Natuurdagboek

Een speurtocht naar tropische vogelveren

Gaaienveertjes zijn goedkoper.Beeld Koos Dijksterhuis

Een palingvisser vist op paling, een makreelvisser op makreel, maar een vliegvisser vist niet op vliegen; hij vist op zalm of forel, áls hij al vist. 

De nepvliegen waarmee vissers zalm kunnen verschalken, zijn soms kunstwerkjes waaraan vliegbinders dagenlang prutsen. Zonde om die te water te gooien. Gaaienveertjes zijn goedkoop, maar vliegbinders watertanden bij kleurige veren van tropische vogels. Dat komt doordat hun hobby is bedacht in Victoriaans Engeland, toen vanuit alle exotische uithoeken van het Britse Rijk geconserveerde vogels naar Engeland werden gebracht.

Natuurhistorische musea hebben kasten vol zulke geconserveerde vogels, balgen genoemd. Ook ons eigen Naturalis heeft er heel wat. Ik heb meerdere vogelonderzoekers gesproken die dankzij die balgen ontdekten hoe een vogelsoort de afgelopen 150 jaar is veranderd. Naast wetenschappelijke, hebben die balgen historische waarde; sommige zijn door Darwin zelf verzameld. Ze blijken veel geld waard te zijn. Op eBay worden ze voor duizenden dollars verhandeld. Soms hele balgen, vaker de uit balgen getrokken veertjes. De handelaren zijn vliegbinders. Ze maken de fraaiste visvliegen van de veren van bijvoorbeeld quetzals en paradijsvogels. Dat is streng verboden en vergelijkbaar met het verhandelen van tijgersnorharen of ivoor. Maar niemand doet er wat aan, want met een in beslag genomen veer van een roodkraagvruchtenkraai haalt geen douanier de krant.

In 2009 en 2010 kwamen er ineens veel tropische verrassingen op de markt. De jonge vliegbinder Edwin Rist had ingebroken in het Natural Museum in Tring, een uur buiten Londen. Hij had 299 balgen gestolen, waaronder alle paradijsvogels die 150 jaar geleden uit Nieuw-Guinea waren meegenomen en verder Darwinvinken, quetzals, prieelvogels en nog veel meer. Hij kon een jaar onbekommerd zijn gestolen waar verpatsen voor hij gepakt werd.

Een groot deel van de reeds verkochte balgen bleef zoek, totdat de Amerikaanse schrijver Kirk Wallace Johnson zich erop stortte. Hij schreef een prachtig boek over zijn speurtocht, een waargebeurde thriller, die onlangs verscheen als 'De Verendief' (Atlas Contact, € 24,99).

Iedere dag verwondert Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit. Lees meer afleveringen van zijn Natuurdagboek op trouw.nl/natuurdagboek.

Speciaal vanwege het tienjarig jubileum van Koos Dijksterhuis bij Trouw liep videoredacteur Barbara Vollebregt een dagje met hem mee. Waar haalt Koos elke dag zijn inspiratie vandaan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden