een vrouw is) zondag zowel aan de kust als landinwaarts voor zware windstoten van zeker honderd kilometer per uur gaat zorgen. Hoewel Nederlandse meteorologen nog een slag om de arm houden, staat vast dat Nederland een aantal dagen op onstuimig weer wordt getrakteerd.

Stormen waarvoor het KNMI een code oranje of rood uitgeeft, krijgen sinds afgelopen september een naam. Nederland sluit zich daarmee aan bij het netwerk van Europese Nationale Meteorologische Diensten dat stormnamen voor heel Europa ontwikkelt. Het KNMI maakt deel uit van de zogenaamde westgroep, daarin werken de weerdiensten van Groot-Brittannië en Ierland al langer samen. Er is ook een zuidwestgroep met Frankrijk, Spanje en Portugal en een zuidoostgroep rond de Middellandse Zee. Ieder blok heeft zijn eigen namenlijst, maar als de storm zich van het ene naar het andere gebied verplaatst, behoudt deze zijn eerst gegeven naam.

Beeld Louman & Friso

Na Ciara komt Dennis

De ‘westgroep’ hanteert dit jaar de volgende namenlijst. De cursieve namen komen uit de koker van het KNMI: Atiyah, Brendan, Ciara, Dennis, Ellen, Francis, Gerda, Hugh, Iris, Jan, Kitty, Liam, Maura, Noah, Olivia, Piet, Róisín, Samir, Tara, Vince en Willow.

Volgens Charlotte Fijnaut van het KNMI blijkt uit onderzoek in Groot-Brittannië dat naamgeving van stormen het bewustzijn van gevaarlijk weer verhoogt, en daarnaast een consistente boodschap aan het publiek geeft die mensen aanzet tot ­actie die schade en letsel voorkomt. Kort gezegd: het publiek weet waar het aan toe is. Ook in internationaal verband. Een storm blijft immers niet beperkt tot de landsgrens.

Dat maakt volgens Fijnaut meteen ook het verschil duidelijk tussen de naamgeving van de over razende storm, en de codes geel, oranje en rood die in Nederland óók worden afgegeven. “Die waarschuwen veel fijnmaziger voor overlast in een specifiek gebied ín Nederland. De storm Ciara kán dus code rood opleveren in Noord-Holland, maar geel in Gelderland”, aldus Fijnaut. Of andersom.

In Nederland komen stormen een paar keer per jaar voor, maar dat neemt niet toe. In het stormseizoen 2017-2018 kregen in Groot-Brittannië en Ierland tien stormen een naam, in 2016-2017 vijf en in 2015-2016 elf. De klimaatmodellen van het KNMI laten geen toename zien in winterstormen, maar juist een ­afname boven het binnenland. Dat komt waarschijnlijk door het land­gebruik. Nederland is niet langer een vlakke delta waarboven een storm in intensiteit kan toenemen. Bebouwing en aangeplante bossen zorgen voor een ‘afremmend landschap’. Er zijn meer zorgen voor de invloed van stormen boven zee, niet zozeer vanwege de windkracht, maar wel door de zeespiegelstijging waardoor stormvloeden meer schade aan de kustverdediging kunnen aanrichten.

Een storm zal nooit Xantippe heten

Om te voldoen aan de internationale afspraken voor stormnamen van het National Hurricane Center, zijn er geen namen die beginnen met de letters Q, U, X, Y en Z. Een storm zal nooit Xantippe heten, en ook niet Querijn.

In Groot-Brittannië en Ierland kan de burger suggesties voor ­namen insturen. In Nederland heeft het KNMI voor dit eerste jaar zelf een lijst opgesteld. Waarschijnlijk mag de Nederlander volgend jaar ook suggesties inzenden.

Volgens het KNMI blijkt uit onderzoek in Groot-Brittannië dat naamgeving van stormen het bewustzijn van gevaarlijk weer verhoogt, en daarnaast een consistente boodschap aan het publiek geeft die mensen aanzet tot actie die schade en letsel voorkomt. Kort gezegd: het publiek weet waar het aan toe is. Ook in internationaal verband. Een storm blijft immers niet beperkt tot de landgrens. Dat maakt meteen ook het verschil duidelijk tussen de naamgeving van de over razende storm, en de codes geel, oranje en rood die in Nederland óók worden afgegeven. Die waarschuwen veel fijnmaziger voor overlast in een specifiek gebied ín Nederland. De storm Ciara kán dus code rood opleveren in Noord-Holland, maar geel in Gelderland. Of andersom.

In Nederland komen stormen een paar keer per jaar voor, maar dat neemt niet toe. In het vorige stormseizoen 2017-2018 kregen in Groot-Brittannië en Ierland tien stormen een naam, in 2016-2017 vijf en in 2015-2016 elf. De klimaatmodellen van het KNMI laten geen toename zien in winterstormen, maar juist een afname boven het binnenland. Dat komt waarschijnlijk door het landgebruik. Nederland is niet langer een vlakke delta waarboven een storm in intensiteit kan toenemen. Bebouwing (en specifiek hoogbouw) en aangeplante bossen zorgen voor een ‘afremmend landschap’. Er zijn meer zorgen voor de invloed van stormen boven zee. De wind neemt daar zozeer niet toe, de zeespiegel stijgt wél waardoor stormvloeden meer schade aan de kustverdediging kunnen aanrichten.

Lees ook:

Verzekeraars schatten stormschade op 90 miljoen euro

Een zware storm veroorzaakte vorig jaar januari voor minstens 90 miljoen euro schade aan huizen en auto’s, volgens het Verbond van Verzekeraars.

Nederlandse storm heet vanaf nu Piet, Gerda of Kitty

‘Gerda raast over het land’ of ‘Jan nadert de kust’. Het is even wennen, maar deze koppen zullen in de toekomst wellicht het nieuws halen. Nederland gaat stormen, net als in het buitenland gebeurt, een naam geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden