Groene Claim Robin van Wechem

Een regenjas van petflessen: duurzaam of te mooi om waar te zijn?

Het Zweedse modemerk Filippa K claimt een duurzame oplossing te hebben tegen regen: de trenchcoat van petflessen.

De ambities van de ontwerpers van Filippa K zijn groot. Het Zweedse kledingmerk geeft tien jaar garantie op de ‘eternal trenchcoat’, gemaakt van volledig gerecycled materiaal. Dat is aanzienlijk langer dan de garantie op een computer of wasmachine.

Het polyester komt van gebruikte petflessen, die in Thailand op vuilnisbelten worden verzameld. Filippa K heeft een certificaat om te bewijzen dat de flessen gebruikt zijn, niet nieuw – soms worden namelijk extra exemplaren gemaakt om te kunnen ‘recyclen’ in kleding. Om van platgemept plastic tot stof te komen, worden de flessen versnipperd tot polyesterkorrels.

De polyesterkorrels gaan eerst in een verfbad en worden pas daarna tot garen en stof geweven. Deze methode heet ‘dope dye’ en bespaart volgens leverancier SpinDye 75 procent water en 90 procent chemicaliën ten opzichte van conventioneel verven. Daarbij wordt een lap stof in zijn geheel geverfd met chemicaliën en veel heet water.

Dope dype is toepasbaar op synthetische stoffen als polyester en nylon en op mengsels van natuurlijke en synthetische vezels. Dat is gunstig, zegt SpinDye, want meer dan 20 procent van de wereldwijde watervervuiling wordt veroorzaakt door de textielindustrie. Het bedrijf verwijst daarbij naar cijfers van de Wereldbank.

De regenjas van Filippa K, gemaakt van petflessen.

Net als een lotusbloem

Het verfproces schijnt de kleurvastheid van de stof te verbeteren en goed bestand te zijn tegen UV-licht en slijtage. Filippa K onderzoekt met wetenschappers hoe ze de verfmethode kunnen verbeteren, zodat er minder microplastics vrijkomen van de stof.

De waterafstotende coating van de trenchcoat bevat geen perfluorverbindingen, die daar doorgaans voor worden gebruikt. Zulke teflon-achtige stoffen zijn zeer persistent – ze breken nauwelijks af – en schadelijk voor mens en milieu als ze daarin terechtkomen.

In plaats daarvan heeft fabrikant Organotex de werking van de lotusbloem nagebootst. De druppels van de waterafstotende spray bestaan uit natuurlijke polymeren die zich aan de ene kant aan de stof hechten en aan de andere kant waterafstotend zijn. Zo vormen ze een flinterdun laagje dat voorkomt dat er vocht of vlekken aan blijven kleven.

Anton Luiken, oprichter van adviesbureau Alcon Advies en expert op het gebied van hoogwaardige textielrecycling, bevestigt dat de verfmethode van SpinDye efficiënter is in water- en chemicaliëngebruik. “De textielvezels raken minder beschadigd, mede omdat het verven op lagere temperaturen gebeurt. Bovendien zit er minder overtollige verfstof aan de vezels, wat het nawassen van de stof makkelijker en zuiniger maakt.”

‘Fabrikanten zijn niet allemaal even transparant’

Willa Stoutenbeek, oprichtster van branding- en communicatiebureau W Green en gespecialiseerd in duurzame mode, wijst erop dat de minimale afname bij dope dye vaak wel hoger ligt dan bij het verven van ‘losse’ kledingstukken. “Filippa K moet veel trenchcoats tegelijk inkopen. Dat kan tot verspilling leiden als ze niet worden verkocht.”

De claim dat 20 procent van de wereldwijde watervervuiling voor rekening van de textielindustrie komt, is lastig te controleren, zegt ze. “Fabrikanten en overheden zijn niet allemaal even transparant.”

Luiken vindt het cijfer aan de hoge kant. “Het voorbehandelen, bleken, verven, bedrukken en afwerken van textiel kost inderdaad veel water en levert vervuiling op. Tegelijkertijd wordt tijdens de gebruiksfase van kleding twee tot drie keer zoveel water gebruikt als tijdens de productiefase. Dat geldt zeker voor polyester.”

Rolf van Benthem is hoogleraar coating technologie aan de Technische Universiteit Eindhoven en verbonden aan chemieconcern DSM. Hij is positief over de waterafstotende coating van de trenchcoat. “Misschien werkt hij wat minder goed en lang dan fluorverbindingen. Maar als je vaker moet sprayen met iets wat veilig, biobased en biologisch afbreekbaar is, is dat niet zo erg. Organotex zou de Scandinavische prijs voor outdoorkleding niet gewonnen hebben als ze toch nog schadelijke stoffen gebruiken.”

Op kleding uitgekeken

Dan zijn er nog de beruchte microplastics, die door de dope dye minder snel van het polyester zouden loslaten. Jeroen Dagevos van de Plastic Soup Foundation staat welwillend tegenover deze claim. “De kwaliteit van de draden maakt veel uit voor het vezelverlies. Het kleuren kan, afhankelijk van de techniek, de vezels beschadigen.”

De lengte van de vezels is ook belangrijk, evenals de manier waarop de draden tot stof zijn geweven of geknoopt, zegt Dagevos. Coatings zijn overigens niet per definitie nadelig. “Er wordt nu onderzocht of de afwerking met een coating kan voorkomen dat microplastics loslaten.”

Lynsey Dubbeld, trendanalist en auteur van het boek ‘Mode voor Morgen’, vindt dat Filippa K met de eeuwige trenchcoat slow fashion propageert. Hoewel de jas wat betreft kwaliteit en design misschien tien jaar meekan, vraagt ze zich af of dat in de praktijk ook gebeurt.

“Consumenten gooien een kledingstuk vaak weg omdat ze erop uitgekeken zijn, niet omdat het versleten of kapot is. Zonde, want minder kopen en lang met kleding te doen is een van de effectiefste manieren om duurzaam met mode om te gaan.”

In de serie Groene Claim worden als duurzaam aangeprezen producten kritisch bekeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden